logoRSS
 
 

Być sobą, czyli kim? - katecheza

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: WK, 05.09.2010, odsłon: 40400, druk

Temat: Być sobą, to znaczy kim?
Klasa 2GP
Cele:
  • Uczeń uznaje potrzebę poznania prawdy o sobie, wie gdzie szukać pomocy w swej podróży przez życie
Wstęp: Ostatnio mówiliśmy o waszych zaletach i wadach. Ważne jest by znać swoje dobre i słabe strony. Można wtedy rozwijać swoje dobre cechy i łagodzić te słabsze. Zawsze należy pamiętać, że nasze siły to jednak za mało, potrzebujemy nieustannej pomocy Boga.
Rozwinięcie: Wasz wiek, to czas buntu, szczególnego starania o poszukiwania swego ja, o ty by „być sobą”. Co to jednak znaczy – "być sobą"?
Zastanów się:
  • Kiedy „jesteś sobą”?
  • W jaki sposób możesz poznać, że „jesteś sobą”?
  • Co musisz zrobić, by „być sobą”?
  • Czy spełnianie wszystkich swoich zachcianek oznacza dla ciebie „bycie sobą”?

Zastanów się.Czy patrząc na siebie musisz mieć pozytywny czy negatywny obraz swojej osoby? Nie musisz mieć ani pozytywnego, ani negatywnego obrazu swojej osoby, musisz mieć prawdziwy obraz siebie! Jak to osiągnąć? Co trzeba zrobić? Lekceważyć zalety? Nie wspominać o wadach? Ukrywać je? Jakim typem człowieka jesteś?

Zróbmy mały psychotest, który pomoże ci określić typ twego temperamentu.

Uwagi: dobrze byłoby by każdy z uczniów otrzymał kartkę z formularzem, może by także 1 kartka na 2 osoby, w tym wypadku "rozwiązanie" wpisują uczniowie na osobnych kartkach. Opisy temperamentów nauczyciel odczytuje na głos. Test wraz z opisem w załączniku do lekcji. (czas ok.10 - 15 min)

W czym może pomóc ci zdobyta przed chwilą wiedza o sobie? Może uda ci się odnaleźć twoje mocne strony i wykorzystać je dla dobra swojego i twego otoczenia. Nie zapominaj jednak, że to Bóg jest dawcą wszystkiego, to On umożliwia zdobycie prawdziwej wolności i szczęścia.

Zakończenie: Jezus powiedział: „poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli” (J 8,32). Poznać prawdę o tym kim się jest, jest podstawowe dla życia człowieka tak jak poznać prawdę kim jest Bóg. Zna On prawdę o nas, wie, że za św. Pawłem możemy powiedzieć: „nie czynię tego, co chcę, ale to, czego nienawidzę. Nie czynię bowiem dobra, którego chcę, ale czynię to zło, którego nie chcę' (Rz 7,15).”

W tym kontekście, co znaczy „być sobą”? Znaczy tyle co znać prawdę o sobie i o Bogu, o swojej zależności od Niego, uznać to i w Nim szukać pomocy i zbawienia.

Notatka/zadania Być sobą to znać prawdę o sobie i o Bogu, o swojej zależności od Niego. Uznać to i w Nim szukać pomocy i zbawienia.
Pojęcia: Osobowość: to zespół trwałych wzorców myślenia, odczuwania i zachowania, charakteryzujący indywidualny styl życia i sposób adaptacji jednostki. Osobowość jest efektem współdziałania czynników konstytucjonalnych, rozwojowych i doświadczeń społecznych.

Temperament: (z łaciny temperamentum – umiar), zespół pewnych, względnie stałych cech osobowości, charakterystycznych dla danej jednostki, przejawiających się w jej zachowaniu, procesach psychicznych zwłaszcza zaś emocjonalnych. Cechy te to m.in.: impulsywność, towarzyskość, aktywność, wytrwałość, ruchliwość. W znaczeniu potocznym temperament określa się jako usposobienie człowieka np. charakteryzuje się go jako żywego, krewkiego, łagodnego, czasami się też mówi, że ktoś ma np. temperament muzyczny, artystyczny.

