logoRSS
 
 

Wielki Post 2011 - katecheza

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: WK, 06.03.2011, odsłon: 35205, druk

Temat:

Wielki Post

Klasa:

Klasy GP

Cele:
  • Przypomnienie czym jest prawdziwy post w ogóle oraz przypomnienie historii Wielkiego Postu w liturgii
  • Wskazanie nawrócenia jako celu postu
Wstęp:

Punkty do zapisania na tablicy:

  • Czym jest liturgia?
  • Jakie są okresy liturgiczne?
  • Czym jest Wielki Post? Jaka jest jego geneza?
  • Jakie jest znaczenie Wielkiego Postu dla chrześcijanina?
  • Czy dzisiaj post może być modny?
Rozwinięcie: Ad1. W tym tygodniu, w środę rozpoczyna się nowy okres liturgiczny zwany Wielkim Postem. Najogólniej liturgią możemy nazwać wszystko to, co dzieje się publicznie w kościele przy ołtarzu i jest związane z ofiarą złożoną przez Jezusa Chrystusa (Eucharystią). Centrum liturgii jest ofiara Mszy Świętej, która upamiętnia i uobecnia śmierć i zmartwychwstanie Zbawiciela. W ciągu roku Kościół oferuje nam możliwość przeżywania różnych tajemnic związanych z historią naszego odkupienia. Taki roczny układ tematyczny możemy określić mianem Roku Liturgicznego.

Ad2.
Wyróżniamy następujące okresy:
  • Adwent
  • Okres Bożego Narodzenia (od 24.12 do niedzieli po Trzech Króli)
  • Czas zwykły (tzw. Feria)
  • Okres Wielkiego Postu od środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku)
  • Triduum paschalne (Wielki Czwartek, Wielki Piątek, Wielka Sobota)
  • Okres Wielkanocny (od Wielkanocy do niedzieli Trójcy Świętej)
  • Ponownie Czas zwykły

Każdy z okresów różni się od pozostałych tematyką czytań i uroczystości oraz elementami liturgii, np. kolorami szat, czy nabożeństwami okresowymi.
Wielki Post jest czasem przygotowania do obchodów triduum Paschalnego oraz Wielkanocy.

Ad3. Jak jednak powstał Wielki Post? Czy od razu był "wielki"?
(Historia Wielkiego Postu w załączniku nr 1)

Ad4. Jest celem i istotą jest nawrócenie (metanoia, metanoja). Nawrócenie to proces odwracania się od tego co złe i niesłuszne w naszym życiu, który ma doprowadzić nas do ściślejszego przylgnięcia do Boga. Jak najwierniejszego upodobnienia do Jego Syna. Temu procesowi mają pomóc praktyki pokutne oraz nabożeństwa liturgiczne, takie jak:

  • modlitwa,
  • post,
  • jałmużna,
  • spowiedź,
  • rekolekcje,
  • droga krzyżowa
  • czy gorzkie żale.

Niektórzy od siebie dodają tzw. postanowienie wielkopostne, które ma pomóc w opanowaniu swoich słabości i wad. Jest to forma jakiejś praktyki pokutnej, odmówienia sobie przyjemności w celu umartwienia i współofiarowania z ofiarą Chrystusa.
Najpełniej o prawdziwym, podobającym się Bogu, poście poucza nas On sam ofiarowując nam swoje Słowo.
(Fragmenty Biblii dotyczące postu w załączniku nr 2, proponuję przeczytać je wspólnie – np. uczniowie wyszukują je w Biblii i pierwsza osoba, która je odnajdzie odczytuje głośno.)

Ad5. Jak się okazuje i dzisiaj pewne formy tradycyjnego postu – głodówki mogą się cieszyć powodzeniem, są modne ale i zdrowe (oczywiście z umiarem!).
(Fragmenty tekstów dotyczące postu-głodówki w załączniku nr 3)

Zakończenie:

Proponuję rozrysować na tablicy krzyżówkę z załącznika nr 4.

Notatka:

Jako notatkę można podać uniom krzyżówkę z załącznika nr 4, lub poprosić by wypisali sami cechy postu na podstawie wyszukiwanych fragmentów Biblii: Iz 58,1-11a, Jl 2, 12-18, Mt 6, 1-18

Załącznik 1

Historia i znaczenie Wielkiego Postu

Środa Popielcowa rozpoczyna okres czterdziestodniowego przygotowania do największej chrześcijańskiej uroczystości - Świąt Paschalnych. Wielki Post, bo tak nazywa się ten okres, trwa do początku liturgii Mszy Wieczerzy Pańskiej sprawowanej w Wielki Czwartek.

