logoRSS
 
 

Liturgia sakramentu bierzmowania

Kategoria: Artykuły, dodał: WK, 25.05.2014, odsłon: 28949, druk

Bierzmowanie sakramentem wtajemniczenia

Każdy sakrament jest dziełem Ducha świętego. W szczególny sposób zostaliśmy odrodzeni w Duchu Świętym w sakramencie chrztu (J 3, 5). Cóż zatem daje, nam jeszcze sakrament bierzmowania? Odpowiada na to ostatni Sobór w Konstytucji o Kościele:
Przez sakrament bierzmowania odrodzeni na chrzcie Św. w sposób doskonalszy wiążą się z Kościołem i w ten sposób jeszcze ściślej są zobowiązani, jako prawdziwi świadkowie Chrystusa, do szerzenia i chronienia wiary słowem i uczynkiem" (n.11).
W sakramencie bierzmowania "ochrzczeni przechodzą dalszy etap chrześcijańskiego wtajemniczenia. Przez dar Ducha świętego wierni zostają bardziej upodobnieni do Chrystusa i umocnieni, aby składali Mu świadectwo i budowali Jego Ciało w wierze i miłości. Ich dusze otrzymują niezniszczalny charakter, czyli znamię Pańskie, tak że nie można powtarzaą sakramentu bierzmowania" (Obrzędy bierzm., wstęp. n. I-2). Trzecim etapem wtajemniczenia chrześcijańskiego jest Eucharystia.

Sakrament dojrzałosci chrześcijanskiej

Wprawdzie chrzest daje nam odpuszczenie grzechów, czyni nas dziećmi Bożymi i włącza do Kościoła, to jednak sam chrzest nie wystarcza. Dziecko Boże powinno się rozwijać ku pełnej dojrzałości duchowej. Już u pierwszych chrześcijan po chrzcie następowało bezpośrednio bierzmowanie przez włożenie rąk.
Dojrzałość duchowa (nie jest ona uzależniona od ilości lat) polega przede wszystkim na:

  • budowaniu Kościoła,
  • szerzeniu i bronieniu wiary słowem i czynem,
  • służeniu innym.

W bierzmowaniu otrzymujemy Ducha świętego, który daje nam moc do takiej postawy otwarcia się na drugich. On jest miłością, dlatego pomaga nam realizować przykazanie miłości w naszym życiu.  Duch święty sprawia, że uczniowie Chrystusa mogą właściwie rozumieć słowa Pana: "On was wszystkiego nauczy i przypomni wam wszystko, co wam powiedziałem" (J 14, 26). Doprowadzi nas do całej prawdy (J 16,13). Ponadto Duch Święty jest:

  • największym darem, w którym wszystkie inne są zawarte (1 Kor 1, 7; Gal 5; 2-25),
  • zapoznaje nas z tajemnicą Boga (1 Kor 2, 10-12),
  • napełnia nas radością (Dz 13, 52)
  • uzdalnia nas do dawania świadectwa, aż do śmierci - na wzór Chrystusa (J l5, 26-27; Dz I, 8; 4, 31).

O dar Ducha świętego, o Jego moc, trzeba prosić Ojca niebieskiego: "Ojciec z nieba da Ducha Świętego tym, którzy Go proszą" (Łk I I,13).

Przygotowania

Chrzest, bierzmowanie i Eucharystia są sakramentami wiary. Chrzest niemowląt odbywa się w wierze rodziców i Kościoła. Na rodzicach spoczywa zasadniczy obowiązek wychowania dzieci w duchu wiary i przygotowania ich do owocnego przyjęcia pozostałych sakramentów wtajemniczenia (bierzmowania i Eucharystii), w wypełnianiu tego obowiązku pomaga rodzicom wspólnota parafialna. Mówią o tym wyraźnie dokumenty Kościoła: "Obowiązkiem chrześcijańskich rodziców jest troska o przygotowanie dzieci do życia sakramentalnego przez formowanie w nich ducha wiary i stopniowe jego umacnianie oraz przez bezpośrednie przygotowanie do owocnego przyjęcia sakramentów bierzmowania i Eucharystii, w czym korzystają z pomocy tych instytucji, które zajmują się katechizacją. Ta rola rodziców zaznacza się takie przez ich czynny udział w obrzędach sakramentów".

Kandydat do bierzmowania powinien znajdować się w stanie łaski uświęcającej, a więc być po spowiedzi. Ponadto powinien być odpowiednio pouczony i przygotowany do odnowienia przyrzeczeń chrzcielnych. Dokonuje się to zwykle na specjalnych naukach i nabożeństwach przygotowawczych.

