logoRSS
 
 

Wędrówka do wolności - konspekt

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: WK, 15.10.2012, odsłon: 29615, druk

Temat:

Wędrówka do wolności.

Klasa:

2 GP

Cele:
  • Uczeń potrafi porównać wędrówkę Żydów do Ziemi Świętej z wędrówką życiowa człowieka.
  • Wie, że pojęcie wolności związane jest z wyborem jednej z dróg opisanej w Pwt 30.15-18a, 169 i Mt 7.13-14
Wstęp:

Wierzący człowiek widząc co jest dobre, poznając rozumem prawo naturalne i Boże, dokonuje w swoim sumieniu wyborów. Wybiera on dobro, często kierując się hierarchią porządkującą te dobra. Po co to wszystko robi? Dlaczego zadaje sobie tyle trudu zamiast żyć tu i teraz? Dlaczego wg spojrzenia ludzi z boku „traci” swoje życie na te rzeczy? Co jest celem życia człowieka? Gdzie jest ten cel?

Rozwinięcie:

Biblia wskazuje życie jako wędrówkę. Tak naprawdę historia każdego człowieka jak i całych narodów to pielgrzymka w drodze do celu. Wierzymy, że celem tym jest Bóg i niebo. Życie nie kończy się z chwilą śmierci ciała. Cierpienie codzienności, nawet jeżeli trwa kilkadziesiąt lat nie daje się porównać z wiecznością.

Opowiadając dzieje ludu wybranego – Izraela Słowo Boże, wskazuje go jako protoplastę Kościoła. Jego wyjście z Egiptu i nasza wędrówka do „domu Ojca” jest bardzo podobna. Bóg Izraela wyprowadził go z ucisku, przeprowadził przez morze czerwone, nadał mu Prawo oraz poił i żywił na pustyni. Podobnie i nas wyzwolił Bóg z grzechu przez chrzest, dał nam Dekalog, żywi nas i uświęca sakramentami, które pozostawił Kościołowi. Ujmując te wydarzenia ten sposób faktycznie dostrzec można podobieństwo. 

Czy to jednak koniec podobieństwa naszego życia do podróży? Jakiego wyboru musimy dokonać byśmy doszli do zamierzonego celu?

W księdze Powtórzonego Prawa można przeczytać:
Dwie drogi
15 Patrz! Kładę dziś przed tobą życie i szczęście, śmierć i nieszczęście. 16 Ja dziś nakazuję ci miłować Pana, Boga twego, i chodzić Jego drogami, pełniąc Jego polecenia, prawa i nakazy, abyś żył i mnożył się, a Pan, Bóg twój, będzie ci błogosławił w kraju, który idziesz posiąść. 17 Ale jeśli swe serce odwrócisz, nie usłuchasz, zbłądzisz i będziesz oddawał pokłon obcym bogom, służąc im - 18 oświadczam wam dzisiaj, że na pewno zginiecie, niedługo zabawicie na ziemi, którą idziecie posiąść, po przejściu Jordanu. 19 Biorę dziś przeciwko wam na świadków niebo i ziemię, kładąc przed wami życie i śmierć, błogosławieństwo i przekleństwo. Wybierajcie więc życie, abyście żyli wy i wasze potomstwo, 20 miłując Pana, Boga swego, słuchając Jego głosu, lgnąc do Niego; bo tu jest twoje życie i długie trwanie twego pobytu na ziemi, którą Pan poprzysiągł dać przodkom twoim: Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi.”Pwt 30,15-20

Bóg daje drogowskazy na naszą podróż. Nie zmusza nas do dokonania konkretnego wyboru. Daje nam możliwości oraz przedstawia konsekwencje. Wybór należy do nas(!). Jednak nie możemy się wymówić, że nie wiemy na co się decydujemy.

W innym fragmencie z ewangelii wg św. Mateusza można przeczytać jeszcze jedną wskazówkę:
Ciasna brama
13 Wchodźcie przez ciasną bramę! Bo szeroka jest brama i przestronna ta droga, która prowadzi do zguby, a wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą. 14 Jakże ciasna jest brama i wąska droga, która prowadzi do życia, a mało jest takich, którzy ją znajdują!” Mt 7,13-14 

Nie jest łatwo podążać drogą, na której wybiera się Boga. Jest ona trudna, wąska i ma ciasną bramę. To znaczy, że bardzo trudno nią iść, a nawet jak się nią idzie, to zawsze można z niej spaść, zboczyć. I kiedy już się dochodzi do celu nadal można nie dostać się do środka bo brama jest wąska i możemy okazać się zbyt duzi, „obszerni i nadymani”, by przez nią się przedostać.

