logoRSS
 
 

Wiara nade wszystko - konspekt 2015

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: admin, 07.04.2015, odsłon: 17604, druk

Temat

Wiara nade wszystko

Klasa

1GP

Cele
  • Uczeń uzasadnia potrzebę wiary w życiu człowieka
Na.Co.Be.Z.U

Czym jest wiara,  cechy wiary, relacja rozum i wiara

Formy i metody pracy

Pogadanka, burza mózgu, praca w tekstem źródłowym (KKK)

Wstęp

Przychodząc do Kościoła w niedzielę lub święta, podobnie jak na katechezę potrzebujemy wiary. Czym ona jest? Skąd ją wziąć? Czy jest potrzebna do życia? Czy jest wreszcie cechą ludzi, którzy nie myślą?

Rozwinięcie

Czym wiara jest
Jak można by określić, czym jest wiara? Jedna z definicji tego zjawiska brzmi następująco:
WIARA TO ŚWIADOME I DOBROWOLNE ORAZ DOKONUJĄCE SIĘ ZA SPRAWĄ ŁASKI BOŻEJ UZNANIE ZA PRAWDĘ TEGO CO BÓG O SOBIE OBJAWIŁ.

Cechy wiary
Nasza wiara ma także pewne cechy wynikające z jej charakteru i celowości:

  • Nadprzyrodzona, bo jej źródłem i celem jest Bóg.
  • Rozumna, bo potrzebuje rozumu by ja poznać.
  • Pewna, bo jej gwarantem jest sam Bóg.
  • Zbawcza, bo jej wyznawanie prowadzi do zbawienia.
  • Tajemnicza, bo wykracza poza nasze możliwości poznania.
  • Wolna, bo możemy ją przyjąć lub odrzucić.
  • Zaufaniem Bogu, bo nie wystarczy wierzyć, że Bóg jest, ale też, że to, co mówi jest prawdą.
  • Relacją człowieka do Boga, bo jest osobistym odniesieniem się do Niego.

Czym wiara nie jest

  • Uczuciem, bo nie ma w nich stałości.
  • Czymś co można zostawić, porzucić i czego nie trzeba praktykować oraz rozwijać, bo się ją ma i już. Wiara potrzebuje uczynków i rozwoju.
  • Zapewnieniem wyłączności zbawienia(!). Wyznawana religia nie zbawia, ale życie wiarą w Chrystusa.
  • Nie jest prywatną sprawą, bo nasz światopogląd i system wartości oddziaływają na wszystkich, z którymi się spotykamy(!).

Źródło wiary
„Wiara rodzi się z tego co się słyszy, a tym co się słyszy jest Słowo Boże” – tak mówił o wierze święty Paweł. Jednak wiara to także odpowiedź człowieka na prawdę jaką dostrzega o Bogu. To Bóg pierwszy wychodzi z darem, łaską wiary, ale to człowiek na ten dar odpowiada. Wiara dotyczy dwóch rzeczywistości: w co lub kogo i komu wierzę.

Ćwiczenie:
Korzystając z dodatkowych źródeł z Katechizmu Kościoła Katolickiego, wypisz właściwości wiary jakie uda cię się odnaleźć (czym jest, w kim trwa, czym jest wiara a czym niewiara, dzięki czemu możemy rozwijać wiarę) i wypisz je w formie punktów w zeszycie.

Potrzeba wiary
Potrzeba wiary wydaje się być powszechna wśród ludzi. Jest wiele religii czy kultów, każde odpowiada na potrzebę wiary człowieka. Każdy chce czuć, że kogoś obchodzi, że ktoś się nim opiekuje albo chociaż, ktoś zadbał by był na tym świecie.
Dla chrześcijanina wiara jest jednak jeszcze bardziej potrzebna do życia! Jak pisał apostoł Paweł to przez wiarę w Chrystusa jesteśmy zbawieni, dzięki niej mamy życie wieczne! Wniosek? BY ŻYĆ WIECZNIE W OBECNOŚCI BOGA POTRZEBUJEMY WIARY!
To ona pokazuje nam Boga i to jaki jest, pokazuje nam także jak mamy żyć by osiągnąć wieczne szczęście. Wiara pozwala nam zaufać Bogu, że jest tak jak mówi.