Również rodziny kandydatów, zwłaszcza rodzice i świadkowie, powinni uczestniczyć w naukach i nabożeństwach przygotowawczych i w dniu bierzmowania przystąpią do Komunii świętej. 

Zasadniczo kandydaci do bierzmowania nie dobierają sobie nowego imienia (bierzmowanie jest kontynuacją chrzcielnego wtajemniczenia). Mogą przybrać sobie nowe imię szczególnie wtedy, gdy nie posiadają chrześcijańskiego imienia.

Szafarz

Bierzmowania udziela biskup. Przy większej liczbie kandydatów biskup może poprosić do współudzielania sakramentu również innych kapłanów.
Każdy kapłan posiada władzę bierzmowania w niebezpieczeństwie śmierci, a także w wypadku chrztu osoby dorosłej lub dziecka w wieku katechizacji, oraz z okazji I Komun? osoby dorosłej, ochrzczonej w dzieciństwie, po odpowiednim przygotowaniu. W Polsce, ze względu na częste bierzmowania biskupa w terenie, wolno aktualnie kapłanom bierzmować tylko w niebezpieczeństwie śmierci, i to nawet dzieci, przed dojściem do używania rozumu.
W obrządkach Wschodnich bierzmowania udziela kapłan niemowlętom zaraz po chrzcie (w ten sposób są bierzmowani u nas także greko-katolicy).

Świadkowie

Świadkami bierzmowania z zasady powinni być rodzice chrzestni kandydata; również inny wierzący , katolik, bierzmowany i praktykujący. W ostateczności świadkami mogą być także rodzice dziecka.

Podczas bierzmowania jeden świadek kładzie prawą rękę na prawym ramieniu kandydata na znak, że będzie go wspierał radą i czynem w jego chrześcijańskim życiu. Świadkowie powinni być do bierzmowania odpowiednio przygotowani i przystąpią podczas Mszy św. do Komunii razem z bierzmowanym.

Liturgia

Bierzmowania zwykle udziela się w czasie Mszy św., aby jaśniej ukazać ścisły związek tego sakramentu z całym wtajemniczeniem chrześcijańskim (chrzest, bierzmowanie i Eucharystia). Związek z sakramentem chrztu przypomina odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych poprzedzające liturgię samego sakramentu bierzmowania.
Widzialnym znakiem sprawowanego sakramentu bierzmowania jest:

  1. biblijny gest nałożenia rąk przez biskupa lub bierzmującego kapłana - to gest proszący o dar Ducha Świętego
  2. namaszczenie olejem krzyżma na czole i wypowiedzenie słów: "Przyjmij znamię Daru Ducha Świętego".

Namaszczenie wyraża skutek sakramentu bierzmowania, a mianowicie "ochrzczony otrzymuje niezniszczalny charakter, znamię Pańskie, razem z darem Ducha świętego, który doskonalej upodabnia go do Chrystusa i udziela mu łaski rozszerzania wśród ludzi "dobrej woli Chrystusowej".

Już w Starym Testamencie namaszczano ołtarze i świątynie, jako miejsca obecności Boga (por. Rdz 28,11-19), następnie namaszczano również ludzi: królów, kapłanów i proroków, jako osoby mające do spełnienia szczególną misję wobec drugich. Namaszczenie wyrażało niewidzialne wylanie mocy Ducha świętego. Najpełniej namaszczony Duchem świętym został Mesjasz - Chrystus w momencie Wcielenia i chrztu w Jordanie. W sakramencie chrztu i bierzmowania zostajemy napełnieni tym samym Duchem świętym, który jednoczy, nas z Chrystusem i upodabnia nas do Niego. Duch Święty zespala nas również w sposób dojrzały i bardziej odpowiedzialny ze wspólnotą Kościoła. Stajemy się współodpowiedzialni za losy Kościoła i żyjącego w Nim Chrystusa.

Modlitwy przed bierzmowaniem 

Duchu święty, który przez chrzest uczyniłeś mnie dzieckiem Bożym i chrześcijaninem, racz zstąpią na mnie w sakramencie bierzmowania, jak zstąpiłeś na Apostołów w dniu Zielonych Świąt. Zamieszkać na zawsze w duszy mojej z darami Twoimi. Udziel mi daru mądrości, rozumu i umiejętności, daru rady i męstwa, pobożności i bojaźni Bożej. Natchnij mnie duchem apostolskim, żebym był dzielnym świadkiem Chrystusa, Pana mojego. Amen.