Jak więc iść i nie zbłądzić? Skąd wiedzieć, że wybrało się dobrze i idzie się właściwą drogą?

Na te pytania odpowiada św. Jan w swojej ewangelii gdy przekazuje nam słowa Jezusa: „«Ja jestem drogą i prawdą, i życiem2. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie.” J14,6 Tylko idąc za Nim, za Jezusem nie zbłądzimy.

Przez setki lat chrześcijaństwa temat pielgrzymki wiary i motyw wyboru drogi pojawiał się wielokrotnie. Chyba najsławniejszym dziełem poruszającym tę tematykę jest DIDACHE (patrz załącznik).

Notatka:

Życie człowieka od chwili narodzin jest pielgrzymowaniem, podróżą do ojczyzny, którą jest niebo. Biblijna opowieść o wyprowadzeniu ludu wybranego z Egiptu jest symbolem naszej wędrówki z grzechu do zbawienia. Bóg pomaga nam w tej drodze podobnie jak Izraelowi, przez swoją naukę (Biblię) oraz swój pokarm (Eucharystię). Otrzymujemy możliwość wyboru drogi jaką chcemy podążać, znamy też konsekwencje naszego wyboru. Kiedy wybierzemy zło, czeka nas wieczne potępienie, jeśli dobro – czeka na nas życie wieczne z Bogiem.

NAUKA (DIDACHÈ) DWUNASTU APOSTOŁÓW

Nauka Pana, którą dwunastu Apostołów przekazało narodom

DWIE DROGI

I.1. Dwie są drogi, jedna droga życia, a druga śmierci - i wielka jest różnica między nimi.
2. Oto droga życia: Przede wszystkim będziesz miłował Boga, który cię stworzył; następnie zaś bliźniego twego jak siebie samego, a czego nie chcesz, by ktoś ci zrobił. tego wszystkiego i ty także nie rób drugiemu.
3. A oto czego uczą nas te słowa: Błogosławcie tych, którzy was przeklinają i módlcie się za waszych nieprzyjaciół, pośćcie za waszych prześladowców. Jakaż to zasługa, jeśli miłujecie tych, którzy was miłują? Czyż i poganie tego nie czynią? Wy natomiast miłujcie tych, którzy was nienawidzą, a nie będziecie mieli nieprzyjaciół.
4. Powstrzymuj się od zmysłowych i cielesnych pożądań. Jeśli cię ktoś uderzy w prawy policzek, nadstaw mu i drugi, a będziesz doskonały. Zmusza cię kto, żeby iść z nim tysiąc kroków, idź z nim dwa tysiące. Zabiera ci ktoś twoją szatę, daj mu i płaszcz. Bierze ci ktoś coś twojego, nie żądaj zwrotu, bo żądać go nie możesz.
5. Daj każdemu, kto cię prosi i zwrotu się nie dopominaj, ponieważ Ojciec chce, żebyśmy z wszystkimi dzielili się naszymi własnymi darami. Szczęśliwy ten, kto daje według przykazania, gdyż nic mu nie można zarzucić. Biada temu, kto bierze! Jeśli bowiem bierze dlatego, że potrzebuje, nic mu nie można zarzucić; jeśli jednak nie potrzebuje, zda sprawę z tego, dlaczego wziął i po co. Wsadzony do ciemnicy, odpowie za wszystkie swoje czyny i nie wyjdzie stamtąd, aż ostatni grosz zwróci.
6. Powiedziano jednak jeszcze i na ten temat: "Niech twoja jałmużna przesiąknie potem rąk twoich, aż będziesz wiedział, komu dajesz".

 II.1. A oto dalsze zalecenia nauki:
2. Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie uwodź młodych chłopców, nie uprawiaj rozpusty, nie kradnij, nie zajmuj się magią ani czarami, nie zabijaj dzieci przez poronienie, ani nie przyprawiaj ich o śmierć już po urodzeniu, nie pożądaj własności twego bliźniego.
3. Nie przysięgaj fałszywie, nie składaj fałszywego świadectwa, nie złorzecz, nie pamiętaj uraz.
4. Nie bądź nieszczery w myślach ani w słowie, gdyż nieszczerość jest pułapką śmierci.
5. Niech twe słowa nie będą ani kłamliwe ani próżne, lecz odpowiadające czynom.
6. Nie bądź chciwy, ani zachłanny, ani obłudny, ani niegodziwy, ani zarozumiały. Nie snuj złych zamysłów przeciw bliźniemu twemu.
7. Nie miej w nienawiści żadnego człowieka, lecz jednych napominaj, módl się za innych, a innych jeszcze kochaj ponad własne życie.