Już w II wieku, dla lepszego przygotowania do przeżycia Świąt Paschalnych, dodano dwa dni postu przed tym świętem. Wspomina o tym Tertulian (+ ok. 240). Św. Ireneusz (+ ok. 202) pisze, że za jego czasów zwyczaj ten istniał również w Galii: ku czci 40-dniowego postu Pana Jezusa był nakazany post 40-godzinny (obowiązywał zatem w Wielki Piątek i w Wielką Sobotę). w wieku III poszczono już cały tydzień. Wreszcie na początku wieku IV wprowadzono post 40-dniowy na pamiątkę postu Jezusa Chrystusa. Po raz pierwszy wspomina o tym św. Atanazy z Aleksandrii w liście pasterskim z okazji Wielkanocy z 334 r. Chodziło o to, aby jak najlepiej przygotować wiernych do świąt wielkanocnych.

Według świadectwa Aeterii (w. IV) post 40-dniowy był już w powszechnym użyciu. Potwierdza to także św. Cyryl Jerozolimski, kiedy pisze w swoich katechezach o 40 dniach pokuty. Na Wschodzie Wielki Post obchodzono przez 8 tygodni jednak, a to dlatego, że soboty i niedziele były wolne od postu. Chodziło więc o uzupełnienie pełnych 40 dni postu. w wieku VI w Rzymie post rozpoczynał się 6 tygodni przed Wielkanocą. Jednak po odliczeniu niedzieli, w które nigdy nie poszczono, post trwał właściwie tylko 36 dni. Dlatego w wieku VII dodano brakujące dni i wyznaczono jako początek Wielkiego Postu Środę Popielcową. Ostatecznie środa jako początek Wielkiego Postu weszła na stałe do tradycji rzymskiego kościoła w 1570 roku. Od św. Grzegorza i Wielkiego (+ 604) datuje się powstanie "przedpościa". Na trzy tygodnie przed Wielkim Postem wprowadzał Kościół fioletową, pokutną barwę szat liturgicznych, z modlitw i śpiewów usuwano radosne Alleluja, do roku zaś 1248 w tym czasie obowiązywał również post, chociaż w formie złagodzonej.

We wspomnianym 1248 roku papież Innocenty IV skrócił Wielki Post, wyznaczając go od Środy Popielcowej. Przedpoście było więc rodzajem przedsionka, wprowadzającego w nastrój Wielkiego Postu. Reforma liturgiczna ostatnich lat Przedpoście zniosła. w Polsce Wielki Post zachowywano wraz z Przedpościem (łącznie 70 dni) jeszcze w niektórych stronach w wieku XVIII, a nawet XIX. w niedzielę post nie obowiązywał i dotąd nigdy nie obowiązuje - każda niedziela bowiem ma charakter święta.

Sam zwyczaj posypywania głów popiołem na znak żałoby i pokuty, celebrowany w Środę Popielcową, znany jest w wielu kulturach i tradycjach, m.in. w starożytnym Egipcie, u Arabów i w Grecji. w liturgii pojawił się on w VIII w. Pierwsze świadectwa o święceniu popiołu pochodzą z X w. w 1091 r. papież Urban II wprowadził ten zwyczaj jako obowiązujący w całym Kościele. w tym też czasie ustalono, że popiół do posypywania głów wiernych ma pochodzić z palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku.

W Środę Popielcową - zgodnie z kanonami 1251-1252 Kodeksu Prawa Kanonicznego - obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post ścisły (trzy posiłki w ciągu dnia, w tym tylko jeden - do syta). Prawem o wstrzemięźliwości są związani wszyscy powyżej 14. roku życia, a prawem o poście - osoby pełnoletnie do rozpoczęcia 60. roku życia. Prawo kanoniczne nie nakłada na wiernych natomiast obowiązku uczestniczenia w tym dniu w Eucharystii (chociaż jest to powszechną praktyką, z której nie powinno się rezygnować bez ważnej przyczyny).

W całym Kościele w Wielkim Poście odbywały się nauki, które dawał kandydatom do przyjęcia Chrztu świętego sam miejscowy biskup. On także przeprowadzał końcowy egzamin i uroczyście udzielał tego sakramentu w noc wielkanocną przed świtem pamiątki Zmartwychwstania Pańskiego wobec całej wspólnoty kościelnej. Do dziś zaleca się, by chrzest osób dorosłych odbywał się właśnie w Wigilię Paschalną i był poprzedzony tzw. skrutyniami, odbywającymi się na przestrzeni Wielkiego Postu.