Sekwencja: Veni, Sancte Spirrtus.

Przybądź, Duchu święty,
Ześlij z nieba wzięty
światła Twego strumień.

Przyjdź, Ojcze ubogich,
Przyjdź, Dawco łask drogich,
Przyjdź, światłości sumień.

O, najmilszy z gości,
Słodka serc radości,
Słodkie orzeźwienie.

W pracy Tyś ochłodą,
W skwarze żywą wodą,
W płaczu utulenie.

Światłości najświętsza,
Serc wierzących wnętrza
Poddaj Twej potędze.

Bez Twojego tchnienia,
Cóż jest wśród stworzenia?
Jeno cierń i nędze.

Obmyj, co nieświęte,
Oschłym wlej zachętę,
Ulecz serca ranę.

Nagnij, co jest harde,
Rozgrzej serca twarde,
Prowadź zabłąkane.

Daj Twoim wierzącym,
W Tobie ufającym,
Siedmiorakie dary.

Daj zasługę męstwa,
Daj wieniec zwycięstwa,
Daj szczęście bez miary. Amen.
Alleluja.

Veni, Creator Spiritus

O Stworzycielu Duchu, przyjdź,
Nawiedź dusz wiernych Tobie krąg,
Niebieską łaskę zesłać racz
Sercom, co dziełem są Twych rąk.

Pocieszycielem jesteś zwan,
I najwyższego Boga dar,
Tyś namaszczeniem naszych dusz;
Zdrój żywy, miłość, ognia żar.

Ty darzysz łaską siedmiokroć,
Bo moc z prawicy Ojca masz,
Przez Ojca obiecany nam,
Mową wzbogacasz język nasz.

Światłem rozjaśnij naszą myśl,
W serca nam miłość świętą wlej,
I wątłą słabość naszych ciał,
Pokrzep stałością mocy swej.

Nieprzyjaciela odpędź w dal
I Twym pokojem obdarz wraz;
Niech w drodze za przewodem Twym,
Miniemy zło, co kusi nas.

Daj nam przez Ciebie Ojca znać,
Daj, by i Syn poznany był,
I Ciebie, jedno Tchnienie Dwóch,
Niech wyznajemy z wszystkich sił.

Niech Bogu Ojcu chwała brzmi,
Synowi który zmartwychwstał,
I Temu, co pociesza nas,
Niech hołd wieczystych płynie chwał.
Amen.

Przybądź, Duchu Stworzycielu,
Dusz ludzkich Nauczycielu,
Racz łaską swą obdarzyć
Serca, któreś raczył stworzyć.

Tyś Pocieszycielem zwany,
Darem Bożym mianowany,
Żywym źródłem i miłością,
Ogniem i duszy światłością.

Darów Twych siedem liczymy,
Palcem Bożym być Cię zwiemy;
Obietnicąś jest ojcowską,
Zdobiąc w nas miłość synowską.

Racz dać zmysłom dar światłości,
Pomnażaj w sercach miłości;
A krewkość serca naszego
Utwierdź mocą Bóstwa Swego.

Odpędź od nas czarta złego,
Użycz pokoju Twego,
Aby za Twoją obroną
Złe odeszło inną stroną.

Racz nam Ojca niebieskiego,
Dać poznać i Syna Jego,
i Ciebie, Ducha świętego,
Od obu pochodzącego.

Bogu Ojcu wszechmocnemu,
Synowi zmartwychwstałemu,
Wraz z Duchem świętym społecznie,
Niech brzmi chwała na wiek wiecznie. Amen.

Tekst za: http://kaplani.kuria.gliwice.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1077:obrzedy-sakramentu-bierzmowania&catid=127&Itemid=730

Przebieg liturgii

Po Ewangelii biskup rozpoczyna z proboszczem przepisany w liturgii dialog:

Kapłan: Czcigodny Ojcze, Kościół święty prosi przeze mnie o udzielenie sakramentu  bierzmowania zgromadzonej tu młodzieży.

Biskup: Czy młodzież ta wie, jak wielki dar otrzymuje w tym sakramencie i czy przygotowała się należycie do jego przyjęcia?

Kapłan: Jestem przekonany, że wszyscy przygotowali się do bierzmowania, uczestniczyli bowiem przez szereg dni w słuchaniu słowa Bożego i wspólnej modlitwie oraz przystąpili do sakramentu pokuty.

Biskup: Droga Młodzieży, powiedzcie przed zgromadzonym tu Kościołem, jakich łask oczekujecie od Boga w tym sakramencie?

