logoRSS
 
 

Czym jest ewangelia? - konspekt 2015

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: admin, 20.09.2015, odsłon: 7598, druk

Temat: Ewangelie czy ewangelia?

Klasa: 1GP

Cele:

  • znaczenie słowa Bożego w życiu chrześcijanina
  • ewangelia jako pismo katechetyczne

Plan

  1. Jak powstawał NT?
  2. Ewangelia jako pismo katechetyczne
  3. Cztery świadectwa jednego wydarzenia

Wstęp

Kiedy powstawał ST działo się to w kilku etapach. Najpierw była tradycja ustna, przekazująca tradycję ukrytą w pamięci ludzi. Później zapisywano poszczególne wydarzenia i wreszcie dokonywano redakcji ostatecznej danej księgi. Te trzy etapy: tradycja ustna, formowanie się źródeł i ostateczna redakcja tekstu, powtórzyły się w przypadku NT. Jak to z tym powstawaniem ewangelii było?

Rozwinięcie

Trzeba pamiętać, że Jezus nie pozostawił po sobie żadnych pisanych tekstów, chociaż można w ewangeliach przeczytać, że pisać i czytać umiał J. Całe Jego nauczanie odbywało się ustnie i było skierowane do apostołów, uczniów i otaczających Go tłumów. Jak więc pojawiły się ewangelie?

Jak powstawał NT?

Po śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa, rozproszeni uczniowie i apostołowie opowiadali co widzieli, słyszeli lub doświadczyli. Z czasem, gdy liczba świadków malała, a rosła liczba chrześcijan pojawiła się konieczność zapisania tych wspomnień, by dostępne były tam, gdzie są ludzi chcący ich słuchać.

W późniejszym czasie, wg niektórych egzegetów w latach pomiędzy 40 a 96 rokiem I wieku, zaczęły formować się znane nam ewangelie.

Prawdopodobnie jednym z pierwszych pism NT były listy św. Pawła. Pism, które w gminach chrześcijańskich uważano za natchnione było dużo więcej. W późniejszym czasie uformował się kanon NT, zawierający 4 ewangelie, Dzieje Apostolskie, Listy Apostolskie oraz Apokalipsę św. Jana – łącznie 27 pism. Resztę pism uznano za apokryfy (pisma o niepewnym pochodzeniu lub treści).

Ewangelia jako pismo katechetyczne

Czym jest ewangelia jako typ pisma NT? Trzeba pamiętać, że cztery ewangelie powstały „po wszystkim”. Nie są bezpośrednim zapisem bieżących wydarzeń, ale są pisane z pewnej perspektywy. Są to pisma katechetyczne, których celem i zadaniem było zachowanie słów i czynów Zbawiciela dla tych, którzy „nie widzieli a uwierzyli”.

Cztery świadectwa jednego wydarzenia

Dlaczego zamiast jednej ewangelii mamy ich „aż cztery”? W pierwszych wiekach Kościoła „ewangelii” było o wiele więcej J a „tylko cztery” uznano za wiarygodne. Dlaczego jednak jest ich tyle? Przecież Chrystus był tylko jeden i jedna ewangelia by wystarczyła.

Właściwie to Ewangelia jest jedna! Dobra Nowina (ewangelia) o Jezusie Synu Boga, który przyszedł umrzeć za ludzi jest pojedynczym wydarzeniem w historii. Ewangelia – wydarzenie jest jedna!

To wydarzenie jest jednak opowiedziane przez czterech różnych autorów - świadków. To trochę jak z wypadkiem samochodowym, ilu świadków, tyle wersji, choć wydarzenie było tylko jedno. Tym wydarzeniem opisywanym przez ewangelie jest JEZUS CHRYSTUS. Jego „historię” zapisali czterej ewangeliści Mateusz, Marek, Łukasz i Jan. (Mateusz ma łuk Jana – mnemotechnika dla zapamiętania kolejności ewangelii w NT).