Najwcześniejszego i najbardziej znanego podziału temperamentu dokonał Hipokrates (V w. p.n.e.), wyróżnił on 4 jego typy:

  • sangwinik – człowiek o żywym i zmiennym usposobieniu,
  • melancholik – mało uczuciowy i mało aktywny,
  • choleryk – pobudliwy i mało wytrwały w działaniu,
  • flegmatyk – mało pobudliwy, lecz wytrwały i konsekwentny w działaniu. Popularność tej typologii przetrwała do dziś, choć jej interpretacja uległa w ciągu wieków zmianom.

Załącznik Profile osobowości wg Florence Littauer

Florance Littauer w swych książkach zajmuje się analizą czterech typów osobowości: towarzyskiego sangwinika, perfekcyjnego melancholika, energicznego choleryka i spokojnego flegmatyka. Autorka przedstawia obrazowo wady i zalety poszczególnych typów osobowości. Jej książki są źródłem do budowania wiedzy na temat istniejących temperamentów, zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym.

OSOBOWOŚĆ TOWARZYSKIEGO SANGWINIKA

Towarzyski sangwinik to rozmowny ekstrawertyk, optymista.
Typowi sangwinicy są emocjonalni i wylewni. Praca jest dla nich zabawą, a każde nowe doświadczenie jest ekscytujące. Są otwarci i pełni entuzjazmu.

Mocne strony

Towarzyski sangwinik to człowiek, który posiada dar przyciągania do siebie ludzi, jest duszą towarzystwa. Ma poczucie humoru oraz pamięć do kolorów. Kontakt ze słuchaczem umacnia przez dotyk. To człowiek emocjonalny i wylewny, entuzjastyczny i ekspresywny, wesoły i spontaniczny. Posiada ciekawą osobowość i zmienne usposobienie. Żyje dniem dzisiejszym. Jest prostoduszny. Jest też urodzonym aktorem i często zachowuje się jak dziecko.
Towarzyski sangwinik kocha ludzi i z łatwością zyskuje przyjaciół. Nie dopuszcza do nudy, lubi spontaniczne działania i komplementy. Nie chowa urazy. Jest zazwyczaj podekscytowany i często wzbudza u innych zazdrość.

Słabości

Osobę o temperamencie towarzyskiego sangwinika cechuje brak determinacji - rzadko realizuje on założony wcześniej plan. Za dużo mówi i przesadnie koloryzuje, co w efekcie często doprowadza do kłamstwa. Jest egocentrykiem. Nie dostrzega swoich wad. Nie jest dobrym doradcą, gdyż woli mówić niż słuchać. Ma kłopoty z pamięcią. Pomimo, iż doskonale pamięta kolory i nieistotne szczegóły, to jednak prawie wcale nie pamięta nazwisk, imion, dat i miejsc. To niestały i zapominalski przyjaciel. Przerywa rozmówcy i odpowiada za innych. Ma zbyt wysokie mniemanie o sobie, przez co odbierany jest jako osoba arogancka. To człowiek niezorganizowany i niedojrzały. Sangwinik żyje w błogiej krainie bezstresowego dzieciństwa i nie chce stawiać czoła brutalnym realiom życia. Cechuje go zmienność i nadmierna spontaniczność.
Towarzyski sangwinik w pracy: inicjuje nowe formy aktywności i sprawia bardzo dobre wrażenie. Jest twórczy i barwny. Tryska energią i entuzjazmem. Pobudza innych do współpracy i oczarowuje współpracowników. Miejsce pracy towarzyskich sangwiników odzwierciedla ich swobodny styl bycia.
Towarzyscy sangwinicy odnoszą największe sukcesy zawodowe w profesjach, które dają im okazję do kontaktowania się z innymi ludźmi i pozwalają na elastyczność postępowania. Nie lubią planów i sztywnych ram zajęć. Bez trudu znajdują pracę. Nie mają głowy do szczegółów, liczb, przychodzenia na czas.
Są urodzonymi sprzedawcami, ponieważ zawód ten daje okazję do wykazania się elastycznością postępowania oraz możność przebywania z ludźmi. Znalazłszy się na odpowiednim miejscu, są najlepszymi na świecie pracownikami pod względem kontaktów z innymi i wydajności.
Osoby reprezentujące tę osobowość są najlepsze: w entuzjastycznych kontaktach z ludźmi, w ekscytującym wyrażaniu myśli, w skupianiu na sobie uwagi innych.