Zakończenie

Czy wiara jest właściwa głupcom?
Czy wiara zaprzecza rozumowi? A może rozum nie jest w stanie pojąć prawd objawionych w wierze? Dziś często słyszy się głosy, że wiara jest domeną ludzi niewykształconych, „ciemnych” i podatnych na manipulacje. Co jednak na temat relacji pomiędzy wiarą a rozumem mówi KKK?

KKK 155 W wierze rozum i wola człowieka współdziałają z łaską Bożą (…) "Wiara jest aktem rozumu, przekonanego o prawdzie Bożej z nakazu woli, poruszonej łaską przez Boga" (Św. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, II-II, 2, 9; por. Sobór Watykański I: DS 3010).

KKK 156 Racją wiary nie jest fakt, że prawdy objawione okazują się prawdziwe i zrozumiałe w świetle naszego rozumu naturalnego. Wierzymy z powodu "autorytetu samego objawiającego się Boga, który nie może ani sam się mylić, ani nas mylić".

KKK 158 "Wiara szuka rozumienia" (Św. Anzelm, Proslogion, proem.: PL 153, 225 A): jest charakterystyczne dla wiary, że wierzący pragnie lepszego poznania Tego, w którym złożył swoją wiarę, i lepszego zrozumienia tego, co On objawił; głębsze poznanie będzie domagać się z kolei większej wiary

KKK 159 "Chociaż wiara przewyższa rozum, to jednak nigdy nie może mieć miejsca rzeczywista niezgodność między wiarą i rozumem. Ponieważ ten sam Bóg, który objawia tajemnice i udziela wiary, złożył w ludzkim duchu światło rozumu, nie może przeczyć sobie samemu ani prawda nigdy nie może sprzeciwiać się prawdzie".

Wnioskiem może być stwierdzenie, że kto nie używa rozumu nie może dobrze wierzyć, gdyż nie wie w co i komu wierzy!
Wiara potrzebuje lepszego poznania samego Boga oraz dzieł Jego, które objawiają prawdę o swoim Stwórcy. Poznanie naukowe, które odkrywa rzeczywistość stworzoną przez Boga nie może zaprzeczać wierze i odwrotnie, gdyż mają wspólne źródło –Boga!

Smutnym faktem jest pycha ludzi „wykształconych”, którzy badając tylko materię, chcą dosięgnąć swymi wnioskami tego co materialne nie jest; a skoro nie mogą tego zrobić zaprzeczają jego istnieniu. Zapominają oni, że nie mają ani narzędzia ani przedmiotu badania, które mogłoby dać takie wnioski. Co za tym idzie można się pokusić, że są oni jak oślepieni po spoglądaniu w słońce (Boga), do tego stopnia, że zaprzeczają jego istnieniu(!).

Notatka

Wiara jest uznaniem za prawdę tego co Bóg o sobie objawił. Jest ona niezbędna do osiągnięcia zbawienia. Jest darem Boga, na który człowiek odpowiada swoją wolą, rozumem i życiem. Jej celem jest nawiązanie osobistej relacji pomiędzy człowiekiem i Bogiem. Cechy wiary to:  nadprzyrodzoność, rozumność, pewność, zbawczość, tajemniczość, wolność, zaufanie Bogu.

