logoRSS
 
 

Bóg wyzwala - konspekt

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: WK, 15.11.2012, odsłon: 31455, druk

Temat:

Bóg wyzwala

Klasa:

1GP

Cele:
  • Uczeń dostrzega, że Bóg realnie interweniuje w życiu człowieka i potrafi z najtrudniejszej sytuacji wyprowadzić dobro.
Wstęp:

Rozglądając się wokoło natrafiamy często na wydarzenia, które na pierwszy rzut oka wydają się beznadziejne, trudne i niesprawiedliwe. Katastrofy, epidemie, wypadki, czy częste niepowodzenia dotykające naszych bliskich. Pod wpływem tych doświadczeń można zacząć zadawać pytania: dlaczego? Po co? W jakim celu? Dlaczego mnie to dotyka?
Podobne pytania zadawali sobie Żydzi przebywający w Egipcie. Na początku trafili tam jako uchodźcy, by ratować swoje życie i było im dobrze, jednak  z czasem ich los uległ ogromnym zmianom i z ludzi wolnych stali się niewolnikami.

Rozwinięcie:

Synowie Abrahama podczas wielkiego głodu zawędrowali do Egiptu. Póki żył Józef, syn Jakuba, Żydom wiodło się dobrze. Później jednak pojawił się faraon, który nie znał Józefa. Od tego czasu Żydzi żyli w ucisku i wołali do Boga Ojców o pomoc w ich losie. Okrutny faraon nakazał zabijanie dzieci żydowskich by, jako naród nie rośli w siłę. Jednym z u ratowanych dzieci był żydowski chłopiec, którego z Nilu wyłowiła córka faraona. Nadała mu ona imię Mojżesz mówiąc: „Bo wydobyłam go z wody”. Od tej pory Mojżesz wychowywał się na dworze faraona. Gdy dorósł zabił jednego ze sług faraona w obronie Żyda i musiał uciekać z Egiptu.
Mojżesz po przejściu pustyni osiadł w ziemi Madianitów, tam poślubił jedną z córek kapłana Jetry i został pasterzem. Kiedy poszukiwał zagubionej owcy i trafił w góry, tam zobaczył „płonący krzak”, który się nie spalał. Zaciekawiony podszedł, aby się mu przyjrzeć. Wtedy usłyszał wezwanie, by ściągnął buty, bo ziemi a na której stoi jest święta. Bóg objawił się Mojżeszowi pod postacią ognistego krzewu.

Wtedy ukazał mu się Anioł Pański w płomieniu ognia, ze środka krzewu. [Mojżesz] widział, jak krzew płonął ogniem, a nie spłonął od niego. Wtedy Mojżesz powiedział do siebie: «Podejdę, żeby się przyjrzeć temu niezwykłemu zjawisku. Dlaczego krzew się nie spala?»  Gdy zaś Pan ujrzał, że [Mojżesz] podchodził, żeby się przyjrzeć, zawołał
Pan mówił: «Dosyć napatrzyłem się na udrękę ludu mego w Egipcie i nasłuchałem się narzekań jego na ciemięzców, znam, więc jego uciemiężenie.  Zstąpiłem, aby go wyrwać z ręki Egiptu i wyprowadzić z tej ziemi do ziemi żyznej i przestronnej, do ziemi, która opływa w mleko i miód, na miejsce Kananejczyka, … . Teraz oto doszło wołanie Izraelitów do Mnie, bo też naocznie przekonałem się o cierpieniach, jakie im zadają Egipcjanie. Idź, przeto teraz, oto posyłam cię do faraona, i wyprowadź mój lud, Izraelitów, z Egiptu».  A Mojżesz odrzekł Bogu: «Kimże jestem, bym miał iść do faraona i wyprowadzić Izraelitów z Egiptu?» A On powiedział: «Ja będę z tobą. Znakiem zaś dla ciebie, że Ja cię posłałem, będzie to, że po wyprowadzeniu tego ludu z Egiptu oddacie cześć Bogu na tej górze».
Mojżesz zaś rzekł Bogu: «Oto pójdę do Izraelitów i powiem im: Bóg ojców naszych posłał mię do was. Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest Jego imię, to cóż im mam powiedzieć?» Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: «JESTEM, KTÓRY JESTEM». I dodał: «Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was».  Mówił dalej Bóg do Mojżesza: «Tak powiesz Izraelitom: "JESTEM, Bóg ojców waszych, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba posłał mnie do was. To jest imię moje na wieki i to jest moje zawołanie na najdalsze pokolenia. Idź, a gdy zbierzesz starszych Izraela, powiesz im: Objawił mi się Pan, Bóg ojców waszych, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba i powiedział: Nawiedziłem6 was i ujrzałem, co wam uczyniono w Egipcie. Postanowiłem, więc wywieść was z ucisku w Egipcie i zaprowadzić do ziem Kananejczyka, … , do ziemi opływającej w mleko i miód". Oni tych słów usłuchają.” (Wj 3,2-18)