OSOBOWOŚĆ PERFEKCYJNEGO MELANCHOLIKA

Perfekcyjny melancholik to introwertyk, myśliciel, pesymista.
Temperament perfekcyjnego melancholika pełen jest skrajności. Jego wzloty są najwyższe a depresje najgłębsze.

Mocne strony

Perfekcyjny melancholik to człowiek głęboki i skłonny do rozmyślań. Posiada analityczny umysł, jest poważny i zdeterminowany. To osobowość utalentowana i twórcza, mająca zadatki na geniusza. Osobowość muzykalna, przejawiająca zdolności artystyczne i wyczulona na piękno. Perfekcyjny melancholik to typ filozofujący i poetyczny, wrażliwy na potrzeby innych, skłonny do poświęceń, sumienny. To idealista, również pod względem doboru partnera.
Ostrożnie dobiera przyjaciół, unika zwracania na siebie uwagi i chętnie pozostaje w cieniu. To dobry słuchacz, który głęboko troszczy się o innych i pomaga w rozwiązywaniu problemów. Wierny i ofiarny. Współczujący aż do łez.

Słabości

Perfekcyjny melancholik łatwo wpada w depresję - czasami trudno odróżnić, kiedy jest szczęśliwy, a kiedy smutny. W miarę upływu lat coraz częściej narzeka, życie traktuje ze śmiertelną powagą. Wszystko odbiera zbyt personalnie i często sam naraża się na przykrości. Podczas udziału w rozmaitych imprezach zniechęca ludzi swoimi negatywnymi reakcjami. Lubi cierpieć, wszędzie węszy krytykę, której nikt nigdy nie wyraził. Ma niskie wyobrażenie o sobie - poprzez swe wrodzone skłonności poddaje surowemu osądowi przede wszystkim siebie. Wszystko odkłada na później. Bardzo dużo czasu spędza na planowaniu. Ma nierealne oczekiwania w stosunku do innych. Ponieważ lubi doprowadzać wszystko do perfekcji, przenosi tą cechę na innych. To człowiek nieufny i przewrażliwiony.

Perfekcyjny melancholik w pracy: podporządkowuje się regulaminom. To perfekcjonista o wysokich wymaganiach, który docenia wagę szczegółów. Jest wytrwały i dokładny, uporządkowany i zorganizowany, schludny i czysty. Łatwo dostrzega problem i znajduje twórcze rozwiązania. Zawsze kończy rozpoczęte zadania. Jest oszczędny. Lubi wykresy, schematy, wykazy i liczby.

Miejsce pracy perfekcyjnego melancholika wygląda doskonale i profesjonalnie. Melancholik najlepiej pracuje w pojedynkę. Ceni sobie ciszę.
Drobiazgowość i skrupulatność, charakteryzujące melancholika szczególnie przydają się w zawodach związanych z liczeniem, w rozmaitych dziedzinach wytwórczości, a zwłaszcza lekarzom i stomatologom. Melancholicy preferują pracę analityczną. Ponieważ kontakty z ludźmi nie należą do ich mocnych stron, największe sukcesy odnoszą oni tam, gdzie ważna jest precyzja w wykonywaniu zadań
Pracują najlepiej, kiedy nikt im nie przeszkadza. Dbają o porządek na biurku, dobrze prowadzą księgowość, ładnie piszą listy i zawsze punktualnie przychodzą do pracy. Jeśli w pracy będzie atmosfera zgody, można liczyć, że będą starali się pracować najlepiej jak potrafią,. Zawsze dbają o szczegóły i dobrze dają sobie radę z długoterminowym planowaniem.
Osoby reprezentujące tę osobowość są najlepsze: w zajmowaniu się szczegółami i dogłębnym myśleniu, w prowadzeniu notatek, robieniu wykresów i diagramów, w analizowaniu problemów zbyt trudnych dla innych.