III.1. Dziecko moje, stroń od wszystkiego, co złe i wszystkiego, co do zła jest podobne.
2. Nie unoś się gniewem, bo gniew prowadzi do mordu. Nie bądź zazdrosny, ani kłótliwy, ani popędliwy, gdyż z tego wszystkiego dochodzi do zabójstw.
3. Dziecko moje, nie poddawaj się namiętnościom, namiętność bowiem wiedzie do rozpusty. Unikaj słów nieprzyzwoitych i spojrzeń bezwstydnych, bo z tego wszystkiego rodzi się cudzołóstwo.
4. Dziecko moje, nie zajmuj się wróżbami, ponieważ to skłania do bałwochwalstwa, ani zaklęciami, ani astrologią, ani oczyszczeniami; nie patrz na to, ani nie słuchaj takich rzeczy, wszystko to bowiem daje początek bałwochwalstwu.
5. Dziecko moje, nie bądź kłamcą, bo kłamstwo wiedzie do kradzieży, nie bądź też chciwy ani goniący za próżną sławą, gdyż wszystko to staje się przyczyną kradzieży.
6. Dziecko moje, nie krytykuj, to bowiem prowadzi do oszczerstwa, nie bądź zbyt pewny siebie ani nieżyczliwy, ponieważ z tego wszystkiego rodzi się oszczerstwo.
7. Ty natomiast bądź cichy, gdyż cisi posiędą w dziedzictwie ziemię.
8. Bądź cierpliwy, miłosierny, życzliwy, spokojny, dobry, pomnij zawsze z bojaźnią na słowa, które słyszałeś.
9. Nie wynoś się i nie pozwalaj swej duszy na zuchwalstwo. Niechaj twoja dusza nie wiąże się z pysznymi, lecz przebywa wśród sprawiedliwych i pokornych.
10. Wszystko, co cię spotyka, przyjmuj jako dobre, wiedząc, że nic się nie dzieje bez Boga.

IV.1. Dziecko moje, o tym, kto głosi ci słowo Boże, pamiętaj dniem i nocą i czcij go jak samego Pana, bo gdziekolwiek głoszone jest panowanie Jego, tam jest i Pan.
2. Szukaj codziennie towarzystwa świętych, abyś mógł znaleźć oparcie w ich słowach.
3. Nie powoduj rozłamów, lecz staraj się godzić walczących. Sądź sprawiedliwie i nie miej względu na osoby, gdy trzeba karcić błędy.
4. Nie trwóż się rozważając, czy stanie się tak, czy inaczej.
5. Nie wyciągaj rąk do brania, i nie cofaj ich, gdy sam masz dawać.
6. Jeśli coś masz dzięki pracy rąk twoich, oddaj to na okup twoich grzechów.
7. Nie wahaj się dawać, a gdy dasz, nie narzekaj, przekonasz się bowiem kiedyś, kto cię [za wszystko] hojnie wynagrodzi.
8. Nie odwracaj się od potrzebującego, lecz dziel się wszystkim z bratem twoim, a nie mów, że jest to twoja własność, jeśli bowiem macie wspólny udział w nieśmiertelności, tym bardziej powinniście go mieć w dobrach doczesnych.
9. Nie trzymaj twojej ręki z dala od syna lub od córki twojej, lecz już od dzieciństwa ucz ich bojaźni Bożej.
10. Niewolnikowi twemu lub niewolnicy, pokładającym nadzieję w tym samym Bogu, nie wydawaj nigdy poleceń ze złością, aby nie przestali bać się Boga, który jest nad nimi i nad nami. Nie przychodzi On powoływać ludzi według zewnętrznych pozorów, lecz przychodzi do tych, których ducha już przygotował.
11. A wy, niewolnicy, bądźcie poddani waszym panom niby wizerunkowi Boga, z szacunkiem i należną bojaźnią.
12. Miej w nienawiści wszelką bezbożność i wszystko, co nie podoba się Panu.
13. Nie odstępuj nigdy od przykazań Pana, zachowaj wszystko, co otrzymałeś, nic nie dodając i nic nie ujmując.
14. W zgromadzeniu będziesz wyznawał swoje błędy i nie pójdziesz na modlitwę z nieczystym sumieniem. Taka jest droga życia.