Mojżesz aby spełnić polecenie Boga, wziął swoją rodzinę i poszedł do Egiptu. Po spotkaniu się z faraonem, zażądał od niego by wypuścił Żydów z Egiptu. Ten odmówił. Wielokrotnie spotykał się z faraonem ponawiając swoją prośbę, ale był on nieugięty, nawet wtedy, gdy Egipt spotykały plagi:

  • przemiana Nilu i całej wody w Egipcie w krew
  • żaby
  • komary  
  • muchy
  • pomór bydła
  • wrzody
  • grad
  • szarańcza
  • ciemność
  • śmierć pierworodnych

Dopiero to ostatnie z wydarzeń, które w sposób bezpośredni dotknęło faraona, zmusiło go do wypuszczenia Żydów z Egiptu. Żydzi wyszli z Egiptu nocą, po zjedzeniu posiłku z zabitego baranka, którego krwią pokropiono odrzwia ich domów, aby mogli uniknąć zarazy zabijającej pierworodnych.

Po dotarciu do morza czerwonego, faraon wraz ze swoim wojskiem rzucił się za Żydami. Bóg na znak Mojżesza sprawił, że Izraelici przeszli suchą nogą przez morze, a ścigających ich Egipcjanie zginęli w cofającej się wodzie. Żydzi byli wolni.

Gdy dotarli na górę Synaj, Bóg zawarł z nimi przymierze i dał im Dekalog jako prawo i znak zawartego przymierza. Następnie prowadził ich przez pustynię, gdzie przez 40 lat żywił ich i troszczył się o nich, karmiąc przepiórkami oraz manną z nieba. Po tym czasie następca Mojżesza – Jozue, wprowadził ich do ziemi Kanaan, którą obiecał Bóg Abrahamowi.

Zakończenie:

Wydarzenie exodusu, czyli wyjścia z niewoli w Egipcie stało się dla Izraela początkiem istnienia narodu. Od tego momentu Żydzi zaczęli określać siebie jako Naród Wybrany przez Pana; szczególny lud, własność Boga, przez którego świat miał doświadczyć zbawienia od grzechów. Doświadczyli bliskości Boga, Jego opieki i wsparcia. Od tej pory wiedzieli, że mogą na Niego liczyć zawsze i w każdej sytuacji.

Notatka:

Poniższy tekst zapisany w […], należy pominąć i pozwolić uczniom na samodzielne wprowadzenie ich jako konkluzję i powtórzenie wiadomości z lekcji. Jeżeli mamy do czynienia z klasą słabszą, można podyktować całość :). Można go także wydrukować i dać uczniom do wklejenia do zeszytu po uzupełnieniu.

Po śmierci [JÓZEFA], Hebrajczycy byli prześladowani w [EGIPCIE]. Zatroskany [BÓG] objawił się [MOJŻESZOWI], pod postacią ognistego krzewu i rozkazał mu, by [WYPROWADZIŁ] Jego lud z Egiptu. Objawił Mojżeszowi także swoje imię, które brzmi: [JESTEM], który [JESTEM].
Mojżesz udał się do kraju faraonów i starał się wypełnić Boże polecenie.

W noc przed [WYJŚCIEM] z Egiptu, Żydzi pokropili odrzwia swych domów [KRWIĄ BARANKA], która uchroniła ich przed śmiercią [PIERWORODNYCH]. Symbol ten był zapowiedzią [OFIARY] złożonej przez Chrystusa na krzyżu.