Wiara w Biblii

Początkiem wiary człowieka jest Bóg, który udziela łaski:
„Jeżeli więc ustami swoimi wyznasz, że JEZUS JEST PANEM, i w sercu swoim uwierzysz, że Bóg Go wskrzesił z martwych - osiągniesz zbawienie. Bo sercem przyjęta wiara prowadzi do usprawiedliwienia, a wyznawanie jej ustami - do zbawienia. Wszak mówi Pismo: Żaden, kto wierzy w Niego, nie będzie zawstydzony. Nie ma już różnicy między Żydem a Grekiem. Jeden jest bowiem Pan wszystkich. On to rozdziela swe bogactwa wszystkim, którzy Go wzywają. Albowiem każdy, kto wezwie imienia Pańskiego, będzie zbawiony. (...) Przeto wiara rodzi się z tego, co się słyszy, tym zaś, co się słyszy, jest słowo Chrystusa. ” (Rz 10,9-13 i 17)
Jezus wielokrotnie mówi do uczniów o wierze bezpośrednio i w przypowieściach:
„Jeśli będziecie mieć wiarę jak ziarnko gorczycy, powiecie tej górze: "Przesuń się stąd tam!", a przesunie się. I nic niemożliwego nie będzie dla was.” (Mt 17,20)
„Gdy to mówił do nich, pewien zwierzchnik [synagogi] przyszedł do Niego i, oddając pokłon, prosił: «Panie, moja córka dopiero co skonała, lecz przyjdź i włóż na nią rękę, a żyć będzie». Jezus wstał i wraz z uczniami poszedł za nim.
Wtem jakaś kobieta, która dwanaście lat cierpiała na krwotok, podeszła z tyłu i dotknęła się frędzli Jego płaszcza. Bo sobie mówiła: Żebym się choć Jego płaszcza dotknęła, a będę zdrowa. Jezus obrócił się, i widząc ją, rzekł: «Ufaj, córko! Twoja wiara cię ocaliła». I od tej chwili kobieta była zdrowa.
Gdy Jezus przyszedł do domu zwierzchnika i zobaczył fletnistów oraz tłum zgiełkliwy, rzekł: «Usuńcie się, bo dziewczynka nie umarła, tylko śpi». A oni wyśmiewali Go. Skoro jednak usunięto tłum, wszedł i ujął ją za rękę, a dziewczynka wstała. Wieść o tym rozeszła się po całej tamtejszej okolicy.” (Mt 9,18-26)
Wiara potrzebuje praktyki by istnieć:
„Jaki z tego pożytek, bracia moi, skoro ktoś będzie utrzymywał, że wierzy, a nie będzie spełniał uczynków? Czy [sama] wiara zdoła go zbawić?  Jeśli na przykład brat lub siostra nie mają odzienia lub brak im codziennego chleba,  a ktoś z was powie im: «Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i najedzcie do syta!» - a nie dacie im tego, czego koniecznie potrzebują dla ciała - to na co się to przyda? Tak też i wiara, jeśli nie byłaby połączona z uczynkami, martwa jest sama w sobie. (...) Wierzysz, że jest jeden Bóg? Słusznie czynisz - lecz także i złe duchy wierzą i drżą.
Chcesz zaś zrozumieć, nierozumny człowieku, że wiara bez uczynków jest bezowocna? Czy Abraham, ojciec nasz, nie z powodu uczynków został usprawiedliwiony, kiedy złożył syna Izaaka na ołtarzu ofiarnym? Widzisz, że wiara współdziałała z jego uczynkami i przez uczynki stała się doskonała. (...) Tak jak ciało bez ducha jest martwe, tak też jest martwa wiara bez uczynków.” (Jk 2,14-26)