 V.1. A oto droga śmierci: Przede wszystkim jest ona zła i pełna przekleństwa: mordy, cudzołóstwa, pożądania, rozpusty, kradzieże, bałwochwalstwo, magia, czary, rabunki, fałszywe świadectwa, obłuda, nieszczerość, przebiegłość, pycha, niegodziwość, zuchwałość, chciwość, bezwstyd w mowie, zazdrość, bezczelność, duma, chełpliwość, zanik wszelkiej bojaźni.
2. Prześladowcy ludzi prawych, wrogowie prawdy, miłośnicy kłamstwa, nieświadomi nagrody, jaką otrzyma sprawiedliwość, nie idą za dobrem ani za sądem sprawiedliwym, czujni nie na dobro, ale na zło. Obca im jest łagodność i cierpliwość. Kochają marność, gonią za zyskiem, nie mają litości dla ubogich, obojętnie przechodzą koło udręczonych, nie znają swego Stwórcy. Mordercy dzieci, niszczą przez poronienie to, co Bóg powołał do życia. Odtrącający tych, co nic nie mają, gnębiciele ciemiężonych, obrońcy bogaczy a niesprawiedliwi sędziowie biedaków, są to grzesznicy w złym zatwardziali. Trzymajcie się, dzieci, z dala od nich wszystkich!

VI.1. Bacz, by ktoś nie sprowadził cię z drogi tej nauki, gdyż taki człowiek uczy się inaczej, niż Bóg tego chce.
2. Jeśli możesz w całości nieść jarzmo Pana będziesz doskonały; jeśli nie możesz, czyń, co możesz..
3. Co do pożywienia, weź na siebie tyle, ile zdołasz, lecz powstrzymuj się bezwzględnie od ofiar składanych bożkom ~ jest to bowiem kult bogów martwych.

CHRZEST
VII. 1. Co do chrztu, to udzielajcie go w taki oto sposób: Powtórzywszy najpierw wszystko powyższe chrzcijcie w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego w wodzie żywej [tj. płynącej].
2. Jeśli nie masz wody żywej, chrzcij w innej, jeśli nie możesz w zimnej, chrzcij w ciepłej.
3. Jeśli brak ci jednej i drugiej, polej głowę trzy razy wodą w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego.
4. Przed chrztem powinni pościć i chrzczony i udzielający chrztu, a takie inni, jeśli mogą. Temu zaś, kto ma być chrzczony, przykaż, by pościł przez dzień lub dwa dni przedtem.

POST I MODLITWA
VIII. I. Nie zachowujcie postu w tym samym czasie, co obłudnicy. Oni bowiem poszczą w poniedziałek i czwartek, wy natomiast pośćcie w środę i w piątek.
2. Ani nie módlcie się jak obłudnicy, lecz jak polecił Pan w swojej Ewangelii, tak się módlcie:
Ojcze nasz, któryś jest w niebie, Święć się imię Twoje,
Przyjdź królestwo Twoje,
Bądź wola Twoja jako w niebie tak i na  ziemi.
Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj,
I odpuść nam nasze winy,
Tak jak i my odpuszczamy naszym winowajcom;
I nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie,
Ale zachowaj nas od złego,
Bo Twoja jest moc i chwała na wieki.
3. Módlcie się w ten sposób trzy razy na dzień.

EUCHARYSTIA
IX.1. Co do Eucharystii, składajcie dziękczynienie w taki oto sposób:
2. Najpierw przy kielichu:
Dziękujemy Ci, Ojcze nasz,
Za świętą winorośl Dawida, sługi Twego,
którą objawiłeś nam przez Jezusa, sługę Twego.
Tobie chwała na wieki!
3. Następnie przy łamaniu chleba:
Dziękujemy Ci, Ojcze nasz.
Za życie i za poznanie, które objawiłeś nam przez Jezusa, sługę     Twego.   
Tobie chwała na wieki!
4. Jak ten chleb łamany, rozrzucony po górach,
Został w jedno zebrany,
Tak niech Kościół Twój aż po najdalsze krańce ziemi
Zbierze się w jednym królestwie Twoim,
Bo Twoja jest chwała i moc przez Jezusa Chrystusa na wieki!
5. Niech nikt nie je ani nie pije z waszej Eucharystii oprócz tych, co zostali ochrzczeni w imię Pana, gdyż to właśnie miał Pan na myśli mówiąc: "Nie dawajcie psom tego, co święte”.