W okresie Wielkiego Postu, który jest czasem pokuty i nawrócenia, Kościół, przypominając słowa Jezusa, proponuje trzy drogi przybliżania się do Boga: post, jałmużnę i modlitwę. Liturgia tego okresu jest dość wyciszona. Dominującym kolorem szat liturgicznych jest fiolet. z obrzędów Mszy świętej znika uroczysty hymn "Chwała na wysokości Bogu" (śpiewany jedynie w czasie przypadających w Wielkim Poście uroczystości, np. św. Józefa - 19 marca, czy Zwiastowania Pańskiego - 25 marca) oraz radosna aklamacja "Alleluja" (również w uroczystości i święta) śpiewana przed odczytaniem fragmentu Ewangelii (zastępuje ją aklamacja "Chwała Tobie, Królu wieków" albo "Chwała Tobie, Słowo Boże"). Zakazane jest przyozdabianie ołtarza kwiatami, zaś gra na instrumentach muzycznych dozwolona jest tylko w celu podtrzymania śpiewu. z rzadka także odzywają się dzwony. Jedynym wyjątkiem od tych ostatnich zastrzeżeń jest IV Niedziela Wielkiego Postu, zwana Niedzielą Laetare.

W okresie Wielkiego Postu zabroniony jest udział w zabawach. Organizuje się także zwykle kilkudniowe rekolekcje, które mają pomóc w dobrym przeżyciu tego czasu. w wielu kościołach zachował się zwyczaj ustawiania krzyża, przy którym można klęknąć i ucałować rany Chrystusa. Zwykle stoją przy nim świece i kwiaty.

Załącznik 2

"Prawdziwy post
1 Krzycz na całe gardło, nie przestawaj! Podnoś głos twój jak trąba! Wytknij mojemu ludowi jego przestępstwa i domowi Jakuba jego grzechy! 2 Szukają Mnie dzień za dniem, pragną poznać moje drogi, jak naród, który kocha sprawiedliwość i nie opuszcza Prawa swego Boga. Proszą Mnie o sprawiedliwe prawa, pragną bliskości Boga: 3 "Czemu pościliśmy, a Ty nie wejrzałeś? Umartwialiśmy siebie, a Tyś tego nie uznał?" Otóż w dzień waszego postu wy znajdujecie sobie zajęcie i uciskacie wszystkich waszych robotników. 4 Otóż pościcie wśród waśni i sporów, i wśród bicia niegodziwą pięścią. Nie pośćcie tak, jak dziś czynicie, żeby się rozlegał zgiełk wasz na wysokości. 5 Czyż to jest post, jaki Ja uznaję, dzień, w którym się człowiek umartwia? Czy zwieszanie głowy jak sitowie i użycie woru z popiołem za posłanie - czyż to nazwiesz postem i dniem miłym Panu?  6 Czyż nie jest raczej ten post, który wybieram: rozerwać kajdany zła, rozwiązać więzy niewoli, wypuścić wolno uciśnionych i wszelkie jarzmo połamać; 7 dzielić swój chleb z głodnym, wprowadzić w dom biednych tułaczy, nagiego, którego ujrzysz, przyodziać i nie odwrócić się od współziomków. 8 Wtedy twoje światło wzejdzie jak zorza i szybko rozkwitnie twe zdrowie. Sprawiedliwość twoja poprzedzać cię będzie, chwała Pańska iść będzie za tobą. 9 Wtedy zawołasz, a Pan odpowie, wezwiesz pomocy, a On [rzeknie]: "Oto jestem!" Jeśli u siebie usuniesz jarzmo, przestaniesz grozić palcem i mówić przewrotnie, 10 jeśli podasz twój chleb zgłodniałemu i nakarmisz duszę przygnębioną, wówczas twe światło zabłyśnie w ciemnościach, a twoja ciemność stanie się południem. 11 Pan cię zawsze prowadzić będzie, nasyci duszę twoją na pustkowiach.." Iz 58,1-11a

"Warunkiem przebaczenia - pokuta
12 «Przeto i teraz jeszcze - wyrocznia Pana:  Nawróćcie się do Mnie całym swym sercem, przez post i płacz, i lament». 13 Rozdzierajcie jednak serca wasze, a nie szaty! Nawróćcie się do Pana Boga waszego! On bowiem jest łaskawy, miłosierny, nieskory do gniewu i wielki w łaskawości, a lituje się na widok niedoli . 14 Kto wie? Może znów pożałuje i pozostawi po sobie błogosławieństwo  [plonów] na ofiarę z pokarmów i ofiarę płynną dla Pana Boga waszego.

