logoRSS
 
 

Ocenianie na katechezie

Kategoria: Dokumenty, dodał: WK, 16.03.2011, odsłon: 25481, druk

I. Uwagi ogólne

  1. Gdy rozpoczyna się nowy rok, stajemy przed koniecznością stawiania i wystawiania ocen. Koniecznością - bo doskonale rozumiemy, że stopień z religii powinien znaleźć się na świadectwie. Upominaliśmy się o godne miejsce dla tego stopnia. Uczniowie powinni wiedzieć, że ich wysiłki na katechezie są dostrzeżone i ocenione.
    Gdy stajemy wobec zadania oceniania uczniów, dobrze jest pamiętać, że ważny jest już początek roku szkolnego. To właśnie wtedy określamy wymagania: staranie o zdobycie wiedzy, aktywność na katechezie, prowadzenie zeszytów, przynoszenie potrzebnych pomocy...
    Pamiętajmy: gdy dokładnie określimy wymagania na początku roku, łatwiej będzie na końcu wystawić ocenę semestralną i roczną.
  2. Trzeba też pamiętać, że problem ocen nie jest tylko problemem katechetów. Nauczyciele wszystkich przedmiotów stoją wobec podobnych trudności (szczególnie teraz, gdy szkoły ustalają własny system oceniania), kierują się różnymi zasadami - jedni przede wszystkim oceniają wyniki, inni "drogę", którą uczeń odbył zdobywając wiedzę, inni przede wszystkim aktywność w procesie nauczania.
    Co ma oceniać katecheta? Można zacząć od stwierdzeń negatywnych. Na stopień szkolny z katechezy nie mogą mieć wpływu praktyki religijne. Nie może więc ktoś otrzymać szóstki dlatego, że odprawił pierwsze piątki miesiąca, albo ani razu nie opuścił nabożeństwa różańcowego czy majowego. Choć jest rzeczą oczywistą, że katecheza dąży do nawrócenia i prowadzi do Eucharystii - to jednak stopień szkolny odnosi się tylko do szkoły. Zatem: oceniamy wiadomości, gorliwość w zdobywaniu wiedzy, aktywne uczestnictwo w katechezie, prowadzenie zeszytu, odrabianie pracy domowej.
  3. Uczniowie na żadnym przedmiocie nie powinni uczyć się dla stopnia. Ta zasada w sposób szczególny odnosi się do katechezy. Uczestnictwo w katechezie podjęte dla stopnia świadczyłoby o jakimś błędzie w podejściu do katechizacji. Katecheta winien często podkreślać tę prawdę, że nie uczymy się religii dla stopnia, choć stopień z religii uważamy za wyjątkowo ważny. On jest szczególnym świadectwem naszej postawy. Każdy stopień ma znaczenie wychowawcze i każdy stopień uczniowie głęboko przeżywają. Szczególnie silnie trzeba przeżywać stopień z religii, który należy traktować jako ocenę wyjątkowo doniosłą dla wychowania chrześcijańskiego. W tej sytuacji powstaje natychmiast pytanie: jak stawiać stopnie z religii? Co oceniać? Celem katechezy jest doprowadzenie do zażyłości z Chrystusem - jak to można oceniać stopniami szkolnymi? Katechezy nie można zmieścić w ramach szkolnego przedmiotu. To oczywiste. Czy zatem ocenę osiągnięć na katechezie można zmieścić w ramach szkolnych stopni? Trzeba jasno określić uczniom i rodzicom, że stopień z religii dotyczy tylko cząstki procesu i osiągnięć katechezy. Wyjątkowy charakter katechezy domaga się pewnych odmiennych - w porównaniu z przedmiotami szkolnymi - sposobów działania. Ta odmienność domaga się też odmienności w ocenianiu [Ta odmienność jest gwarantowana prawnie - Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych (Dz.U. z 11 maja 2007 r. Nr 83 poz. 562) w paragrafie 1 pkt. 5 stwierdza: Zasady oceniania z religii i etyki określają odrębne przepisy]. Ocena nie może na katechezie być elementem zasadniczym. Ocena z religii musi mieć swój odrębny cel, podporządkowany celowi katechezy. Jest nim przybliżenie do Chrystusa. Musi być sprawiedliwa, a jednocześnie pełna prawdziwej, dążącej do dobra uczniów, miłości. Biorąc to wszystko pod uwagę, należy na katechezie unikać ocen niedostatecznych, zwłaszcza na koniec semestru czy roku. Jak słuszne wydaje się stwierdzenie, że ostatecznej oceny katechezy dokona Bóg. Wtedy rozumiemy, że ocena ta obejmuje w jakimś znaczeniu przede wszystkim katechetę, rodziców - a może na dalszym dopiero miejscu - katechizowanych. Uczniów, rodziców i nas oceni przede wszystkim Bóg. Rodziców i nas za to, jak wyglądało nasze przekazywanie - słowem i życiem, a uczniów, jak przyjmowali to, co Bóg do nich mówił. Należy stale kształtować sumienie uczniów, by dokonywali samooceny swojego postępowania. Ocena semestralna, ocena na koniec roku to owoc wspólnej pracy katechety i uczniów. Ona jakoś mówi także o tym, ile wysiłku włożyliśmy w formację tych, którzy są nam zadani, na ile potrafiliśmy zachęcić uczniów do podjęcia wysiłku. Nie możemy uważać, że każdy zły czyn ucznia to nasza porażka. Trzeba jednak pamiętać, że stopnie mówią nie tylko o uczniu, ale - w pewien sposób także o nauczycielu. Każdy katecheta powinien ustalić, jakie wymagania musi spełnić uczeń, aby osiągnąć ocenę: celującą; bardzo dobrą; dobrą; dostateczną; dopuszczającą; niedostateczną.