X .1. A gdy się już nasycicie, składajcie dziękczynienie w taki oto sposób:
2: Dziękujemy Ci, Ojcze Święty, Za święte Imię Twoje,
Które z woli Twojej zamieszkało w sercach naszych
I za poznanie, i za wiarę, i za nieśmiertelność,
Które objawiłeś nam przez Jezusa, sługę Twego,
Tobie chwała na wieki!
3. Ty, Panie wszechmogący, Stworzyłeś wszystko dla Imienia Twego,
Dałeś ludziom pokarm i napój, aby ciesząc się nim Tobie dziękowali.
Nam zaś dałeś w swej łaskawości duchowy pokarm i napój i życie wieczne przez Jezusa, sługę Twego.
4. Nade wszystko dziękujemy Ci za wielką potęgę Twoją.
Tobie chwała na wieki!
5. Pomnij, Panie, na Kościół Twój,
i wybaw go od zła wszelkiego I uczyń doskonałym w miłości Twojej.
I zgromadź go z czterech stron świata, uświęcony,
W królestwie Twoim, które przygotowałeś dla niego,
Twoja jest moc i chwała na wieki!
6. Niechaj przyjdzie łaska i przeminie ten świat!
Hosanna Bogu Dawidowemu!  Kto święty, niech podejdzie,
Kto nim nie jest, niech czyni pokutę! Marana tha!
Amen
7. Prorokom zaś pozwólcie odprawiać dzlękczynienie, jak długo zechcą.

ŻYCIE  WSPÓLNE
XI.1. Jeśliby ktoś przyszedł i nauczał was wszystkiego tego, co zostało wyżej powiedziane, przyjmijcie go.
2. Jeśli jednak ów nauczający zmieni coś i zacznie wykładać inną naukę po to, żeby burzyć, nie słuchajcie go, jeśli natomiast czynić to będzie po to, żeby pomnożyć sprawiedliwość i poznanie Pana, przyjmijcie go jak Pana samego.
3. W sprawie zaś apostołów i proroków zgodnie z poleceniem Ewangelii postępujcie w taki oto sposób:
4. Każdego apostoła, który do Was przychodzi, przyjmujcie jak samego Pana.
5. Nie zostanie on u was jednak dłużej niż dzień jeden, a gdyby zaszła potrzeba, jeszcze i drugi. Jeśli zostanie trzy dni, jest to fałszywy prorok.
6. Gdy ów apostoł będzie odchodził, dajcie mu tylko chleba na drogę; jeśli zażąda pieniędzy, jest to fałszywy prorok.
7. Nie wystawiajcie na próbę żadnego proroka, który mówi pod natchnieniem Ducha, bo każdy grzech może być odpuszczony, lecz ten grzech odpuszczony nie będzie.
8. Nie każdy, kto mówi pod natchnieniem Ducha, jest prorokiem. Jest nim tylko wtedy, gdy żyje na sposób Pana. Tak więc po sposobie życia można poznać proroka prawdziwego i fałszywego.
9. Każdy prorok, który pod natchnieniem Ducha każe zastawiać stół, nie będzie jadł z niego, inaczej jest to fałszywy prorok.
10. Każdy prorok, który naucza prawdy, jeśli nie postępuje tak, jak uczy, jest to fałszywy prorok.
11. Każdy jednak prorok wypróbowany, wiarygodny, który chcąc wyrazić tajemnicę Kościoła w świecie postępuje w sposób niezwykły, lecz nie uczy innych, żeby czynili to, co on czyni, nie będzie przez was sądzony. Jego sprawę sam Bóg osądzi. W podobny bowiem sposób postępowali także dawni prorocy.
12. Kto zaś wam powie pod natchnieniem Ducha: daj mi pieniędzy albo czegokolwiek innego, nie słuchajcie go. Jeśliby jednak prosił was w sprawie kogoś drugiego, kto znajduje się w potrzebie, niechaj nikt go nie sądzi!

 XII.1. Przyjmujcie każdego, kto przychodzi w imię Pana. Później wypróbujecie go i poznacie, potraficie bowiem odróżnić prawą rękę od lewej.
2. Jeśli przybysz jest tylko przejezdnym, pomóżcie mu, na ile was stać, a niech nie zostaje u was dłużej niż dwa lub trzy dni, gdy konieczne.
3. Jeśli zaś chce u was osiąść, a ma jakiś zawód, niech pracuje, by się wyżywić.
4. Jeśli natomiast nie ma żadnego zawodu, zadbajcie rozsądnie o to. by chrześcijanin nie żył wśród was w bezczynności.
5. Gdyby zaś nie chciał tego czynić, znaczyłoby to, że kupczy tylko Chrystusem. Strzeżcie się takich ludzi!

