logoRSS
 
 

Kanonizacja dwóch papieży

Kategoria: Dokumenty, dodał: WK, 27.04.2014, odsłon: 30393, druk

Temat:

Ważne wydarzenia we współczesnym Kościele. Kanonizacja dwóch papieży

Klasa:

GP

Cele:

  • Wdrażanie uczniów w życie Kościoła powszechnego i lokalnego
  • Uczeń zna i rozumie pojęcia: beatyfikacja, kanonizacja, relikwie oraz obcowanie świętych

Wprowadzenie:

W niedzielę 27 kwietnia 2014 roku w Rzymie papież Franciszek wypowiedział takie słowa: "Na chwałę Trójcy Przenajświętszej, dla wywyższenia katolickiej wiary i wzrostu chrześcijańskiego życia, na mocy władzy naszego Pana Jezusa Chrystusa, świętych Apostołów Piotra i Pawła, a także Naszej, po uprzednim dojrzałym namyśle, po licznych prośbach o pomoc Bożą i po wysłuchaniu opinii naszych Braci w biskupstwie orzekamy i ogłaszamy świętymi błogosławionych Jana XXIII i Jana Pawła II i wpisujemy ich w poczet świętych i polecamy, aby w całym Kościele byli oni czczeni z oddaniem pośród świętych. W Imię Ojca i Syna i Ducha Świętego".

Od tej chwili dwóch papieży XX wieku, Jan XXIII oraz Jan Paweł II, zostało ogłoszonych świętymi.
Było to wielkie wydarzenie w historii Kościoła powszechnego oraz naszego tu, w Polsce. Kanonizowano dwóch papieży. Papieży, którzy byli związani z Polską, z naszym lokalnym Kościołem.

Rozwinięcie:

Czym jest kanonizacja, beatyfikacja?

Najkrócej można powiedzieć, że beatyfikacja to wstęp do kanonizacji ;) No dobrze ale czym one naprawdę są?
Beatyfikacja oznacza decyzję Papieża zezwalającą na kult publiczny Sługi Bożego ograniczony do jakiegoś kraju, miasta, regionu, diecezji, instytutu życia konsekrowanego lub do określonych czynności liturgicznych (np. odprawianie Mszy św. albo recytowanie Liturgii godzin o błogosławionym). Istnieją bowiem Słudzy Boży, których kultu publicznego nie powinno się nakładać na cały Kościół, gdyż ich sława świętości nie ma charakteru powszechnego, ale mogą być oni z pożytkiem proponowani jako wzory życia i przykłady cnót dla niektórych wspólnot eklezjalnych czy niektórych grup wiernych. Taki właśnie cel spełnia beatyfikacja. Instytucja ta różni się od kanonizacji tym, że nie nakazuje, lecz zezwala na kult publiczny lokalny i nie jest aktem papieskim definitywnym, ponieważ jest otwarta na ewentualną kanonizację i jest jednocześnie obowiązkowym etapem w drodze do kanonizacji. Formalnymi wymogami do beatyfikacji jest stwierdzenie heroiczności cnót albo męczeństwa za wiarę oraz jednego cudu dokonanego za wstawiennictwem Sługi Bożego po jego śmierci. W przypadku męczeństwa można jednak prosić o dyspensę od cudu wymaganego do beatyfikacji.

Kanonizacja jest najstarszą formą oficjalnego uznania przez najwyższą władzę Kościoła świętości Sługi Bożego. Oznacza ona ostateczną decyzję Papieża, poprzez którą Sługa Boży, zaliczony wcześniej do grona błogosławionych, zostaje wpisany do katalogu świętych i któremu Biskup Rzymu poleca oddawać kult publiczny w całym Kościele należny osobom świętym. Do kanonizacji wymaga się jednego cudu uzyskanego za wstawiennictwem błogosławionego po jego beatyfikacji i zatwierdzonego z przepisami prawa.  (więcej w dodatku)

Rodzi się jednak pytanie po co beatyfikować lub kanonizować? Czy cześć i wiara nie należy się tylko Bogu?

Błogosławiony i święty to postacie jedynie odbijające w sobie podobieństwo Boga samego. Są dani jako przykład do naśladowania, nie zaś do oddawania im czci i wiary w nich bezpośrednio.

W Kościele powszechna jest wiara w świętych obcowanie, czyli zależność, wpływ i wymianę łaski pomiędzy tymi, którzy są w niebie, w czyśćcu i na ziemi. Nigdy jednak święty nie może przysłonić Boga! Jest on jedynie drogowskazem do Boga nie Nim samym.

Wiara w świętych obcowanie

Wiara we wstawiennictwo świętych to ufność, że święci mogą pośredniczyć w kontaktach żyjących z Bogiem i wspierać ich w uzyskiwaniu pomocy Pana w codziennych problemach. To przekonanie o orędownictwie świętych stanowi podstawę ich kultu w Kościele katolickim.