OSOBOWOŚĆ ENERGICZNEGO CHOLERYKA

Energiczny choleryk to ekstrawertyk, człowiek czynu, optymista.

Mocne strony

Energiczny choleryk to urodzony przywódca, dynamiczny i aktywny. Posiada nieodpartą potrzebę zmian, silną wolę i zdecydowanie. Trudno go zniechęcić. Jest niezależny i samowystarczalny. Nie ulega wzruszeniom. Wzbudza zaufanie.
Pracuje dla potrzeb grupy i sprawdza się w nieoczekiwanych sytuacjach. Przewodzi i organizuje i zazwyczaj ma rację. Niezbyt natomiast odczuwa potrzebę przyjaźni.

Słabości

Energiczny choleryk jest nałogowym pracoholikiem. Nie jest w stanie oderwać się od pracy, aby odpocząć. To człowiek pełen entuzjazmu i zdecydowania w dążeniu do celu. Musi mieć nad wszystkim kontrolę, nie pozwala innym na podejmowanie decyzji i organizowanie działań. Posiada niezachwiane przekonanie, że zawsze ma rację, a pozostali którzy myślą inaczej, są w błędzie. Ceni w sobie siłę i z politowaniem spogląda na słabości u innych. Posiada zdumiewającą zdolność sterowania innymi tak, aby byli oni tego nieświadomi. To mistrz manipulacji. Lubi intryganckie zagrywki. Nie potrafi obchodzić się z ludźmi. Osądza ich z pozycji siły i pewności siebie. Odczuwa wewnętrzny przymus poprawiania błędów. Cechą choleryka jest apodyktyczność, zarówno w mowie jak i w dawaniu pisemnych instrukcji. Bardziej przejmuje się on zadaniami aniżeli uczuciami ludzi. Uwielbia kontrowersje i dyskusje. Nawet przed samym sobą nie jest w stanie przyznać się do błędu. Słowo "przepraszam" uważa za przejaw słabości. Przeświadczony, że zawsze ma rację, nie jest w stanie dostrzec swoich braków i wad. Nie przyjmuje do wiadomości, że jakaś ich cecha może być odpychająca. Już będąc małymi dziećmi cholerycy muszą zwyciężać w każdej sytuacji i zawsze znajdą sposób, aby nie stracić twarzy.
Energiczny choleryk w pracy: ukierunkowany na osiągnięcie celu. Jest dobrym organizatorem, który dostrzega praktyczne rozwiązania. To człowiek szybki w działaniu. Kładzie nacisk na wydajność i dodaje innym bodźca. Opozycja pobudza go do działania.
Jest wspaniałym pracownikiem i może osiągnąć więcej niż przedstawiciele innych temperamentów. Ma surowe podejście do miejsca swojej pracy. Jego czas wypełniony jest załatwianiem spraw.

Na równi z perfekcyjnym melancholikiem obdarzony jest zdolnościami organizacyjnymi. Uwielbia podejmować wielkie wyzwania. Jest tak skoncentrowany na osiągnięcie celu, że zrobi wszystko, aby go osiągnąć. Jest bardzo pewny siebie i może realizować każde zadanie. Najlepiej pracuje wtedy, gdy w pełni kontroluje sytuację. Należy powierzać mu stanowisko, na którym nie ma bezpośredniego kontaktu z klientami lub innymi pracownikami, ponieważ swoim zachowaniem powoduje niepewność wśród innych ludzi a także może przytłaczać mniej agresywne osoby. Energiczny choleryk jest cennym nabytkiem dla każdej firmy. Ma całościowy obraz przedsięwzięcia, szybko podejmuje decyzje i znajduje praktyczne wnioski.
Jeśli praca będzie mu dawała możliwość stawiania czoła nowym wyzwaniom i zapewniała otrzymanie nagród, podtrzyma w nim motywację i przyczyni się do jego dalszego rozwoju. Cholerycy najlepiej sprawdzają się na stanowiskach kierowniczych. Połączenie towarzyskiego sangwinika o miłej osobowości z władczym cholerykiem, zdominowanym w dążeniu do wytyczonego celu da idealnego kandydata na stanowisko kierownicze.
Osoby reprezentujące tę osobowość są najlepsze: w pracach wymagających szybkich decyzji, w sprawach, gdzie jest potrzebne natychmiastowe działanie uwieńczone rezultatem, w dziedzinach wymagających silnej kontroli i autorytetu.