XIII.1. Każdy prawdziwy prorok, który chciałby u was osiąść, "wart jest swojej strawy".
2. Podobnie i prawdziwy nauczyciel także jest wart jak "robotnik swojej strawy".
3. Tak więc weźmiesz pierwociny z całego soku z prasy winnej, z wszelkiego ziarna z klepiska, a także z bydła i z owiec, a dasz je prorokom. Oni bowiem są waszymi arcykapłanami?
4. Jeśli zaś nie macie proroka, dajcie ubogim.
5. Jeśli pieczesz chleb, weź z niego pierwociny i daj według przykazania.
6. Podobnie kiedy otwierasz dzban wina albo oliwy, weź z niego pierwociny i daj prorokom.         
7. Z twoich pieniędzy, z ubrania i z wszystkiego, co posiadasz, weź pierwociny, jakie byś sam uznał za stosowne, i daj według przykazania.

 XIV.I. W dniu Pana, w niedzielę, gromadźcie się razem, by łamać chleb i składać dziękczynienie, a wyznawajcie ponadto wasze grzechy, aby ofiara wasza była czysta.
2. Niechaj nikt, kto ma jakiś spór ze swoim bratem, dopóki się nie pogodzą, nie bierze udziału w tym zgromadzeniu, aby nie została skalana wasza ofiara.
3. Oto bowiem słowa Pana: "Na każdym miejscu i w każdym czasie składać mi będą ofiarę czystą, ponieważ jestem Królem wielkim, mówi Pan, a imię moje budzi podziw między narodami".

 XV.1. Wybierzecie zatem sobie biskupów i diakonów godnych Pana, ludzi cichych, spokojnych, bezinteresownych, wiarygodnych i wypróbowanych? Oni bowiem pełnią u was także posługę proroków i nauczycieli?
2. Nie gardźcie więc nimi, gdyż należy im się wśród was to samo poważanie, co prorokom i nauczycielom.
3. Karćcie się wzajemnie nie w gniewie, lecz w pokoju, jak znajdujecie to w Ewangelii, a jeśli ktoś drugiego obrazi, niechaj nikt z nim nie mówi, niech nie usłyszy od was ani słowa, dopóki nie odprawi pokuty.
4. W waszych zaś modlitwach, jałmużnach i wszystkich waszych uczynkach stosujcie się do tego, co znajdujecie w Ewangelii Pana naszego.

MARANA THA!
XVI.1. Czuwajcie nad życiem waszym! Niechaj pochodnie wasze nie gasną, nie rozluźniajcie pasów na biodrach waszych, lecz bądźcie gotowi, nie znacie bowiem godziny, w której Pan nasz przyjdzie.
2. Gromadźcie się często razem, by szukać tego, co służy duszom waszym, gdyż cały czas waszej wiary na nic wam się nie przyda, jeśli nie staniecie się doskonali w ostatniej godzinie.
3. W dniach ostatnich bowiem będą się mnożyć fałszywi prorocy i gorszyciele, owce zmienią się w wilki, a miłość zmieni się w nienawiść.
4. W miarę narastania nieprawości ludzie będą się nawzajem nienawidzić, prześladować i zdradzać, a wtedy zwodziciel świata pojawi się jako Syn Boży i będzie czynił znaki i cuda. Cała ziemia zostanie wydana w jego ręce i będzie popełniał niegodziwości, jakie nigdy się jeszcze nie działy od samego początku wieków.
5. Wówczas to ludzkość wejdzie w ogień próby, a wielu się załamie i zginie, lecz ci, co wytrwają w wierze, zostaną zbawieni przez Tego właśnie, który stał się [za nas] przekleństwem.
6. A wtedy ukażą się znaki prawdy: najpierw znak niebios otwartych, potem znak dźwięku trąby i jako trzeci znak zmartwychwstania umarłych.
7. Nie wszystkich wprawdzie, lecz jak powiedziano: "Przyjdzie Pan, a z Nim wszyscy święci Jego".  Wówczas to ujrzy świat Pana przychodzącego na obłokach niebieskich...