Źródłem wiary we wstawiennictwo świętych jest prawda o ich obcowaniu. Kościół głosi bowiem, że możliwa jest wzajemna wymiana darów duchowych między niebem, czyśćcem a ziemią, która realizuje się poprzez modlitwę, sakramenty (szczególnie Eucharystię) i odpusty. Zatem tak jak żyjący mogą uprosić wstęp do Królestwa Bożego dla dusz czyścowych, tak i święci mogą wstawiać się za wiernych u Boga. Ich orędownictwo jest właśnie wyrazem aktywniej więzi nieba i ziemi, a także realizacją w sposób doskonały przykazania miłości bliźniego.

Tajemnica świętych obcowania uwidacznia wiarę w jeden Kościół Powszechny (funkcjonujący w trzech wymiarach) oraz wiarę w Kościół jako wspólnotę (wspólnotę Boga z ludźmi i wspólnotę ludzi między sobą) – każdy, kto żyje w łasce uświęcającej, na swój sposób współpracuje w dziele zbawiania bliźnich jako członek Ciała Chrystusa, gdyż tylko On jest Zbawicielem i Pośrednikiem do Boga.

Prosząc o wstawiennictwo świętych należy zatem zawsze mieć na uwadze, że orędownictwo jest możliwe wyłącznie przez Syna Bożego i nie ma ono charakteru autonomicznego (niezależnego) – pośrednictwo świętych zawiera się „w” jedynym pośrednictwie Chrystusa. Ich wstawiennictwo należy rozumieć zatem jako służbę  Bożemu zamysłowi wobec każdego z człowieka, co oznacza, że specyficzna pomoc, czy orędownictwo przypisywane określonemu świętemu pochodzą od Boga.

Sobór Watykański II przypomina, że istnieje „braterska troska” świętych o żyjących wiernych.  Liturgia Kościoła przyzywa wstawiennictwa świętych m.in. w obrzędach kanonizacji, egzorcyzmów, święceń kapłańskich, ślubów zakonnych, chrztu oraz poświęcenia kościoła.

Co to są relikwie?

Relikwiami (łac. reliquiae – resztki, szczątki) nazywa się doczesne szczątki świętych, a także przedmioty ściśle z nimi związane (np. ich ubrania, listy itp.). W Kościele rzymskokatolickim zazwyczaj umieszczane są pod stałymi ołtarzami. Przypisuje się im własności cudotwórcze i wiąże się z nimi nadzieje na wstawiennictwo u Boga. Wierni mogą czcić jednak tylko te relikwie, których autentyczność jest potwierdzona przez władze Kościoła. Z kultem relikwii można się spotkać także w prawosławiu.

Relikwie przechowuje się w specjalnym pojemniku, zwanym relikwiarzem. Jest on wykonywany z drogocennych materiałów i może przyjmować różne kształty (np. skrzynki, puszki, krzyża).

Istnieje trójstopniowy podział relikwii na:

  • relikwie pierwszego stopnia –  to ciało lub szczątki, które pozostały z ciała świętego.
  • relikwie drugiego stopnia – to przedmioty związane z osobą świętego za jego życia ziemskiego.
  • relikwie trzeciego stopnia – to przedmioty, które stały się relikwiami poprzez dotknięcie właściwych relikwii, pierwszego lub drugiego stopnia (np. płótno, w które zawijano relikwie).

Osobną kategorię stanowią relikwie związane bezpośrednio z osobą Chrystusa, np. fragmenty Krzyża, całun, kolce korony cierniowej. Kościół zaleca, aby nie łączyć w jednym relikwiarzu relikwii odnoszących się do Chrystusa z relikwiami odnoszącymi się do świętych.

Wśród form czci relikwii można wyróżnić: ucałowanie, zdobienie ich światłami i kwiatami, udzielanie nimi błogosławieństwa, noszenie ich w procesji. Są także zanoszone do chorych, by duchowo wesprzeć i umocnić ich błaganie o uzdrowienie. Należy jednak wystrzegać się wystawienia relikwii świętych na ołtarzu, gdyż jest on zarezerwowany dla Ciała i Krwi Jezusa Chrystusa.

Obecnie Kodeks Prawa Kanonicznego mówi o relikwiach w kanonie 1190: § 1. Nie godzi się sprzedawać relikwii. § 2. Relikwie znaczne i inne doznające wielkiej czci ze strony wiernych, nie mogą być w jakikolwiek sposób ważnie alienowane ani też na stałe przenoszone bez zezwolenia Stolicy Apostolskiej.

W Polsce do najsłynniejszych należą relikwie Św. Wojciecha, przechowywane w skarbcu katedry w Gnieźnie, i Św. Stanisława ze Szczepanowa, znajdujące się w skarbcu katedralnym na Wawelu w Krakowie.

Najbliżej nas są relikwie św. Faustyny Kowalskiej w Myśliborzu oraz św. Jana Pawła II (rel. I stopnia) w Dębnie w parafii św. Ap. Piotra i Pawła.

Zakończenie:

W niedzielę 27 kwietnia 2014 w Rzymie, na chwałę Bożą, papież Franciszek wyniósł do godności świętych papieży Jana XXIII i Jana Pawła II. Od tej chwili mogą oni oficjalnie wstawiać się za nami u Boga w niebie. A my możemy realizować wiarę w świętych obcowanie w swoim codziennym życiu. (kalendarium w dodatku)

Notatka:

Beatyfikacja oznacza decyzję Papieża zezwalającą na kult publiczny Sługi Bożego ograniczony do jakiegoś kraju, miasta, regionu, diecezji, instytutu życia konsekrowanego lub do określonych czynności liturgicznych (np. odprawianie Mszy św. albo recytowanie Liturgii godzin o błogosławionym).