Uciekając z Egiptu, Żydzi przeszli przez [MORZE CZERWONE] i dotarli do góry [SYNAJ]. Tam Bóg zawarł z nimi [PRZYMIERZE] i dał im [DEKALOG], czyli 10 przykazań. Przez [40] lat błądzili Hebrajczycy po [PUSTYNI]. W tym czasie Bóg [TROSZCZYŁ] się o swój lud i karmił go [PRZEPIÓRKAMI] oraz [MANNĄ], która spadała z nieba. W trakcie tej podróży Żydzi byli całkowicie [ZALEŻNI] od Boga. Przez cały ten czas był On [BLISKI] swojemu ludowi.

Teksty do odczytania przez uczniów w trakcie lekcji:

Powołanie Mojżesza. Odpowiedź Boga na prośby swego ludu.

1 Gdy Mojżesz pasał owce swego teścia, Jetry, kapłana Madianitów, zaprowadził [pewnego razu] owce w głąb pustyni i przyszedł do góry Bożej Horeb1. 2 Wtedy ukazał mu się Anioł Pański2 w płomieniu ognia, ze środka krzewu. [Mojżesz] widział, jak krzew płonął ogniem, a nie spłonął od niego. 3 Wtedy Mojżesz powiedział do siebie: «Podejdę, żeby się przyjrzeć temu niezwykłemu zjawisku. Dlaczego krzew się nie spala?» 4 Gdy zaś Pan ujrzał, że [Mojżesz] podchodził, żeby się przyjrzeć, zawołał
7 Pan mówił: «Dosyć napatrzyłem się na udrękę ludu mego w Egipcie i nasłuchałem się narzekań jego na ciemięzców, znam więc jego uciemiężenie. 8 Zstąpiłem, aby go wyrwać z ręki Egiptu i wyprowadzić z tej ziemi do ziemi żyznej i przestronnej, do ziemi, która opływa w mleko i miód4, na miejsce Kananejczyka4, Chetyty, Amoryty, Peryzzyty, Chiwwity i Jebusyty. 9 Teraz oto doszło wołanie Izraelitów do Mnie, bo też naocznie przekonałem się o cierpieniach, jakie im zadają Egipcjanie. 10 Idź przeto teraz, oto posyłam cię do faraona, i wyprowadź mój lud, Izraelitów, z Egiptu». 11 A Mojżesz odrzekł Bogu: «Kimże jestem, bym miał iść do faraona i wyprowadzić Izraelitów z Egiptu?» 12 A On powiedział: «Ja będę z tobą. Znakiem zaś dla ciebie, że Ja cię posłałem, będzie to, że po wyprowadzeniu tego ludu z Egiptu oddacie cześć Bogu na tej górze».
13 Mojżesz zaś rzekł Bogu: «Oto pójdę do Izraelitów i powiem im: Bóg ojców naszych posłał mię do was. Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest Jego imię, to cóż im mam powiedzieć?» 14 Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: «JESTEM, KTÓRY JESTEM». I dodał: «Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was». 15 Mówił dalej Bóg do Mojżesza: «Tak powiesz Izraelitom: "JESTEM, Bóg ojców waszych, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba posłał mnie do was. To jest imię moje na wieki i to jest moje zawołanie na najdalsze pokolenia.” Wj 3,1-15