Powstanie i dzieje tekstu

Tekst za Wikipedią

Pełny tytuł dzieła to Nauczanie Pana do narodów przekazane przez dwunastu apostołów. Po grecku brzmi: Διδαχὴ κυρίου διὰ τῶν δώδεκα ἀποστόλων τοῖς ἔθνεσιν (Didache kyriu dia ton dodeka apostolon tois ethnesin). Dzieło to jest anonimowe. Istnieje konsensus badawczy, że powstało w I połowie II wieku na terenie Syrii. Redaktor korzystał z kilku źródeł, z których część datuje się na I wiek[1]. Zalicza się je do pism Ojców Apostolskich. Składa się z kilku różnych tekstów. Dzieli się na dwie główne części. Pierwsza jest podobna w przekazie do ewangelii synoptycznych. Druga przedstawia Jezusa jako Mesjasza.
Didache jest jednym z najstarszych źródeł chrześcijańskich. Pozostaje jeszcze pod silnym wpływem judaizmu. Antyczny tekst zaginął, przez długi czas znany był tylko z cytatów w pismach Ojców Kościoła. Didache odkrył dopiero w 1873 roku w bibliotece Hospicjum św. Krzyża w Konstantynopolu metropolita Filoteos Bryennios w rękopisie Codex Hierosolymitanus z 1056 roku. Wydał go w 1883 r. w Konstantynopolu, a już rok później Adolf von Harnack wydał Didache również w Berlinie. Fragmenty tekstu zostały także znalezione w Oksyrynchos (P. Oxy 1782) i pochodzą z IV wieku.

Treść

Didache składa się z 16 rozdziałów. Zawiera nakazy moralne, zasady organizacyjne gminy oraz małą apokalipsę na końcu. Wiele miejsca poświęca charyzmatykom. Zawiera pouczenia moralne dla katechumenów, czyli pierwszy opis chrztu (1-6), przepisy liturgiczne i modlitwy (7-10) oraz zarządzenia organizacyjne pierwszych gmin (11-15). Część 16 przeznaczona jest na wezwanie do czujności wobec zbliżającego się czasu przyjścia Chrystusa.

Pouczenia moralne

Pouczenia moralne przedstawione są w formie dwóch dróg: drogi życia (1-4) i drogi śmierci (5).
Droga życia streszcza się w cytowanym na początku przykazaniu miłości Boga i bliźniego. Jej opis zaczyna się od zestawienia pozytywnych nakazów zaczerpniętych z Ewangelii synoptycznych: “Błogosławcie tych, którzy was przeklinają, módlcie się za nieprzyjaciół, a nawet pośćcie za prześladowców waszych. Jakaż to bowiem zasługa, jeśli miłujecie tych, którzy was miłują? Czyż i poganie tego nie czynią? Wy natomiast miłujcie takich, co was nienawidzą, a nie będziecie mieli wroga. Poskramiaj żądze zmysłów i ciała: jeśli cię kto uderzy w prawy policzek, nadstaw mu drugi, a będziesz doskonały; jeśli cię kto przymusi do jednego tysiąca kroków, idź z nim dwa tysiące; jeśli ci kto weźmie płaszcz, daj mu również suknię swoją; jeśli cię kto pozbawi majątku, nie żądaj zwrotu, gdyż i tak nie w twojej leży to mocy. Daj każdemu, kto cię prosi, i nie żądaj zwrotu, chce bowiem Ojciec, by każdy otrzymał część Jego darów. Błogosławiony, kto daje zgodnie z przykazaniem” (1, 3-5).
Po nakazach wyliczone są zakazy opatrzone charakterystycznym “nie”: “Drugie zaś przykazanie nauki jest takie: nie zabijaj, nie cudzołóż, nie uprawiaj pederastii, nie uprawiaj nierządu, nie kradnij, nie czaruj, nie truj, nie zabijaj płodu, nie odbieraj życia niemowlęciu, nie pożądaj własności cudzej, nie popełniaj krzywoprzysięstwa, nie świadcz fałszywie, nie złorzecz, nie pamiętaj krzywdy, nie bądź dwoistej myśli ani dwoistego języka, gdyż dwulicowość to pułapka śmierci. Niech mowa twoja nie będzie kłamliwa ani próżna, lecz poparta czynem. Nie bądź chciwy, ani drapieżny, ani obłudny, ani złośliwy, ani wyniosły. Nie knuj złych zamiarów przeciwko bliźniemu twemu. Nie miej nikogo w nienawiści, lecz jednych karć, za drugich się módl, innych zaś miłuj bardziej niż własną duszę” (2).
Opis drogi zła, która jest drogą śmierci, zawarty w V rozdziale zaczyna się od słów: “A oto droga śmierci – droga zła i pełna przekleństwa: zabójstwo, cudzołóstwo, pożądliwość, nierząd, kradzież, bałwochwalstwo, czary, trucicielstwo, grabież, krzywoprzysięstwo, obłuda, dwulicowość, podstęp, pycha, złośliwość, zuchwalstwo, chciwość, sprośna mowa, zazdrość, bezczelność, samochwalstwo”.