Kanonizacja jest najstarszą formą oficjalnego uznania przez najwyższą władzę Kościoła świętości Sługi Bożego. Oznacza ona ostateczną decyzję Papieża, poprzez którą Sługa Boży, zaliczony wcześniej do grona błogosławionych, zostaje wpisany do katalogu świętych i któremu Biskup Rzymu poleca oddawać kult publiczny w całym Kościele należny osobom świętym. Do kanonizacji wymaga się jednego cudu uzyskanego za wstawiennictwem błogosławionego po jego beatyfikacji i zatwierdzonego z przepisami prawa.

Świętych obcowanie to wiara w jedność trzech wymiarów Kościoła powszechnego. Święci i błogosławieni mogą wspomagać łaską uproszoną od Boga nas i tych, którzy przebywają w czyśćcu. Dzięki temu dochodzi do wymiany łaski pomiędzy tymi trzema wymiarami.

Relikwie to pozostałości doczesne po osobie uznanej za świętą lub błogosławioną.

Bardzo przepraszam autorów wykorzystanych tekstów za nie podanie ich źródeł, po prostu zapomniałem z czego korzystałem przy tym konspekcie - mea culpa.

Materiały dodatkowe

Formuła kanonizacji

"Na chwałę Trójcy Przenajświętszej, dla wywyższenia katolickiej wiary i wzrostu chrześcijańskiego życia, na mocy władzy naszego Pana Jezusa Chrystusa, świętych Apostołów Piotra i Pawła, a także Naszej, po uprzednim dojrzałym namyśle, po licznych prośbach o pomoc Bożą i po wysłuchaniu opinii naszych Braci w biskupstwie orzekamy i ogłaszamy świętymi błogosławionych Jana XXIII i Jana Pawła II i wpisujemy ich w poczet świętych i polecamy, aby w całym Kościele byli oni czczeni z oddaniem pośród świętych. W Imię Ojca i Syna i Ducha Świętego" - mówił papież Franciszek.

Czym są beatyfikacja i kanonizacja?

Beatyfikacja oznacza decyzję Papieża zezwalającą na kult publiczny Sługi Bożego ograniczony do jakiegoś kraju, miasta, regionu, diecezji, instytutu życia konsekrowanego lub do określonych czynności liturgicznych (np. odprawianie Mszy św. albo recytowanie Liturgii godzin o błogosławionym). Istnieją bowiem Słudzy Boży, których kultu publicznego nie powinno się nakładać na cały Kościół, gdyż ich sława świętości nie ma charakteru powszechnego, ale mogą być oni z pożytkiem proponowani jako wzory życia i przykłady cnót dla niektórych wspólnot eklezjalnych czy niektórych grup wiernych. Taki właśnie cel spełnia beatyfikacja. Instytucja ta różni się od kanonizacji tym, że nie nakazuje, lecz zezwala na kult publiczny lokalny i nie jest aktem papieskim definitywnym, ponieważ jest otwarta na ewentualną kanonizację i jest jednocześnie obowiązkowym etapem w drodze do kanonizacji. Formalnymi wymogami do beatyfikacji jest stwierdzenie heroiczności cnót albo męczeństwa za wiarę oraz jednego cudu dokonanego za wstawiennictwem Sługi Bożego po jego śmierci. W przypadku męczeństwa można jednak prosić o dyspensę od cudu wymaganego do beatyfikacji.

Kanonizacja jest najstarszą formą oficjalnego uznania przez najwyższą władzę Kościoła świętości Sługi Bożego. Oznacza ona ostateczną decyzję Papieża, poprzez którą Sługa Boży, zaliczony wcześniej do grona błogosławionych, zostaje wpisany do katalogu świętych i któremu Biskup Rzymu poleca oddawać kult publiczny w całym Kościele należny osobom świętym. Do kanonizacji wymaga się jednego cudu uzyskanego za wstawiennictwem błogosławionego po jego beatyfikacji i zatwierdzonego z przepisami prawa.

Szerzej o kanonizacja i beatyfikacji

Beatyfikacja

Beatyfikacją w Kościele rzymskokatolickim nazywa się akt ogłoszenia kogoś błogosławionym. Poprzedza ją proces kanoniczny, zwany procesem beatyfikacyjnym. Może on się rozpocząć najwcześniej 5 lat po śmierci danej osoby (przy czym zdarzają się wyjątki, tak było chociażby w przypadku papieża Jana Pawła II).

Kontrolę nad procesem kanonicznym (zarówno kanonizacyjnym, jak i beatyfikacyjnym) sprawuje  postulator, którego zadaniem jest ustalenie, czy kandydat na ołtarze:

  • cieszył się wśród wiernych opinią świętości;
  • zginął śmiercią męczeńską;
  • wyróżniał się w swoim życiu ponadprzeciętną cnotą;
  • oraz czy za wstawiennictwem kandydata Bóg udziela swojemu Ludowi szczególnych łask (np. łaski uzdrowienia).

