katechein
 

Pierwsze: zaspokajać potrzeby ucznia

Home Metodyka 04.01.2010 31721 drukuj
 

Potrzeby

Potrzeby są czynnikiem dynamizującym aktywność człowieka

Rola nauczyciela dzisiaj nie polega już na wskazywaniu uczniom jedynie słusznej drogi. Nauczyciel powinien umieć rozpoznać potrzeby ucznia i pomóc mu zorganizować tok nauki tak, by zaspokoić te potrzeby, rozwinąć je i ukierunkować.

Nauczyciel powinien być specjalistą w swojej dziedzinie. Dobry specjalista wspierający rozój uczniów, wie że trzeba odpowiadać na potrzeby, zainteresowania i problemy ucznia.

Dlatego też organizując proces nauczania - uczenia się, powinien zwrócić szczególną uwagę na mozliwość zaspokajania przez uczniów potrzeby poznawczej w taki sposób by umożliwić uczniowi przeżywanie sukcesu, nie zaś porażek i frustracji.

Stres sam w sobie, oczywiście na odpowiednim poziomie, jest dobry, gdyż pomaga w organizacji pracy. Jednak zbytni stres powduje stany lękowe i nerwice, prowadzi do dezorganizacji procesu nauki.

Uczeń uzna szkołę za przyjazną, gdy:

PRZYJAZNA SZKOŁA
otrzyma konieczne wsparcie osiąga sukcesy ma poczucie przynależności do grupy
odczuwa satysfakcję ze zdobywania wiedzy przeżywa radość ma dowody uznania i aprobaty
zaspokaja ciekawość UCZEŃ ma prawo do błędu
przeżywa satysfakcję z pełnienia ról darzony jest sympatią i zaufaniem
JEST BEZPIECZNY!

Warunki do aktywności...

Jakie warunki trzeba spełnić, by uczeń był aktywny?

Pierwszą rzeczą jaką musi zrobić nauczyciel to odpowiednio uświadomić i umotywować cel podejmowanego działania.

Uczeń będzie aktywny, gdy:

  • cel działania jest dla niego bliski i wyraźny (ma poczucie sensu tego , co robi)
  • uwzględnia się jego zainteresowania i potrzeby (uznaje zadania za własne)
  • ma poczucie bezpieczeństwa (prawo do błędu, otrzyma konieczne wsparcie i informację zwrotną)
  • działaniom towarzyszą odczucia i emocje
  • bierze udział w planowaniu i podejmowaniu decyzji
  • odczuwa satysfakcję
  • ma poczucie własnej wartości
  • dostrzega się jego wkład pracy, a nie tylko efekt
  • kiedy ma możliwość realizowania własnych pomysłów

Aktywizacja

To ogół poczynań nauczyciela i uczniów zapewniających im czynny udział w realizacji zadań. Podczas tej aktywności uczniowie uczą się najlepiej i najwięcej, w sposób trwały i przyjemny.

W planowaniu aktywności uczniów trzeba pamiętać, że różni uczniowie posługują się różnymi sposobami zapamiętywania informacji. są tacy uczniowie, których mozna okreslić mianem: 'słuchowcy', 'ruchowcy' czy 'wzrokowcy'.

Przeciętny uczeń zapamiętuje:

  • ok. 10% tego, co słyszy
  • ok 20% tego, co widzi
  • ok. 40% tego, o czym rozmawia
  • ok. 90% tego, co robi

    Dlatego też należy:

  • ograniczyć stosowanie metod podających
  • stosować techniki i metody aktywizujące
  • organizować pracę uczniów tak, by mogli zaspokoić swoje potrzeby
  • uatrakcyjniać zajęcia przez wprowadzenie elementu zaskoczenia,zabawy, nowości, zaciekawienia
  • wykorzystywać na zajęciach odpowiednio dobrane środki dydaktyczne
  • tworzyć małe grupy, który wymuszają aktywność wszystkich jej członków
  • tworzyć sytuacje wspierające eksperymenty i odkrycia uczniów
  • zadbać o odpowiednie zagospodarowanie przestrzeni sali i zgromadzenie bogatego warsztatu dla ucznia

Organizacja pracy

Wyróżniamy trzy formy organizacyjne pracy uczniów:

  • indywidualna: zadanie jest realizowane niezależnie od innych uczniów, a uczeń może liczyc tylko na pomoc od nauczyciela
  • praca indywidualna jednolita (wszyscy robią to samo)
  • praca indywidualna zróżnicowana (każdy robi sobie przeznaczone zadanie)
  • grupowa: odbywa się w zespole złożonym z kilku uczniów, który ma wspólne zadanie
  • praca grupowa jednolita (wszystkie zespoły robią to samo)
  • praca grupowa zróżnicowana (każdy zespół robi sobie przeznaczone zadanie)
  • zbiorowa: to sytuacja, gdy nauczyciel pracuje ze wszystkimi uczniami równocześnie

Jakie są cele organizowania pracy w grupach?

  • zaspokojenie potrzeb poznawczych związanych z aktywnością społeczną, emocjonalną i artystyczną
  • uczenie się od siebie nawzajem
  • uczenie się podejmowania decyzji samodzielnych i uzgodnionych podczas negocjacji
  • rozwijanie umiejętności współpracy i współodpowiedzialności
  • podnoszenie kultury interakcji społecznych
  • przeciwdziałanie izolacji niektórych uczniów
  • stworzenie szansy na pokonanie własnej nieśmiałości
  • aktywizowanie uczniów
  • zachęcanie do twórczego rozwiązywania problemów
  • integrowanie zespołu klasowego

Korzyści dla ucznia płynące z pracy w grupach:

  • zapewnia większe poczucie bezpieczeństwa
  • rozwija wiarę we własne siły
  • sprzyja podejmowaniu nowych zadań
  • umożliwia wzajemne uczenie się od siebie
  • kształci umiejętność komunikowania się i współpracy
  • uczy pełnienia ról
  • uczy tolerancji i życzliwości
  • zwiększa odpowiedzialność za siebie i innych
  • uczy przestrzegania przyjętych zasad

Korzyści dla nauczyciela płynące z pracy w grupach:

  • ułatwia aktywizację uczniów
  • daje możliwość zajęcia się uczniem słabym
  • pozwala dobrze zaplanować i wykorzystać czas na naukę uczniów
  • pozwala zaspokajać i rozwijać wiele potrzeb edukacyjnych uczniów
  • pozwala rozwijać i zaspokajać zainteresowania uczniów
  • daje możliwość lepszego poznania uczniów oraz nawiązania blizszego kontaktu
  • wpływa na integrację zespołu klasowego

Najogólniej można wyróżnić dwa rodzaje potrzeb każdego człowieka, a w szczególności dziecka:

  • potrzeby biologiczne (sen, pożywienie itp.)
  • potrzeby psychiczne:
  • potrzeba bezpieczeństwa
  • potrzeba poznawcza
  • potrzeba aktywności
  • potrzeba samodzielności, rozwoju, osiągnięć
  • potrzeba kontaktu emocjonalnego
  • potrzeba przynależności
  • potrzeba akceptacji i uznania
  • potrzeba doświadczenia sukcesu
Źródłem tego opracowania jest książka K.Rau i E.Ziętkiewicz pt: "Jak aktywizować uczniów".