II. Strategia oceniania:

Podstawowym celem poniższego systemu jest:
  • pomoc uczniowi w zdobywaniu wiadomości i umiejętności wynikających z programu nauczania,
  • ustalenie kategorii celów i odpowiadających im poziomów wymagań,
  • wspieranie ucznia przez rozpoznawanie odpowiedniego poziomu wymagań oraz wskazanie możliwości opanowania kolejnego, wyższego poziomu.

III. Wymiary oceny:

Ocena może posiadać charakter:
dydaktyczny społeczno-wychowawczy
Wynika z programów nauczania, mierzona przede wszystkim testami kompetencji. Powinna być punktowa. Określa postawy i cechy osobowościowe ucznia, jego funkcjonowanie w grupie, emocjonalne zaangażowanie wynikające np. z trudności rodzinnych. Powinna być opisowa.

Te dwie oceny powinny być oddzielone np. w odniesieniu do odpowiedzi wynikającej z własnej inicjatywy ucznia, ocenie podlegać powinien nie sam fakt przejawienia aktywności, lecz rodzaj zaprezentowanych tą drogą umiejętności.
  1. Ocena nie może spełniać funkcji represyjnej, powinna być wspierająca dla ucznia.
  2. Nauczyciel jest obowiązany do przestrzegania zasady jawności w wystawianiu ocen.
  3. Wystawianie ocen z odpowiedzi ustnej oraz odczytywanie ocen z prac pisemnych nie może być komentowane przez nauczyciela na forum klasy w sposób drażliwy dla ucznia.
  4. Jedyną postawą do wystawiania oceny śródrocznej i końcowej są kontrole uczniów prowadzone systematycznie i rozłożone równomiernie na cały okres nauki.

IV. Uwagi dotyczące ocen w katechezie:

a. Nie ma ocen opisowych z religii

Rozporządzenia MEN z 14 kwietnia 1992r. (Dz. U. z 1992r. Nr 36, poz. 155, zm. Dz. U. z 1993r. Nr 83, poz. 39), w § 9 postanawia: „Ocena z religii lub etyki umieszczona jest na świadectwie szkolnym bezpośrednio po ocenie ze sprawowania. W celu wyeliminowania ewentualnych przejawów nietolerancji nie należy zamieszczać danych, z których wynikałoby, na jakie zajęcia, z jakiej religii (bądź etyki) uczeń uczęszczał”. Wobec powyższego, ponieważ nie można dokonać oceny opisowej z religii nie ujawniając, czy uczeń uczęszczał na religię czy etykę należy pozostać przy dotychczasowym sposobie oceniania, również w klasach I - III szkoły podstawowej.

b. Ocena z religii a średnia ocen

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 13 lipca 2007 r. /Dz. U. z 2007 r. nr 130, poz. 906/  zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych.

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. nr 83, poz. 562) wprowadza się następujące zmiany:

1) w § 20 po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:

4a. Uczniowi, który uczęszczał na dodatkowe zajęcia edukacyjne lub religię albo etykę, do średniej ocen, o której mowa w ust. 4, wlicza się także roczne oceny uzyskane z tych zajęć”;

2) w § 22 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:

2a. Uczniowi, który uczęszczał na dodatkowe zajęcia edukacyjne lub religię albo etykę, do średniej ocen, o której mo­wa w ust. 2, wlicza się także roczne oceny uzyskane z tych zajęć”.

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2007 r.

______

1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej – oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. nr 131, poz. 907).2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. nr 273, poz. 2703 i nr 281, poz. 2781, z 2005 r. nr 17, poz. 141, nr 94, poz. 788, nr 122, poz. 1020, nr 131, poz. 1091, nr 167, poz. 1400 i nr 249, poz. 2104, z 2006 r. nr 144, poz. 1043, nr 208, poz. 1532 i nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. nr 42, poz. 273, nr 80, poz. 542, nr 115, poz. 791 i nr 120, poz. 818.

Powyższa decyzja jest aktem sprawiedliwości wobec ucznia, którego praca w szkole na religii, ale i innych zajęciach dodatkowych będzie nie tylko oceniana, ale i doceniana.

c. Uwagi dotyczące kryteriów oceniania z religii

Przy ustalaniu kryteriów oceniania należy uwzględnić wymagania stawiane przez autorów programów i podręczników zatwierdzonych przez Biuro Programowania Katechezy przy Komisji Wychowania Konferencji Episkopatu Polski. Należy brać pod uwagę wymagania zawarte w wewnątrzszkolnych systemach oceniania a także zawarte w Dyrektorium katechetycznym Kościoła katolickiego w Polsce (gdzie m.in. czytamy: „Podstawą wystawiania oceny szkolnej w nauczaniu religii jest wiedza ucznia, jego umiejętności, a także aktywność, pilność i sumienność. Nie powinno się natomiast oceniać za udział w praktykach religijnych” nr 83) oraz w Podstawie programowej katechezy Kościoła katolickiego w Polsce.

Tekst za: http://www.katecheza.episkopat.pl/viewpage.php?page_id=17
 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up