Ponowne wezwanie do pokuty
15 Na Syjonie dmijcie w róg, zarządźcie święty post, ogłoście uroczyste zgromadzenie . 16 Zbierzcie lud, zwołajcie świętą społeczność, zgromadźcie starców, zbierzcie dzieci, i ssących piersi! Niech wyjdzie oblubieniec ze swojej komnaty a oblubienica ze swego pokoju!  17 Między przedsionkiem a ołtarzem niechaj płaczą kapłani, słudzy Pańscy!  Niech mówią: «Przepuść, Panie, ludowi Twojemu  i nie daj dziedzictwa swego na pohańbienie,  aby poganie nie zapanowali  nad nami. Czemuż mówić mają między narodami: Gdzież jest ich Bóg?» Odpowiedzią Pana - ustanie plagi szarańczy 18 i Pan zapalił się zazdrosną miłością ku swojej ziemi, i zmiłował się nad swoim ludem..." Jl 2, 12-18
"1 Strzeżcie  się,  żebyście  uczynków pobożnych nie wykonywali przed ludźmi po to, aby was widzieli; inaczej nie będziecie mieli nagrody u Ojca waszego, który jest w niebie.

Jałmużna
2 Kiedy więc dajesz jałmużnę, nie trąb przed sobą, jak obłudnicy czynią w synagogach i na ulicach, aby ich ludzie chwalili. Zaprawdę, powiadam wam: ci otrzymali już swoją nagrodę. 3 Kiedy zaś ty dajesz jałmużnę, niech nie wie lewa twoja ręka, co czyni prawa, 4 aby twoja jałmużna pozostała w ukryciu. A Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda tobie.

Modlitwa
 5 Gdy się modlicie, nie bądźcie jak obłudnicy. Oni lubią w synagogach i na rogach ulic wystawać i modlić się, żeby się ludziom pokazać. Zaprawdę, powiadam wam: otrzymali już swoją nagrodę. 6 Ty zaś, gdy chcesz się modlić, wejdź do swej izdebki, zamknij drzwi i módl się do Ojca twego, który jest w ukryciu. A Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda tobie. 7 Na modlitwie nie bądźcie gadatliwi jak poganie. Oni myślą, że przez wzgląd na swe wielomówstwo  będą wysłuchani. 8 Nie bądźcie podobni do nich! Albowiem wie Ojciec wasz, czego wam potrzeba, wpierw zanim Go poprosicie. Wy zatem tak się módlcie:  9 Ojcze nasz, który jesteś w niebie, niech się święci imię Twoje! 10 Niech przyjdzie królestwo Twoje; niech Twoja wola spełnia się na ziemi, tak jak i w niebie. 11 Chleba naszego powszedniego  daj nam dzisiaj; 12 i przebacz nam nasze winy, jak i my przebaczamy tym, którzy przeciw nam zawinili; 13 i nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie, ale nas zachowaj od złego! 14 Jeśli bowiem przebaczycie ludziom ich przewinienia, i wam przebaczy Ojciec wasz niebieski. 15 Lecz jeśli nie przebaczycie ludziom, i Ojciec wasz nie przebaczy wam waszych przewinień.

Post
16 Kiedy pościcie, nie bądźcie posępni jak obłudnicy. Przybierają oni wygląd ponury, aby pokazać ludziom, że poszczą. Zaprawdę, powiadam wam: już odebrali swoją nagrodę. 17 Ty zaś, gdy pościsz, namaść sobie głowę i umyj twarz, 18 aby nie ludziom pokazać, że pościsz, ale Ojcu twemu, który jest w ukryciu. A Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda tobie.." Mt 6, 1-18 

Załącznik 3

"Post popularny - Dieta oczyszczająca - Anna Wrońska

Posty były znane już w czasach starożytnych - stanowiły nieodłączny element praktyk religijnych i duchowych. Wiele świadczy również o tym, że miały przede wszystkim znaczenie zdrowotne. Dziś post też jest w modzie, tyle że pod nazwą głodówki lub diety oczyszczającej
Głodówki i posty chyba od zawsze wywoływały spore emocje wśród lekarzy. Zwolennicy medycyny naturalnej przeważnie je popierają, twierdząc, że organizm w trakcie postu uwalnia się od toksyn, szkodliwych złogów i nadmiaru cholesterolu. Jednak wielu lekarzy i dietetyków odrzuca głodówki z uwagi na to, że mogą one wywołać poważne zaburzenia metabolizmu.
Tak czy inaczej, dłuższych głodówek na własną rękę nie powinny przeprowadzać osoby przewlekle chore, przemęczone, ciężko pracujące fizycznie, intensywnie uprawiające sport, bardzo młode lub w podeszłym wieku. Wszystkie one powinny wcześniej poradzić się lekarza. Natomiast głodówki jednodniowe są raczej bezpieczne i zdrowy człowiek może bez obaw przeprowadzać je raz w tygodniu w celu odtrucia organizmu.