Wiara w KKK

KKK 1842 Dzięki cnocie wiary wierzymy w Boga i wierzymy w to wszystko, co On nam objawił, a co Kościół święty podaje nam do wierzenia.
KKK 1814 Wiara jest cnotą teologalną, dzięki której wierzymy w Boga i w to wszystko, co On nam powiedział i objawił, a co Kościół święty podaje nam do wierzenia, ponieważ Bóg jest samą prawdą. Przez wiarę "człowiek z wolnej woli cały powierza się Bogu" (Sobór Watykański II, konst. Dei verbum, 5). Dlatego wierzący stara się poznać i czynić wolę Bożą. "Sprawiedliwy z wiary żyć będzie" (Rz 1, 17). Żywa wiara "działa przez miłość" (Ga 5, 6).
KKK 1815 Dar wiary trwa w tym, kto nie zgrzeszył przeciw niej (Por. Sobór Trydencki: DS 1545). Jednak "bez uczynków" wiara "jest martwa" (Jk 2, 26); wiara, pozbawiona nadziei i miłości, nie jednoczy wiernego w sposób pełny z Chrystusem i nie czyni go żywym członkiem Jego Ciała.
KKK 1816 Uczeń Chrystusa powinien nie tylko zachowywać wiarę i żyć nią, ale także wyznawać ją, odważnie świadczyć o niej i szerzyć ją: "Wszyscy... winni być gotowi wyznawać Chrystusa wobec ludzi i iść za Nim drogą krzyża wśród prześladowań, których Kościołowi nigdy nie brakuje" (Sobór Watykański II, konst. Lumen gentium, 42; por. dekl. Dignitatis humanae, 14). Służba i świadectwo wiary są nieodzowne do zbawienia: "Do każdego więc, kto się przyzna do Mnie przed ludźmi, przyznam się i Ja przed moim Ojcem, który jest w niebie. Lecz kto się Mnie zaprze przed ludźmi, tego zaprę się i Ja przed moim Ojcem, który jest w niebie" (Mt 10, 32-33).
KKK 142 Przez swoje Objawienie "Bóg niewidzialny w nadmiarze swej miłości zwraca się do ludzi jak do przyjaciół i obcuje z nimi, by ich zaprosić do wspólnoty z sobą i przyjąć ich do niej" (Sobór Watykański II, konst. Dei verbum, 2). Adekwatną odpowiedzią na to zaproszenie jest wiara.
KKK 143 Przez wiarę człowiek poddaje Bogu całkowicie swój rozum i swoją wolę. Całą swoją istotą człowiek wyraża przyzwolenie Bogu Objawicielowi (Por. Sobór Watykański II, konst. Dei verbum, 5). Pismo święte nazywa odpowiedź człowieka objawiającemu się Bogu "posłuszeństwem wiary" (Por. Rz 1, 5; 16, 26).
KKK 176 Wiara jest osobowym przylgnięciem całego człowieka do Boga, który się objawia. Obejmuje ona przylgnięcie rozumu i woli do tego, co Bóg objawił o sobie przez swoje czyny i słowa.
KKK 177 Wiara ma wiec podwójne odniesienie: do osoby i do prawdy; akt wiary odnosi się do prawdy przez zaufanie osobie, która o niej świadczy.
KKK 144 Być posłusznym (ob–audire) w wierze oznacza poddać się w sposób wolny usłyszanemu słowu, ponieważ jego prawda została zagwarantowana przez Boga, który jest samą Prawdą. Wzorem tego posłuszeństwa, proponowanym nam przez Pismo święte, jest Abraham. Dziewica Maryja jest jego najdoskonalszym urzeczywistnieniem.
KKK 2087 Nasze życie moralne znajduje swoje źródło w wierze w Boga, który objawia nam swoją miłość. Św. Paweł mówi o "posłuszeństwie wiary" (Rz 1, 5; 16, 26) jako o pierwszym obowiązku. W "nieuznawaniu Boga" widzi on źródło i wyjaśnienie wszystkich wypaczeń moralnych (Por. Rz I, 18-32). Naszym obowiązkiem względem Boga jest wierzyć w Niego i świadczyć o Nim.
KKK 2088 Pierwsze przykazanie domaga się od nas umacniania naszej wiary, strzeżenia jej z roztropnością i czujnością oraz odrzucania wszystkiego, co się jej sprzeciwia. Można w różny sposób zgrzeszyć przeciwko wierze. Dobrowolne wątpienie dotyczące wiary lekceważy to, co Bóg objawił i co Kościół podaje do wierzenia, lub też odmawia uznania tego za prawdziwe. Wątpienie niedobrowolne oznacza chwiejność w wierze, trudność w przezwyciężaniu zarzutów związanych z wiarą lub też niepokój spowodowany jej niejasnością. Wątpienie może prowadzić do duchowego zaślepienia, jeśli jest dobrowolnie podtrzymywane.
KKK 2089 Niewiara jest lekceważeniem prawdy objawionej lub dobrowolną odmową dania przyzwolenia na nią. "Herezją nazywa się uporczywe, po przyjęciu chrztu, zaprzeczanie jakiejś prawdzie, w którą należy wierzyć wiarą Boską i katolicką, albo uporczywe powątpiewanie o niej; apostazją – całkowite porzucenie wiary chrześcijańskiej, schizmą – odmowę uznania zwierzchnictwa Biskupa Rzymu lub wspólnoty z członkami Kościoła uznającymi to zwierzchnictwo" (KPK, kan. 751).

Wiara aktem ludzkim

KKK 180 Wiara jest aktem ludzkim, świadomym i wolnym, który odpowiada godności osoby ludzkiej.
KKK 154 Wiara jest możliwa tylko dzięki łasce Bożej i wewnętrznej pomocy Ducha Świętego. Niemniej jednak jest prawdą, że wiara jest aktem autentycznie ludzkim. Okazanie zaufania Bogu i przylgnięcie do prawd objawionych przez Niego nie jest przeciwne ani wolności, ani rozumowi ludzkiemu. Już w relacjach międzyludzkich nie jest przeciwna naszej godności wiara w to, co inne osoby mówią nam o sobie i swoich zamierzeniach, oraz zaufanie ich obietnicom (na przykład, gdy mężczyzna i kobieta zawierają małżeństwo), aby wejść w ten sposób we wzajemną komunię. Jeszcze mniej sprzeczne z naszą godnością jest więc "okazanie przez wiarę pełnego poddania naszego rozumu i naszej woli objawiającemu się Bogu" (Sobór Watykański I: DS 3008) i wejście w ten sposób w wewnętrzną komunię z Nim.
KKK 155 W wierze rozum i wola człowieka współdziałają z łaską Bożą: Credere est actus intellectus assentientis veritati divinae ex imperio voluntatis a Deo motae per gratiam – "Wiara jest aktem rozumu, przekonanego o prawdzie Bożej z nakazu woli, poruszonej łaską przez Boga" (Św. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, II-II, 2, 9; por. Sobór Watykański I: DS 3010).