Zawarcie przymierza i obietnica

2 «Miesiąc ten będzie dla was początkiem miesięcy1, będzie pierwszym miesiącem roku! 3 Powiedzcie całemu zgromadzeniu Izraela tak: Dziesiątego dnia tego miesiąca niech się każdy postara o baranka dla rodziny, o baranka dla domu. 4 Jeśliby zaś rodzina była za mała do spożycia baranka, to niech się postara o niego razem ze swym sąsiadem, który mieszka najbliżej jego domu, aby była odpowiednia liczba osób. Liczyć je zaś będziecie dla spożycia baranka według tego, co każdy może spożyć. 5 Baranek będzie bez skazy, samiec, jednoroczny; wziąć możecie jagnię albo koźlę. 6 Będziecie go strzec aż do czternastego dnia tego miesiąca, a wtedy zabije go całe zgromadzenie Izraela o zmierzchu2. 7 I wezmą krew baranka, i pokropią nią odrzwia i progi domu, w którym będą go spożywać. 8 I tej samej nocy spożyją mięso pieczone w ogniu, spożyją je z chlebem niekwaszonym3 i gorzkimi ziołami.(…) 11 Tak zaś spożywać go będziecie: Biodra wasze będą przepasane, sandały na waszych nogach i laska w waszym ręku. Spożywać będziecie pośpiesznie, gdyż jest to Pascha na cześć Pana. 12 Tej nocy przejdę przez Egipt, zabiję wszystko pierworodne w ziemi egipskiej od człowieka aż do bydła i odbędę sąd nad wszystkimi bogami Egiptu - Ja, Pan. 13 Krew będzie wam służyła do oznaczenia domów, w których będziecie przebywać. Gdy ujrzę krew, przejdę obok i nie będzie pośród was plagi niszczycielskiej, gdy będę karał ziemię egipską. 14 Dzień ten będzie dla was dniem pamiętnym i obchodzić go będziecie jako święto dla uczczenia Pana. Po wszystkie pokolenia - na zawsze w tym dniu świętować będziecie.” Wj 12,2-8; 11-14

Bóg wybawicielem swego ludu

5 Gdy doniesiono królowi egipskiemu o ucieczce ludu, zmieniło się usposobienie faraona i jego sług względem niego i rzekli: «Cóżeśmy uczynili pozwalając Izraelowi opuścić naszą służbę?» 6 Rozkazał wówczas faraon zaprzęgać swoje rydwany i zabrał ludzi swoich ze sobą. 7 Wziął sześćset rydwanów wyborowych oraz wszystkie inne rydwany egipskie, a na każdym z nich byli dzielni wojownicy. 8 Pan uczynił upartym serce faraona, króla egipskiego, który urządził pościg za Izraelitami. Ci jednak wyszli z podniesioną ręką.(…) 10 A gdy się zbliżył faraon, Izraelici podnieśli oczy, a ujrzawszy, że Egipcjanie ciągną za nimi, ogromnie się przerazili2. Izraelici podnieśli głośne wołanie do Pana. 11 Rzekli do Mojżesza: «Czyż brakowało grobów w Egipcie, że nas tu przyprowadziłeś, abyśmy pomarli na pustyni? Cóż za usługę wyświadczyłeś nam przez to, że wyprowadziłeś nas z Egiptu? 12 Czyż nie mówiliśmy ci wyraźnie w Egipcie: Zostaw nas w spokoju, chcemy służyć Egipcjanom. Lepiej bowiem nam było służyć im, niż umierać na tej pustyni». 13 Mojżesz odpowiedział ludowi: «Nie bójcie się! Pozostańcie na swoim miejscu, a zobaczycie zbawienie od Pana, jakie zgotuje nam dzisiaj. Egipcjan, których widzicie teraz, nie będziecie już nigdy oglądać. 14 Pan będzie walczył za was, a wy będziecie spokojni».
15 Pan rzekł do Mojżesza: «Czemu głośno wołasz do Mnie? Powiedz Izraelitom, niech ruszają w drogę. 16 Ty zaś podnieś swą laskę i wyciągnij rękę nad morze i rozdziel je na dwoje, a wejdą Izraelici w środek na suchą ziemię. 17 Ja natomiast uczynię upartymi serca Egipcjan, że pójdą za nimi. Wtedy okażę moją potęgę wobec faraona, całego wojska jego, rydwanów i wszystkich jego jeźdźców. 18 A gdy okażę moją potęgę wobec faraona, jego rydwanów i jeźdźców, wtedy poznają Egipcjanie, że ja jestem Pan».
19 Anioł Boży, który szedł na przedzie wojsk izraelskich, zmienił miejsce i szedł na ich tyłach. Słup obłoku również przeszedł z przodu i zajął ich tyły, 20 stając między wojskiem egipskim a wojskiem izraelskim. I tam był obłok ciemnością, tu zaś oświecał noc. I nie zbliżyli się jedni do drugich przez całą noc. 21 Mojżesz wyciągnął rękę nad morze, a Pan cofnął wody gwałtownym wiatrem wschodnim, który wiał przez całą noc, i uczynił morze suchą ziemią. Wody się rozstąpiły, 22 a Izraelici szli przez środek morza po suchej ziemi, mając mur z wód po prawej i po lewej stronie. 23 Egipcjanie ścigali ich. Wszystkie konie faraona, jego rydwany i jeźdźcy weszli za nimi w środek morza. 24 O świcie spojrzał Pan ze słupa ognia i ze słupa obłoku na wojsko egipskie i zmusił je do ucieczki. 25 I zatrzymał koła ich rydwanów, tak że z wielką trudnością mogli się naprzód posuwać. Egipcjanie krzyknęli: «Uciekajmy przed Izraelem, bo w jego obronie Pan walczy z Egipcjanami». 26 A Pan rzekł do Mojżesza: «Wyciągnij rękę nad morze, aby wody zalały Egipcjan, ich rydwany i jeźdźców». 27 Wyciągnął Mojżesz rękę nad morze, które o brzasku dnia wróciło na swoje miejsce. Egipcjanie uciekając biegli naprzeciw falom, i pogrążył ich Pan w środku morza3. 28 Powracające fale zatopiły rydwany i jeźdźców całego wojska faraona, którzy weszli w morze, ścigając tamtych, nie ocalał z nich ani jeden. 29 Izraelici zaś szli po suchym dnie morskim, mając mur [wodny] po prawej i po lewej stronie. 30 W tym to dniu wybawił Pan Izraela z rąk Egipcjan. I widzieli Izraelici martwych Egipcjan na brzegu morza.” Wj 14,5-8. 10-30