Chrzest

Chrzest winien odbywać się przez zanurzenie w “wodzie żywej”, tj. w rzece lub strumieniu. W razie konieczności dopuszcza się chrzest przez trzykrotne polanie wodą (7).

Eucharystia

Od czasu opublikowania starożytnego tekstu Didache w 1883 r., uczeni różnie interpretowali jego rozdziały 9 i 10 mówiące o Eucharystii. Interpretowano je jako modlitwy dodatkowe, służebne względem samej Eucharystii lub jako modlitwy w trakcie agape po Eucharystii. Wielu uczonych uznaje, że są to wczesne teksty eucharystyczne[2]. Według L. Bouyera, Didache zachowało dla nas starożytny przykład formuły Eucharystii, gdzie Kościół, jak Chrystus w czasie Ostatniej Wieczerzy, nadal używał żydowskich modlitw, nadając im nowy sens, z pomocą paru wstawionych zdań[3]. Eucharystia ma charakter prototypu obecnej Mszy św., albowiem:

  • rezerwuje udział w Eucharystii tylko dla ochrzczonych,
  • stawia wymóg wyznania grzechów (spowiedź powszechna) przed jej rozpoczęciem,
  • określana jest terminem θυσία (thysia, ofiara),
  • określana jest również terminami: πνευματικὴ τροφὴ καὶ ποτός (pneumatike trophe kai potos) – pokarm i napój duchowy (10, 3).

Modlitwa

W rozdziale 8 podany jest tekst modlitwy “Ojcze nasz” i nakaz jej odmawiania trzy razy dziennie. W rozdziałach 9 i 10 zawarty jest tekst modlitwy dziękczynnej po komunii św., śpiewany do dnia dzisiejszego w kościołach: “Dziękujemy Ci, Ojcze nasz, za świętą winorośl Dawida, sługi Twego, którą nam poznać dałeś przez Jezusa, sługę Swego – Tobie chwała na wieki” (9, 2-3);
“Dziękujemy Ci, Ojcze święty, za święte imię Twoje, któremu zgotowałeś mieszkanie w sercach naszych, i za wiedzę, i za wiarę, i za nieśmiertelność, którą nam poznać dałeś przez Jezusa, sługę Swego – Tobie chwała na wieki” (10,2);
“Pomnij, Panie, na Kościół Twój i wybaw go od wszelkiego zła, i doprowadź do doskonałości w miłowaniu Ciebie; zbierz go od czterech wiatrów, pełen świętości, w Królestwo Twoje, które mu zgotowałeś – albowiem Twoja jest moc i chwała na wieki” (10, 5).

Kościół

Kościół przedstawiany jest jako zgromadzenie święte, lud nowy, zebrany ze wszystkich stron świata; nosi cechy jedności, świętości i powszechności. Jego symbolem jest jeden chleb eucharystyczny: “Jak ten łamany Chleb rozsiany był po górach, a zebrany stał się czymś jednym, tak niech się zbierze Kościół Twój z krańców ziemi w Królestwo Twoje – albowiem Twoja jest chwała i moc przez Jezusa Chrystusa na wieki” (9, 4).

Hierarchia

Przełożeni gmin określani jako ἐπίσκοποι καὶ διάκονοι (episkopoi kai diakonoi, biskupi i diakoni), byli wybierani przez wspólnoty (15,1). Brak wypowiedzi o istnieniu prezbiterów i episkopatu monarchicznego. Sporo miejsca poświęca się instytucji “proroków” i “nauczycieli”, którzy posiadali prawo do dziesięciny i mogli sprawować Eucharystię. Jeśli “posiadali obyczaje Pana” (l 1,8-12), ich autorytet był niekwestionowany, a wypowiedzi nie mogły być poddawane krytyce (1 1,7).

Znaczenie

Didache stała się prototypem Konstytucji apostolskich, Kanonów apostolskich oraz Didaskaliów apostolskich. W starożytności cieszyła się tak wielkim autorytetem, że wielu pisarzy zaliczało ją do ksiąg kanonicznych Nowego Testamentu (m.in. Klemens Aleksandryjski). W IV wieku zaczęto ją umieszczać wśród apokryfów (Atanazy Wielki, Rufin z Akwilei). Współcześnie stanowi bezcenne źródło do historii liturgii, historii Kościoła i prawodawstwa kościelnego.

 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up