OSOBOWOŚĆ SPOKOJNEGO FLEGMATYKA

Spokojny flegmatyk to introwertyk, obserwator, pesymista
Zarówno mocne strony flegmatyka, jak i jego słabości nie przejawiają się zbyt wyraźnie.

Mocne strony

Spokojny flegmatyk to człowiek powściągliwy, niewymagający i beztroski, spokojny, chłodny, opanowany. To człowiek cierpliwy, zrównoważony, cichy, a przy tym dowcipny i życzliwy, który nie miewa napadów złego humoru, nie popada w depresję i nie robi hałasu wokół swojej osoby. Emocje skrywa głęboko, jest pogodzony z życiem. Jest uniwersalny.
Flegmatyk jest łatwy we współżyciu, uprzejmy i pogodny. To dobry słuchacz, który ma wielu przyjaciół. Jest współczujący i troskliwy. Lubi obserwować ludzi.

Słabości

Spokojny flegmatyk nie potrafi się czymś ekscytować, nie przejawia żadnego entuzjazmu. Nie lubi zmian i nie odczuwa potrzeby rozrywki. Przypuszcza, że inni czują tak samo. Sprawia wrażenie leniwego i odkładając pracę na później zakłada, że w ogóle zdoła jej uniknąć. Cierpi na kompleks jutra: "Nigdy nie rób dzisiaj tego, co możesz odłożyć na jutro". Potrzebuje od innych bezpośredniego bodźca, ale nie znosi przymuszania. Unika wywiązywania się z codziennych obowiązków. Trwając w uporze spokojny flegmatyk nie pragnie porozumienia. Zawsze idzie drogą najmniejszego oporu. Jest niezdolny do podejmowania decyzji. Nie chcąc nikogo ranić, nie potrafi powiedzieć "nie".

Spokojny flegmatyk w pracy: człowiek kompetentny i solidny, spokojny i zgodny. Ma zdolności administracyjne. Pośredniczy w rozwiązywaniu problemów i znajduje proste wyjścia. Unika konfliktów. Dobrze znosi naciski.

Zadowala go prawie każde miejsce pracy. Najlepiej funkcjonuje na takim stanowisku, które nie wymaga wykazania się większą inicjatywą, a praca polega na wykonywaniu rutynowych czynności. Musi mieć dokładnie wyznaczone terminy, w przeciwnym razie może spowodować zakłócenia i komplikacje, z powodu których wykonanie zlecenia przesunie się w czasie. Mając motywację i będąc pod stałym nadzorem, spokojni flegmatycy stają się doskonałymi członkami zespołu.
Świetnie funkcjonują w dobrze zorganizowanym miejscu pracy, gdzie ich obowiązki są jasno określone, i gdy wiedzą, co do nich należy, i mogą sprawdzić, czy poczynili postępy. Pozostawieni samym sobie mogą marnować czas. Nie odpowiada im sytuacja, gdy muszą pracować nie mając na to ochoty. Uważając, że nie nadeszła jeszcze odpowiednia pora, odkładają załatwienie sprawy z dnia na dzień. Kiedy pojawiają się problemy, są wspaniałymi mediatorami, ponieważ potrafią obiektywnie osądzać relacje obydwu stron.

Osoby reprezentujące tę osobowość są najlepsze: w roli mediatora i przywracającego zgodę, w burzliwych sytuacjach, kiedy potrzebny jest uspokajający uścisk dłoni, w rutynowych zajęciach, które innym mogą wydawać się nudne.