Izrael własnością Boga

„3 Mojżesz wstąpił wtedy do Boga, a Pan zawołał na niego z góry i powiedział: «Tak powiesz domowi Jakuba i to oznajmisz Izraelitom: 4 Wyście widzieli, co uczyniłem Egiptowi, jak niosłem was na skrzydłach orlich i przywiodłem was do Mnie. 5 Teraz jeśli pilnie słuchać będziecie głosu mego i strzec mojego przymierza, będziecie szczególną moją własnością pośród wszystkich narodów, gdyż do Mnie należy cała ziemia. 6 Lecz wy będziecie Mi królestwem kapłanów i ludem świętym. Takie to słowa powiedz Izraelitom».” Wj 19,3-6


Uzupełnij i wklej do zeszytu.
Po śmierci …………………………Hebrajczycy byli prześladowani w …………………………Zatroskany …………… objawił się …………………………, pod postacią ognistego krzewu i rozkazał mu, by …………………………… Jego lud z Egiptu. Objawił Mojżeszowi także swoje imię, które brzmi: …………………………, który …………………………. Mojżesz udał się do kraju faraonów i starał się wypełnić Boże polecenie. W noc przed ………………………… z Egiptu, Żydzi pokropili odrzwia swych domów …………………………, która uchroniła ich przed śmiercią …………………………. Symbol ten był zapowiedzią ………………………… złożonej przez Chrystusa na krzyżu. Uciekając z Egiptu, Żydzi przeszli przez ………………………… i dotarli do góry …………………………. Tam Bóg zawarł z nimi ………………………… i dał im …………………………, czyli 10 przykazań. Przez ……… lat błądzili Hebrajczycy po …………………. W tym czasie Bóg ………………………… się o swój lud i karmił go ………………………… oraz ………………………, która spadała z nieba. W trakcie tej podróży Żydzi byli całkowicie ………………………… od Boga. Przez cały ten czas był On …………… swojemu ludowi.

Uzupełnij i wklej do zeszytu.
Po śmierci …………………………Hebrajczycy byli prześladowani w …………………………Zatroskany …………… objawił się …………………………, pod postacią ognistego krzewu i rozkazał mu, by …………………………… Jego lud z Egiptu. Objawił Mojżeszowi także swoje imię, które brzmi: …………………………, który …………………………. Mojżesz udał się do kraju faraonów i starał się wypełnić Boże polecenie. W noc przed ………………………… z Egiptu, Żydzi pokropili odrzwia swych domów …………………………, która uchroniła ich przed śmiercią …………………………. Symbol ten był zapowiedzią ………………………… złożonej przez Chrystusa na krzyżu. Uciekając z Egiptu, Żydzi przeszli przez ………………………… i dotarli do góry …………………………. Tam Bóg zawarł z nimi ………………………… i dał im …………………………, czyli 10 przykazań. Przez ……… lat błądzili Hebrajczycy po …………………. W tym czasie Bóg ………………………… się o swój lud i karmił go ………………………… oraz ………………………, która spadała z nieba. W trakcie tej podróży Żydzi byli całkowicie ………………………… od Boga. Przez cały ten czas był On …………… swojemu ludowi.