Kandydaci: Pragniemy, aby Duch Święty, którego otrzymamy, umocnił nas do mężnego wyznawania wiary i do postępowania według jej zasad.

Wszyscy: Amen.

Homilia

Biskup wygłasza homilię wyjaśniającą znaczenia sakramentu. Kończy ja w tych lub podobnych słowach: A teraz, zanim otrzymacie Ducha Świętego, wspomnijcie na wiarę, którą wyznaliście na chrzcie świętym albo którą wasi rodzice i chrzestni wyznali razem z Kościołem w dniu waszego chrztu.

Odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych

Biskup zadaje pytania kandydatom do bierzmowania, mówiąc: Pytam każdego z was: Czy wyrzekasz się szatana, wszystkich jego spraw i zwodniczych obietnic?

Kandydaci: Wyrzekam się.

Biskup: Czy wierzysz w Boga Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi?

Kandydaci: Wierzę.

Biskup: Czy wierzysz w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego, narodzonego z Maryi Dziewicy, umęczonego i pogrzebanego, który powstał z martwych i zasiada po prawicy Ojca?

Kandydaci: Wierzę.

Biskup: Czy wierzysz w Ducha Świętego, Pana i Ożywiciela, którego masz dzisiaj otrzymać w sakramencie bierzmowania, tak jak Apostołowie otrzymali Go w dzień Pięćdziesiątnicy?

Kandydaci: Wierzę.

Biskup: Czy wierzysz w święty Kościół powszechny, obcowanie Świętych, odpuszczenie grzechów, zmartwychwstanie ciała i życie wieczne?

Kandydaci: Wierzę.

Do tego wyznania dołącza się biskup, głosząc wiarę Kościoła: Taka jest nasza wiara. Taka jest wiara Kościoła, której wyznawanie jest naszą  chlubą w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.

Wszyscy: Amen.

Włożenie rąk

Biskup stoi zwrócony do ludu i złożywszy ręce mówi:  Najmilsi, prośmy Boga Ojca wszechmogącego, aby łaskawie zesłał Ducha Świętego na te przybrane dzieci swoje, odrodzone już na chrzcie do życia wiecznego. Niech Duch Święty umocni je swoimi darami i przez swoje namaszczenie upodobni do Chrystusa, Syna Bożego.

Wszyscy przez chwilę modlą się w milczeniu. Biskup wyciągają ręce nad kandydatami. Sam zaś biskup mówi:  Boże wszechmogący, Ojcze naszego Pana, Jezusa Chrystusa, który odrodziłeś te sługi swoje przez wodę i Ducha Świętego i uwolniłeś ich od grzechu, ześlij na nich Ducha Świętego Pocieszyciela, daj im ducha mądrości i rozumu, ducha rady i męstwa, ducha umiejętności i pobożności, napełnij ich duchem bojaźni Twojej. Przez Chrystusa, Pana naszego.

Wierni: Amen

Namaszczenie

Diakon podaje biskupowi święte krzyżmo. Kandydaci do bierzmowania pojedynczo podchodzą do biskupa. Świadek bierzmowania kładzie prawą rękę na ramieniu kandydata, kandydat podchodząc do biskupa sam podaje swoje imię. Biskup zwilża wielki palec prawej ręki krzyżmem i kreśli nim znak krzyża na czole kandydata mówiąc: [TWOJE IMIĘ], PRZYJMIJ ZNAMIĘ DARU DUCHA ŚWIĘTEGO.

Bierzmowany: Amen.

Biskup: Pokój z Tobą.

Bierzmowany: I z Duchem Twoim.

Modlitwa wiernych

Błogosławieństwo końcowe

Biskup: Bóg Ojciec wszechmogący, który was odrodził z wody i Ducha Świętego i uczynił swoimi przybranymi dziećmi, + niech was błogosławi i sprawi, abyście zawsze byli godni Jego ojcowskiej miłości.

Wszyscy: Amen.

Biskup: Jezus Chrystus, jedyny Syn Ojca Przedwiecznego, który obiecał, że Duch prawdy zostanie w Kościele, niech was błogosławi i umocni w wyznawaniu prawdziwej wiary.

Wszyscy: Amen.

Biskup: Duch Święty, który rozpalił ogień miłości w sercach uczniów, niech was błogosławi, zjednoczy i doprowadzi do radości Królestwa Bożego.

Wszyscy: Amen.

Biskup: Niech was błogosławi Bóg wszechmogący, Ojciec i Syn, + i Duch Święty.

Wszyscy: Amen.

 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up