Po spełnieniu powyższych warunków rozpoczyna się dochodzenie diecezjalne. Postulator prosi o zainicjowanie postępowania ordynariusza diecezji, w której zmarł kandydat na ołtarze. Przedstawia przy tym jego życiorys i najważniejsze informacje o jego działalności, a także listę świadków, którzy będą składać zeznania w procesie kanonicznym. Od tego momentu kandydat tytułowany jest sługą Bożym. W trakcie procesu przedstawiciele Kościoła analizują wszystkie pisma kandydata i dotyczące go dokumenty (np. prace naukowe, artykuły, wydane książki, listy). Wyznaczone wcześniej osoby występują w charakterze świadków, wypowiadając się m.in. na temat życia świętego bądź łask, które otrzymali za jego wstawiennictwem.

Po zakończeniu postępowania w diecezji (które może trwać nawet kilkadziesiąt lat), dokumenty trafiają do Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Watykanie. Na ich podstawie Kongregacja sporządza tzw. Positio – obszerne opracowanie o życiu i cnotach lub męczeństwie sługi Bożego. Przekazuje je Ojcu Świętemu, który następnie wydaje dekret o heroiczności cnót (wyznawca) albo o męczeństwie (męczennik).

Do wyniesienia kandydata na ołtarze potrzebne są jeszcze cuda dokonane za jego wstawiennictwem. Najczęściej są to uzdrowienia bądź nawrócenia. Należy przy tym zaznaczyć, że aby osoba została uznana za błogosławioną wymagany jest przynajmniej jeden cud, przy czym konieczność taka nie istnieje, jeśli chodzi o beatyfikację męczennika –wówczas wystarczy udowodnić fakt męczeństwa i ,że zostało ono zadane z pogardy na wiarę chrześcijańską.

Proces kończy się uroczystością beatyfikacji kandydata. Od tej pory można mu oddawać publiczny kult, ale tylko na określonym terenie (w danej diecezji, kraju, wspólnocie zakonnej). Kult powszechny przysługuje bowiem wyłącznie osobom uznanym za święte.

Obecnie aktu beatyfikacji dokonuje legat papieski. Zwykle po ogłoszeniu kandydata błogosławionym rozpoczyna się proces kanonizacyjny, zakończony uroczystym ogłoszeniem błogosławionego świętym. Do kanonizacji potrzebny jest jednak cud za wstawiennictwem błogosławionego, czyli nowy cud, mający miejsce dopiero po ogłoszeniu danego kandydata na ołtarze błogosławionym.

Zarówno beatyfikacja, jak i kanonizacja może dotyczyć tak poszczególnych jednostek, jak i całych grup. Regulacje dotyczące procesu znajdują się w  konstytucji apostolskiej Divinus Perfectionis Magister wydanej 25 stycznia 1983 roku przez papieża Jana Pawła II.

Kanonizacja

Kanonizacja to uroczyste ogłoszenie kogoś świętym. Zwykle poprzedza ją beatyfikacja, czyli ogłoszenie kogoś błogosławionym. Oba te wydarzenia są z kolei poprzedzane procesem kanonicznym (kanonizacyjnym bądź beatyfikacyjnym), który może się rozpocząć najwcześniej 5 lat po śmierci danej osoby (przy czym zdarzają się wyjątki, jak to było np. w przypadku papieża Jana Pawła II).

Kontrolę nad procesem kanonicznym (zarówno kanonizacyjnym, jak i beatyfikacyjnym) sprawuje  postulator, którego zadaniem jest ustalenie, czy kandydat na ołtarze:

  • cieszył się wśród wiernych opinią świętości;
  • zginął śmiercią męczeńską;
  • wyróżniał się w swoim życiu ponadprzeciętną cnotą;
  • oraz czy za wstawiennictwem kandydata Bóg udziela swojemu Ludowi szczególnych łask (np. łaski uzdrowienia).

Po spełnieniu powyższych warunków rozpoczyna się dochodzenie diecezjalne. Postulator prosi o zainicjowanie postępowania ordynariusza diecezji, w których zmarł kandydat na ołtarze. Przedstawia przy tym jego życiorys i najważniejsze informacje o jego działalności, a także listę świadków, którzy będą składać zeznania w procesie kanonicznym. Od tego momentu kandydat tytułowany jest sługą Bożym. W trakcie procesu przedstawiciele Kościoła analizują wszystkie pisma kandydata i dotyczące go dokumenty (np. prace naukowe, artykuły, wydane książki, listy). Wyznaczone wcześniej osoby występują w charakterze świadków, wypowiadając się m.in. na temat życia świętego bądź łask, które otrzymali za jego wstawiennictwem.

Po zakończeniu postępowania w diecezji (które może trwać nawet kilkadziesiąt lat), dokumenty trafiają do Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Watykanie. Na ich podstawie Kongregacja sporządza tzw. Positio – obszerne opracowanie o życiu i cnotach lub męczeństwie sługi Bożego. Przekazuje je Ojcu Świętemu, który następnie wydaje dekret o heroiczności cnót albo o męczeństwie.