Wiara i rozum

KKK 156 Racją wiary nie jest fakt, że prawdy objawione okazują się prawdziwe i zrozumiałe w świetle naszego rozumu naturalnego. Wierzymy z powodu "autorytetu samego objawiającego się Boga, który nie może ani sam się mylić, ani nas mylić". "Aby jednak posłuszeństwo naszej wiary było zgodne z rozumem, Bóg zechciał, by z wewnętrznymi pomocami Ducha Świętego były połączone także argumenty zewnętrzne Jego Objawienia" (Sobór Watykański I: DS 3009). Tak więc cuda Chrystusa i świętych (Por. Mk 16, 20; Hbr 2, 4). proroctwa, rozwój i świętość Kościoła, jego płodność i trwałość "są pewnymi znakami Objawienia, dostosowanymi do umysłowości wszystkich", są "racjami wiarygodności", które pokazują, że "przyzwolenie wiary żadną miarą nie jest ślepym dążeniem ducha" (Sobór Watykański I: DS 3008-3010).
KKK 157 Wiara jest pewna, pewniejsza niż wszelkie ludzkie poznanie, ponieważ opiera się na samym słowie Boga, który nie może kłamać. Oczywiście, prawdy objawione mogą wydawać się niejasne dla rozumu i doświadczenia ludzkiego, ale "pewność, jaką daje światło Boże, jest większa niż światło rozumu naturalnego" (Św. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, II-II, 171, 5, ad 3). "Dziesięć tysięcy trudności nie powoduje jednej wątpliwości" (J. H. Newman, Apologia pro vita sua).
KKK 158 "Wiara szuka rozumienia" (Św. Anzelm, Proslogion, proem.: PL 153, 225 A): jest charakterystyczne dla wiary, że wierzący pragnie lepszego poznania Tego, w którym złożył swoją wiarę, i lepszego zrozumienia tego, co On objawił; głębsze poznanie będzie domagać się z kolei większej wiary, coraz bardziej przenikniętej miłością. Łaska wiary otwiera "oczy serca" (Ef 1, 18) na żywe rozumienie treści Objawienia, czyli całości zamysłu Bożego i tajemnic wiary, ich związku między sobą i z Chrystusem, który stanowi centrum Tajemnicy objawionej. Aby "coraz głębsze było zrozumienie Objawienia, tenże Duch Święty darami swymi wiarę stale udoskonala" (Sobór Watykański II, konst. Dei verbum, 5). W ten sposób, według powiedzenia św. Augustyna, "wierzę, aby rozumieć, i rozumiem, aby głębiej wierzyć" (Św. Augustyn, Sermones, 43, 7, 9: PL 38, 258).

Wiara i nauka

KKK 159 "Chociaż wiara przewyższa rozum, to jednak nigdy nie może mieć miejsca rzeczywista niezgodność między wiarą i rozumem. Ponieważ ten sam Bóg, który objawia tajemnice i udziela wiary, złożył w ludzkim duchu światło rozumu, nie może przeczyć sobie samemu ani prawda nigdy nie może sprzeciwiać się prawdzie" (Sobór Watykański I: DS 3017). "Dlatego badanie metodyczne we wszelkich dyscyplinach naukowych, jeżeli tylko prowadzi się je w sposób prawdziwie naukowy i z poszanowaniem norm moralnych, naprawdę nigdy nie będzie się sprzeciwiać wierze, sprawy bowiem świeckie i sprawy wiary wywodzą swój początek od tego samego Boga. Owszem, kto pokornie i wytrwale usiłuje zbadać tajniki rzeczy, prowadzony jest niejako, choć nieświadomie, ręką Boga, który wszystko utrzymując, sprawia, że rzeczy są tym, czym są" (Sobór Watykański II, konst. Gaudium et spes, 36).

 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up