Uzupełnij i wklej do zeszytu.
Po śmierci …………………………Hebrajczycy byli prześladowani w …………………………Zatroskany …………… objawił się …………………………, pod postacią ognistego krzewu i rozkazał mu, by …………………………… Jego lud z Egiptu. Objawił Mojżeszowi także swoje imię, które brzmi: …………………………, który …………………………. Mojżesz udał się do kraju faraonów i starał się wypełnić Boże polecenie. W noc przed ………………………… z Egiptu, Żydzi pokropili odrzwia swych domów …………………………, która uchroniła ich przed śmiercią …………………………. Symbol ten był zapowiedzią ………………………… złożonej przez Chrystusa na krzyżu. Uciekając z Egiptu, Żydzi przeszli przez ………………………… i dotarli do góry …………………………. Tam Bóg zawarł z nimi ………………………… i dał im …………………………, czyli 10 przykazań. Przez ……… lat błądzili Hebrajczycy po …………………. W tym czasie Bóg ………………………… się o swój lud i karmił go ………………………… oraz ………………………, która spadała z nieba. W trakcie tej podróży Żydzi byli całkowicie ………………………… od Boga. Przez cały ten czas był On …………… swojemu ludowi.

Uzupełnij i wklej do zeszytu.
Po śmierci …………………………Hebrajczycy byli prześladowani w …………………………Zatroskany …………… objawił się …………………………, pod postacią ognistego krzewu i rozkazał mu, by …………………………… Jego lud z Egiptu. Objawił Mojżeszowi także swoje imię, które brzmi: …………………………, który …………………………. Mojżesz udał się do kraju faraonów i starał się wypełnić Boże polecenie. W noc przed ………………………… z Egiptu, Żydzi pokropili odrzwia swych domów …………………………, która uchroniła ich przed śmiercią …………………………. Symbol ten był zapowiedzią ………………………… złożonej przez Chrystusa na krzyżu. Uciekając z Egiptu, Żydzi przeszli przez ………………………… i dotarli do góry …………………………. Tam Bóg zawarł z nimi ………………………… i dał im …………………………, czyli 10 przykazań. Przez ……… lat błądzili Hebrajczycy po …………………. W tym czasie Bóg ………………………… się o swój lud i karmił go ………………………… oraz ………………………, która spadała z nieba. W trakcie tej podróży Żydzi byli całkowicie ………………………… od Boga. Przez cały ten czas był On …………… swojemu ludowi.

Uzupełnij i wklej do zeszytu.

Po śmierci …………………………Hebrajczycy byli prześladowani w …………………………Zatroskany …………… objawił się …………………………, pod postacią ognistego krzewu i rozkazał mu, by …………………………… Jego lud z Egiptu. Objawił Mojżeszowi także swoje imię, które brzmi: …………………………, który …………………………. Mojżesz udał się do kraju faraonów i starał się wypełnić Boże polecenie. W noc przed ………………………… z Egiptu, Żydzi pokropili odrzwia swych domów …………………………, która uchroniła ich przed śmiercią …………………………. Symbol ten był zapowiedzią ………………………… złożonej przez Chrystusa na krzyżu. Uciekając z Egiptu, Żydzi przeszli przez ………………………… i dotarli do góry …………………………. Tam Bóg zawarł z nimi ………………………… i dał im …………………………, czyli 10 przykazań. Przez ……… lat błądzili Hebrajczycy po …………………. W tym czasie Bóg ………………………… się o swój lud i karmił go ………………………… oraz ………………………, która spadała z nieba. W trakcie tej podróży Żydzi byli całkowicie ………………………… od Boga. Przez cały ten czas był On …………… swojemu ludowi.
 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up