Do wyniesienia kandydata na ołtarze potrzebne są jeszcze cuda dokonane za jego wstawiennictwem. Najczęściej są to uzdrowienia bądź nawrócenia. Należy przy tym zaznaczyć, że aby osoba została uznana za błogosławioną wymagany jest przynajmniej jeden cud, przy czym konieczność taka nie istnieje, jeśli chodzi o beatyfikację męczennika – wówczas wystarczy udowodnić fakt męczeństwa i że zostało zadane z pogardy na wiarę. Natomiast, aby kandydat został uznany za świętego, Kościół potrzebuje kolejnego („nowego”)  cudu, który miał miejsce już po ogłoszeniu kandydata błogosławionym (przy kanonizacji zawsze wymaga się cudu także  w przypadku męczenników).

Kult osoby świętej jest kultem nakazanym w całym Kościele, w przeciwieństwie do kultu osoby błogosławionej, który może odbywać się tylko na określonym terytorium. Ponadto kanonizacja jest aktem ostatecznym, w którym urzeczywistnia się nieomylność papieska.

Pierwszą kanonizacją przeprowadzoną przez papieża było ogłoszenie świętym biskupa Augsburga, Ulryka w 993 r. przez Jana XV na Synodzie Laterańskim. Obecnie mszom kanonizacyjnym także przewodniczy Ojciec Święty.

Zarówno beatyfikacja, jak i kanonizacja może dotyczyć tak poszczególnych jednostek, jak i całych grup.

Po co beatyfikować lub kanonizować? Czy cześć i wiara nie należy się tylko Bogu?

Błogosławiony i święty to postacie jedynie odbijające w sobie podobieństwo Boga samego. Są dani jako przykład do naśladowania, nie zaś do oddawania im czci i wiary w nich. W Kościele istnieje wiara w świętych obcowanie, czyli zależność, wpływ i wymianę łaski pomiędzy tymi, którzy są w niebie, w czyśćcu i na ziemi. Nigdy jednak święty nie może przysłonić Boga? Jest on jedynie drogowskazem do Boga nie nim samym.

Wiara w świętych obcowanie

Wiara we wstawiennictwo świętych to ufność, że święci mogą pośredniczyć w kontaktach żyjących z Bogiem i wspierać ich w uzyskiwaniu pomocy Pana w codziennych problemach. To przekonanie o orędownictwie świętych stanowi podstawę ich kultu w Kościele katolickim.

Źródłem wiary we wstawiennictwo świętych jest prawda o ich obcowaniu. Kościół głosi bowiem, że możliwa jest wzajemna wymiana darów duchowych między niebem, czyśćcem a ziemią, która realizuje się poprzez modlitwę, sakramenty (szczególnie Eucharystię) i odpusty. Zatem tak jak żyjący mogą uprosić wstęp do Królestwa Bożego dla dusz czyścowych, tak i święci mogą wstawiać się za wiernych u Boga. Ich orędownictwo jest właśnie wyrazem aktywniej więzi nieba i ziemi, a także realizacją w sposób doskonały przykazania miłości bliźniego.

Tajemnica świętych obcowania uwidacznia wiarę w jeden Kościół Powszechny (funkcjonujący w trzech wymiarach) oraz wiarę w Kościół jako wspólnotę (wspólnotę Boga z ludźmi i wspólnotę ludzi między sobą) – każdy, kto żyje w łasce uświęcającej, na swój sposób współpracuje w dziele zbawiania bliźnich jako członek Ciała Chrystusa, gdyż tylko On jest Zbawicielem i Pośrednikiem do Boga.

Prosząc o wstawiennictwo świętych należy zatem zawsze mieć na uwadze, że orędownictwo jest możliwe wyłącznie przez Syna Bożego i nie ma ono charakteru autonomicznego (niezależnego) – pośrednictwo świętych zawiera się „w” jedynym pośrednictwie Chrystusa. Ich wstawiennictwo należy rozumieć zatem jako służbę  Bożemu zamysłowi wobec każdego z człowieka, co oznacza, że specyficzna pomoc, czy orędownictwo przypisywane określonemu świętemu pochodzą od Boga.

Sobór Watykański II przypomina, że istnieje „braterska troska” świętych o żyjących wiernych.  Liturgia Kościoła przyzywa wstawiennictwa świętych m.in. w obrzędach kanonizacji, egzorcyzmów, święceń kapłańskich, ślubów zakonnych, chrztu oraz poświęcenia kościoła.

Co to są relikwie?

Relikwiami (łac. reliquiae – resztki, szczątki) nazywa się doczesne szczątki świętych, a także przedmioty ściśle z nimi związane (np. ich ubrania, listy itp.). W Kościele rzymskokatolickim zazwyczaj umieszczane są pod stałymi ołtarzami. Przypisuje się im własności cudotwórcze i wiąże się z nimi nadzieje na wstawiennictwo u Boga. Wierni mogą czcić jednak tylko te relikwie, których autentyczność jest potwierdzona przez władze Kościoła. Z kultem relikwii można się spotkać także w prawosławiu.
Relikwie przechowuje się w specjalnym pojemniku, zwanym relikwiarzem. Jest on wykonywany z drogocennych materiałów i może przyjmować różne kształty (np. skrzynki, puszki, krzyża).
Istnieje trójstopniowy podział relikwii na:

  • relikwie pierwszego stopnia –  to ciało lub szczątki, które pozostały z ciała świętego.
  • relikwie drugiego stopnia – to przedmioty związane z osobą świętego za jego życia ziemskiego.
  • relikwie trzeciego stopnia – to przedmioty, które stały się relikwiami poprzez dotknięcie właściwych relikwii, pierwszego lub drugiego stopnia (np. płótno, w które zawijano relikwie).