OSOBOWOŚCI MIESZANE

Człowiek wielokrotnie tworzy kombinację więcej niż jednej osobowości. Połączenie dwóch typów osobowości może być następujące:

  • w proporcji pół na pół,
  • dominujący główny typ osobowości z małą domieszką drugiego.

Istnieją połączenia naturalne oraz połączenia uzupełniające. Są one następujące:
a) połączenia naturalne

  • sangwinik/choleryk,
  • melancholik/flegmatyk.

b) połączenia uzupełniające

  • flegmatyk/sangwinik,
  • choleryk/melancholik.

Zdarzają się również połączenia przeciwstawne:

  • sangwinik/melancholik,
  • choleryk/flegmatyk.

     W przypadku osobowości mieszanych występują kombinacje cech z różnych temperamentów. Osobowości mieszane istnieją wtedy, gdy człowiek posiada w podobnej ilości cechy charakterystyczne dla poszczególnych typów. Osobowości te zazwyczaj wykazują się większą elastycznością i przystosowaniem do otaczającej rzeczywistości.

Kwestionariusz temperamentu wg Florence Littauer

W każdym z poziomych rzędów składających się z czterech słów wybierz określenie, które najbardziej odnosi się do Ciebie.


lp
Sangwinik x Choleryk x Melancholik x Flegmatyk x
1 żywy   przedsiębiorczy   analityczny   elastyczny  
2 wesoły   przekonywujący   wytrwały   spokojny  
3 lgnie do ludzi   o silnej woli   skłonny do poświęceń   ugodowy  
4 urzekający   rywalizujący   delikatny   opanowany  
5 pokrzepiający   zaradny   pełen szacunku   powściągliwy  
6 pełen zapału   samodzielny   wrażliwy   niewymagający  
7 promotor   nastawiony na sukces   planujący   cierpliwy  
8 spontaniczny   pewny   zorganizowany   nieśmiały  
9 optymista   szczery   uporządkowany   uprzejmy  
10 dowcipny   autorytatywny   wierny   życzliwy  
11 czarujący   odważny   drobiazgowy   dyplomatyczny  
12 pogodny   pewny siebie   kulturalny   stały  
13 inspirator   niezależny   idealista   nieszkodliwy  
14 wylewny   stanowczy   głęboki   cięty  
15 towarzyski   działacz   meloman   rozjemca  
16 rozmowny   nieustępliwy   grzeczny   tolerancyjny  
17 energiczny   przywódca   lojalny   słuchacz  
18 ujmujący   szef   organizator   zadowolony  
19 popularny   pracowity   perfekcjonista   sympatyczny  
20 żywotny   śmiały   taktowny   zrównoważony  
21 buńczuczny   apodyktyczny   wstydliwy   chłodny  
22 niezdyscyplinowany   beznamiętny   pamiętliwy   apatyczny  
23 powtarzający się   oporny   obraźliwy   małomówny  
24 zapominalski   zuchwały   kapryśny   lękliwy  
25 wtrącający się   niecierpliwy   niepewny   niezdecydowany  
26 niestały   skryty   niepopularny   odludek  
27 chaotyczny   twardogłowy   wybredny   ociągający się  
28 na wszystko pozwala   megaloman   pesymista   bezbarwny  
29 złośnik   dyskutant   wyobcowany   niemający celu  
30 naiwny   denerwujący   nastawiony negatywnie   nonszalancki  
31 lizus   pracoholik   izolujący się   zatroskany  
32 gadatliwy   nietaktowny   przewrażliwiony   bojaźliwy  
33 niezorganizowany   dominujący   przygnębiony   sceptyk  
34 niestały   nietolerancyjny   zamknięty w sobie   obojętny  
35 bałaganiarz   manipulant   nastrojowy   mamrot  
36 próżny   uparty   nieufny   powolny  
37 donośny   pyszałek   samotnik   leniwy  
38 roztargniony   zapalczywy   podejrzliwy   niemrawy  
39 niespokojny   pochopny   mściwy   dystansujący się  
40 zmienny   przebiegły   krytykant   ugodowiec  
 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up