Głodówka siedmiodniowa
Pije się tylko nisko zmineralizowaną wodę i napary z liści pietruszki, pokrzywy i babki lancetowatej. Wskazane są lewatywy (głodówce towarzyszą zazwyczaj zaparcia), suche masaże za pomocą szczotki z naturalnego włosia i relaksujące 10-minutowe prysznice.

  • Nie wolno zaczynać głodówki bez przygotowania - powinna ją poprzedzić co najmniej tygodniowa dieta bezbiałkowa.
  • Nie wolno jej też gwałtownie przerywać, należy rozpocząć od wywarów warzywnych i rozcieńczonych świeżych soków, następnego dnia przejść do owoców i kleików. Kawałek gotowanego mięsa lub ryby można zjeść po tygodniu.
  • Nie powinno się prowadzić głodówki w okresie nasilenia obowiązków, wzmożonego wysiłku i stresu.

http://kobieta.gazeta.pl/poradnik-domowy/1,48634,3572664.html

Wypowiedź na forum kafeteria.pl  (poprawiłem tylko błędy, to takie fe, jak są błędy!)
[06.12.2004] 13:39 OCZYSZCZONA
Pierwszą głodówkę robiłam 2 lata temu aby trochę zrzucić udało mi się wtedy schudnąć 11 kg w ciągu dwóch tygodniu a prócz tego poczułam się świetnie jakby ktoś we mnie posprzątał miałam bardziej lśniące włosy i ładniejsza cerę i czułam się lekko potem przeszłam na dietę 1000 kalorii zaczęłam dużo mniej jeść bo mi to starczało potem zrobiłam sobie druga głodówkę po 7 miesiącach schudłam 8 kg i po tej również poczułam się cudownie trzeci raz zrobiłam głodówkę dla samego oczyszczenia bo już zgubiłam zalegające kilogramy jednam schudłam jeszcze 5 kg tym razem głodówka trwała 10 dni czułam się jeszcze wspanialej po niej teraz mam zamiar zrobić 4 podejście i mam nadzieje ze znów poczuje się cudownie w końcu zbliżają się święta może wiec warto oprócz porządku w domu zrobić porządek w swoim organizmie JA JUTRO ZACZYNAM JESLI SIE KTOS CHCE PRZYŁĄCZYĆ BARDZO PROSZĘ

[06.12.2004] 21:03 FANKA_GŁODÓWKEK55
Cześć
Ja także praktykuję od kilku lat oczyszczanie organizmu poprzez głodówki, moja ostatnia trwała 17 dni. Wiem .że organizm w tym czasie usuwa masę złogów, zmieniają się także upodobania kulinarne Po głodówce przestają smakować produkty sztuczne, przetworzone itp.
Od ponad roku z powodu głodówek zmieniło się prawie całkowicie moje odżywianie i jem głównie warzywa i owoce. Zmiany w samopoczuciu są kolosalne. Oprócz typowych głodówek stosuję okresowo dni wyłącznie warzywno-owocowe i nic poza tym. Dzięki tym praktykom pozbyłam się kamienia w nerce bez żadnych środków farmakologicznych. Przyłączam się z przyjemnością do głodówki razem z Tobą Zresztą już wcześniej to planowałam żeby kolejną zrobić przed świętami. Którego dnia zaczynasz?
Pozdrawiam
http://f.kafeteria.pl/temat.php?id_p=1364432

Załącznik 4

Krzyżówka dla ucznia
  1. Dzień ukrzyżowania Pana Jezusa.
  2. Twarda skała, te słowa Pan Jezus wypowiedział wobec Piotra: "Ty jesteś Piotr …, i na tej … zbuduję Mój Kościół."
  3. Przyjmujesz ją w czasie Mszy Świętej
  4. Piękno, powab, czar
  5. Tam w kościele mieszka Pan Jezus
  6. Imię Matki Pana Jezusa

1

2

3

4

5

6

           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up