Osobną kategorię stanowią relikwie związane bezpośrednio z osobą Chrystusa, np. fragmenty Krzyża, całun, kolce korony cierniowej. Kościół zaleca, aby nie łączyć w jednym relikwiarzu relikwii odnoszących się do Chrystusa z relikwiami odnoszącymi się do świętych.

Wśród form czci relikwii można wyróżnić: ucałowanie, zdobienie ich światłami i kwiatami, udzielanie nimi błogosławieństwa, noszenie ich w procesji. Są także zanoszone do chorych, by duchowo wesprzeć i umocnić ich błaganie o uzdrowienie. Należy jednak wystrzegać się wystawienia relikwii świętych na ołtarzu, gdyż jest on zarezerwowany dla Ciała i Krwi Jezusa Chrystusa.

Obecnie Kodeks Prawa Kanonicznego mówi o relikwiach w kanonie 1190: § 1. Nie godzi się sprzedawać relikwii. § 2. Relikwie znaczne i inne doznające wielkiej czci ze strony wiernych, nie mogą być w jakikolwiek sposób ważnie alienowane ani też na stałe przenoszone bez zezwolenia Stolicy Apostolskiej.
W Polsce do najsłynniejszych należą relikwie Św. Wojciecha, przechowywane w skarbcu katedry w Gnieźnie, i Św. Stanisława ze Szczepanowa, znajdujące się w skarbcu katedralnym na Wawelu w Krakowie.

Najbliżej nas są relikwie św. Faustyny Kowalskiej w Myśliborzu oraz św. Jana Pawła II (rel. I stopnia) w Dębnie w parafii św. Ap. Piotra i Pawła.

Kult relikwii

Kult relikwii spotykamy już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Wyrósł on przede wszystkim z pobożności ludowej. Początkowo dotyczył tylko męczenników, gdyż tylko im oddawana była cześć jako świętym (kult wyznawców pojawił się w IV w). W pochodzącym z II wieku piśmie „List Kościoła w Smyrnie o śmierci św. Polikarpa” zostały wymienione trzy powody przechowywania kości zmarłego biskupa. Według autora miały one bowiem:

  • uświęcać miejsce, w którym spoczywają;
  • pobudzać do czci jego osoby;
  • zachęcać wiernych do życia na wzór świętego, włącznie z męczeństwem, gdy zajdzie taka potrzeba.

Należy przy tym pamiętać, że okresie prześladowań rozpowszechnił się w Kościele zwyczaj gromadzenia się wiernych wokół grobu męczennika w rocznicę jego śmierci i odprawiania przy nim Eucharystii. Grób męczennika był zatem postrzegany jako miejsce święte, w którym w sposób szczególny działa uświęcająca moc Boża. Taki pogląd stanowił silną postawę dla czci relikwii.

Historia relikwii rozpoczyna się na dobre w IV wieku. Wówczas pojawiła się tradycja umieszczania zmarłych jak najbliżej grobu męczennika, a gdy zabrakło wokół niego miejsca, groby opróżniano, a kości składano do wspólnej mogiły. Z kolei jeśli miasto nie miało „swojego” męczennika, to sprowadzało relikwie z innej miejscowości. Zaczęto dzielić ciała ówczesnych świętych i handlować szczątkami, co spotkało się ze sprzeciwem cesarza Teodozjusza, który w jednym ze swoich edyktów zabronił takich praktyk. Zakaz nie był przestrzegany; szczególnie na Wschodzie relikwie dzielono nagminnie. Co więcej, jeśli relikwii nie dało się kupić, to je wykradano. Posiadanie relikwii wiązało się i wiąże do dziś z prestiżem.

Największy rozkwit kultu relikwii nastąpił w średniowieczu. Wówczas na skutek wypraw krzyżowych ożywił się handel nimi. Kościół miał problemy z kontrolą ich autentyczności i Europę zalała fala fałszywych relikwii. Ich weryfikacja leżała w kwestii biskupów i opatów. W przypadku wątpliwości radzono, aby zachować wszystkie relikwie, by nie stało się tak, że wyrzuci się prawdziwe, a fałszywe zostaną. Relikwie zaczęła w tym czasie otaczać także aura magiczna. Pełniły one rolę talizmanów chroniących przed chorobami i wszelkimi kataklizmami. Ponadto pokaźny zasób relikwii sprawiał, że do danej miejscowości przybywało więcej pielgrzymów, co miało znaczny wpływ na jej dobrobyt.
Kult relikwii został zatwierdzony przez Sobór Trydencki (1545-1563 r.), wcześniej był on regulowany przez synody lokalne. W czasach renesansu został on poddany ostrej krytyce, bowiem Kościoły powstałe w wyniku reformacji, odrzucając kult świętych, odrzuciły również kult relikwii.

Współcześnie znaczenie relikwii osłabło i nie absorbują one już tak wielu wierzących. Nadal jednak są eksponowane i pozostają przedmiotem czci, niemniej Kościół kładzie większy nacisk na heroiczność cnót i przykład życia świętych niż na ich szczątki. Jednakże „Konstytucja o liturgii świętej Soboru Watykańskiego II” (1963) potwierdza tradycję Kościoła, w której oddaje cześć świętym oraz otacza szacunkiem ich autentyczne relikwie i wizerunki.

Kult relikwii nie występuje tylko w chrześcijaństwie. Buddyści adorują ząb Buddy, który znajduje się w świątyni na Sri Lance. Natomiast muzułmanie pielgrzymują do świątyni Kaaba w Mekce, by oddać hołd kamieniowi Hadżar, który został tam przyniesiony przez archanioła Gabriela i posiada właściwości „wchłaniania” grzechów pątników.

Kalendarium życia św. Jana XXIII

„Uśmiech to słońce, które wschodzi na ustach”

Angelo Giuseppe Roncalli urodził się w Sotto il Monte, niedaleko Bergamo, 25 listopada 1881 roku jako czwarty z trzynaściorga dzieci Battisty i Marianny Mazzoli. Rodzice byli ubogimi rolnikami, lecz nie analfabetami. Ojciec przyszłego papieża uczestniczył w życiu publicznym, był prezesem lokalnej rady kościelnej i radnym gminnym. 

  • 25 XI 1881 narodziny i chrzest w Sotto il Monte
  • 13 VII 1904 Rzym: doktorat z teologii
  • 10 VIII 1904 Rzym: święcenia kapłańskie z rąk bp. Giuseppe Ceppetelli
  • 1905-14 Bergamo: sekretarz bp. Giacomo Maria Radini-Tedeschi
  • 17 IX 1912 odwiedza Kraków i Wieliczkę
  • 1915-18 kapelan w szpitalach wojskowych
  • 1919-20 Bergamo: założyciel domu studenta, ojciec duchowny seminarium
  • 1921-25 Rzym: przewodniczący Dzieła Rozkrzewiania Wiary we Włoszech
  • 19 III 1925 Rzym: sakra biskupia z rąk kard. Giovanni Tacci
  • 1925-34 wizytator (od 1931 r. delegat) apostolski w Bułgarii
  • 17-21 VIII 1929 podróż po Polsce (Częstochowa, Warszawa, Poznań, Gniezno)
  • 1935-44 delegat apostolski w Turcji i Grecji, wikariusz apostolski Stambułu
  • 6 I 1935 ingres do katedry w Stambule
  • 1944-53 nuncjusz apostolski we Francji
  • 1951-53 stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy UNESCO
  • 12 I 1953 Rzym: Pius XII ogłasza go kardynałem
  • 15 I 1953 Paryż: otrzymuje kapelusz kardynalski z rąk prezydenta Vincenta Auriola
  • 1953-58 patriarcha Wenecji
  • 15 III 1953 ingres do bazyliki św. Marka
  • 28 X 1958 wybrany papieżem
  • 4 XI 1958 koronacja
  • 23 XI 1958 ingres do bazyliki św. Jana na Lateranie - katedry biskupów Rzymu
  • 25 I 1959 zapowiada zwołanie soboru
  • 2 XII 1960 przyjmuje prymasa Kościoła anglikańskiego, abp. Geoffrey Fischera
  • 23 IX 1962 pierwsze objawy nieuleczalnej choroby
  • 4 X 1962 pielgrzymka do Loreto i Asyżu
  • 11 X - 8 XII 1962 I sesja Soboru Watykańskiego II
  • 25 X 1962 radiowe orędzie pokojowe w dniach "kryzysu kubańskiego"
  • 31 XII 1962 tygodnik "Time" ogłasza Jana XXIII Człowiekiem Roku 1962
  • 1 III 1963 otrzymuje międzynarodową nagrodę pokoju im. Balzana
  • 7 III 1963 audiencja dla zięcia Chruszczowa, Aleksieja Adżubeja
  • 26 V 1963 ostatnie orędzie radiowe - do pielgrzymów w Piekarach Śląskich
  • 3 VI 1963 Jan XXIII umiera
  • 3 IX 2000 beatyfikowany przez Jana Pawła II
  • 5 VII 2013 papież Franciszek wyraża zgodę na kanonizację bez wymaganego cudu uzdrowienia za wstawiennictwem Jana XXXIII.
  • 30 IX 2013 papież Franciszek wyznacza datę kanonizacji na 27 kwietnia 2014 r.

„Urodziłem się ubogi i umieram ubogi”

Jan XXIII wydał 8 encyklik: "Ad Petri Cathedram" (29 VI 1959), "Sacerdoti nostri primordia" (1 VIII 1959), "Grata recordatio" (26 IX 1959), "Princeps Pastorum" (28 XI 1959), "Mater et Magistra" (15 V 1961), "Aeterna Dei" (11 XI 1961), "Poenitentiam agere" (1 VII 1962), "Pacem in terris" (11 IV 1963).

Krótkie kalendarium Jana Pawła II

„Nie lękajcie się otworzyć drzwi Chrystusowi”

  • 18 V 1920 - Karol Wojtyła urodził się w Wadowicach.
  • 20 VI chrzest w wadowickim kościele parafialnym
  • 1926-1930 - nauka w szkole powszechnej
  • 1929 - umiera matka - Emilia z d. Kaczorowska
  • 1930-1938 - nauka w wadowickim gimnazjum
  • 1932 - podczas epidemii umiera starszy brat Edmund - lekarz
  • 1938 - rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim; przeprowadzka (wraz z ojcem) do Krakowa
  • 1939 - wybuch wojny przerywa studia
  • 1940-1944 - pracuje w kamieniołomie i fabryce "Solvay" w Borku Fałęckim; aktywnie działa w konspiracyjnym Teatrze Rapsodycznym
  • 1941 - umiera ojciec - Karol
  • 1942 - wstępuje do tajnego seminarium duchownego w Krakowie i rozpoczyna studia teologiczne
  • 1 XI 1946 - przyjmuje święcenia kapłańskie
  • 1946-1948 - studia doktoranckie w Rzymie
  • 1948-1949 - posługa wikariusza w parafii Niegowić
  • 1949-1958 - praca naukowa w Krakowie i Lublinie połączona z duszpasterstwem studentów
  • 28 IX 1958 - przyjmuje święcenia biskupie
  • 1958-1963 - posługa biskupa pomocniczego archidiecezji krakowskiej
  • 30 XII 1963 - mianowany przez papieża Pawła VI arcybiskupem metropolitą krakowskim
  • 1963-1978 - posługa biskupa - ordynariusza archidiecezji krakowskiej
  • 1967 - mianowany kardynałem
  • 15 V 1977 - konsekrował "Arkę Pana" w Bieńczycach
  • 16 X 1978 - wybrany przez kolegium kardynałów papieżem, przyjął imiona swojego poprzednika - Jan Paweł

„A teraz pozwólcie mi odejść do domu Ojca”

Pielgrzymi do Polski

  • VI 1979 - I pielgrzymka do Ojczyzny ("Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!")
  • 13 V 1981 - ciężko ranny wskutek zamachu na swoją osobę dokonanego na placu św. Piotra w Rzymie
  • VI 1983 - podczas II pielgrzymki do Ojczyzny ("Pokój tobie, Polsko! Ojczyzno moja!") konsekracja kościoła w Mistrzejowicach
  • VI 1987 - III pielgrzymka do Ojczyzny ("Do końca ich umiłował")
  • VI i VIII 1991 - IV pielgrzymka do Ojczyzny ("Bogu dziękujcie - ducha nie gaście”) i VI Światowy Dzień Młodzieży na Jasnej Górze ("Otrzymaliście ducha przybrania za synów")
  • V 1995 - krótka wizyta na Podbeskidziu
  • VI 1997 - V pielgrzymka do Ojczyzny ("Jezus Chrystus wczoraj, dziś i na wieki")
  • VI 1999 - VI pielgrzymka ("Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią" Mt 5,7)

Ciekawostki:

  • Karol Wojtyła był pierwszym biskupem Rzymu nie-Włochem od 1522 roku. Był także pierwszym Słowianinem i oczywiście pierwszym Polakiem sprawującym ten urząd.
  • Jan Paweł II był wprowadził nowe porządki i wielu sprawach zrewolucjonizował Watykan. Był pierwszym papieżem, który odpowiadał na pytania dziennikarzy - audiencje dla mediów zostały przekształcone w konferencje prasowe.
  • Polak pobił wszystkie rekordy jeśli chodzi o podróże zagraniczne - odbył ich 104. Odwiedził 132 kraje, 900 miejscowości. W drodze spędził 586 dni, pokonał 1 650 900 kilometrów. Wyliczono, że w czasie tych podróży wygłosił 2,4 tys. oficjalnych przemówień.
  • Pontyfikat Karola Wojtyły był niezwykły także dlatego, że jako pierwszy papież odwiedził synagogę, meczet i kościół luterański.
  • Jan Paweł II był "rekordzistą" jeśli chodzi o liczbę beatyfikacji i kanonizacji. Podczas 140 beatyfikacji ogłosił 1318 osób błogosławionymi, a w czasie 55 kanonizacji 478 osób ogłosił świętymi.
  • Karol Wojtyła przyjął na oficjalnych audiencjach 1350 polityków, ogłosił 14 encyklik (miał zwyczaj podpisywania ich złotym atramentem), 14 adhortacji, 11 konstytucji apostolskich i 43 listy apostolskie, zwołał 9 konsystorzy.
  • Jan Paweł II był pierwszym w historii papieżem, który wziął udział w koncercie rockowym (było to w Bolonii).
  • Karol Wojtyła znał 7 języków obcych. Biegle władał angielskim, francuskim, niemieckim, włoskim, hiszpańskim, rosyjskim, mówił także po łacinie. Papież-Polak przemawiał także po litewsku, ukraińsku, węgiersku i czesku.
  • Jan Paweł II był pierwszym papieżem, który napisał list do dzieci.
  • Jan Paweł II zasłynął także tym, że wprowadził do Watykanu internet.
 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up