Ewangelia św. Mateusza: Jezus obiecanym Mesjaszem

Ewangelia św. Mateusza adresowana jest do chrześcijan pochodzenia żydowskiego lub nawróconych z judaizmu. Świadczy o tym fakt, że jej autor zakłada u czytelników znajomość zwyczajów żydowskich, których znaczenia z zasady nie wyjaśnia, terminów właściwych dla języka Semitów. Prawdopodobnie oryginał tej Ewangelii powstał w języku aramejskim, a może nawet hebrajskim, niemniej jednak do naszych czasów przechowały się jedynie teksty greckie i one stanowią podstawę wszystkich tłumaczeń.

Św. Mateusz pisząc do Żydów miał na celu wyjaśnienie, że Jezus jest obiecanym Mesjaszem, że na Nim wypełniły się wszystkie proroctwa Starego Testamentu. Ewangelię otwiera rodowód Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama. Św. Mateusz przekazał nam relacje o hołdzie mędrców ze Wschodu, ucieczce św. Rodziny do Egiptu i rzezi niemowląt w Betlejem. W Ewangelii św. Mateusza znajdujemy słynne Kazanie na górze, w którym Jezus przedstawia zręby nowego Prawa. Kazanie to rozpoczyna się od tekstu Ośmiu Błogosławieństw. Jezus czyni cuda, wybiera apostołów, naucza w przypowieściach. Odrzucony przez faryzeuszów i uczonych w Piśmie, znajduje posłuch wśród ludzi prostych i pokornych. Przygotowuje też do dalszej misji wspólnotę uczniów opartą na Piotrze. Wreszcie udaje się do Jerozolimy, gdzie zostaje zabity i zmartwychwstaje. Żegnając się z uczniami w dniu Wniebowstąpienia nakazuje im, by szli i nauczali wszystkie narody.

Ewangelia św. Marka: Jezus Synem Bożym

Św. Marek był uczniem i tłumaczem św. Piotra. Katecheza przekazana w jego Ewangelii jest w istocie nauczaniem św. Piotra. Ewangelia św. Marka powstała najwcześniej i adresowana była do chrześcijan rzymskich. O tych adresatach świadczy fakt, że św. Marek z reguły objaśnia nawet bardzo pospolite zwyczaje żydowskie, określa dokładnie miejscowości, wszelkie wyrażenia aramejskie tłumaczy na język grecki, nie ucieka od wyrażeń łacińskich, a wówczas łacina była jeszcze językiem okolic Rzymu.

Swoje opowiadanie, Dobrą Nowinę o Jezusie Chrystusie, Synu Bożym, rozpoczyna Marek od ukazania postaci św. Jana Chrzciciela, chrztu w Jordanie i kuszenia na pustyni. Jezus w Ewangelii św. Marka naucza najpierw i czyni cuda w Galilei. Potem przenosi się do Jerozolimy, zapowiada swoją mękę. W Jerozolimie umiera i zmartwychwstaje. Posyła uczniów, by głosili Dobrą Nowinę i wspomaga ich znakami.

Ewangelia św. Łukasza: Jezus lekarzem duszy i ciała człowieka

Św. Łukasz był Grekiem, z zawodu lekarzem, uczniem św. Pawła, którego nauczanie przekazał. Prawdopodobnie znał Maryję. Swoją Ewangelię, jako jedyny z ewangelistów, zadedykował konkretnemu człowiekowi, dostojnemu Teofilowi. Prawdopodobnie pisze jednak św. Łukasz dla wszystkich chrześcijan nawróconych z pogaństwa i dlatego opuszcza to, co było zrozumiale tylko dla Żydów lub szczególnie przykre dla pogan.

Św. Łukasz przekazuje historię dzieciństwa Jezusa, którego publiczne życie można podzielić na kilka etapów. Najpierw jest to działalność galilejska, gdzie gromadzi wspólnotę uczniów. Potem z uczniami udaje się do Jerozolimy. Droga do Świętego Miasta trwa długo. Jezus w czasie niej opowiada wiele przypowieści, m. in. nieznane w innych Ewangeliach przypowieści o miłosiernym Samarytaninie i o synu marnotrawnym. W Jerozolimie Jezus umiera i zmartwychwstaje. Później ukazuje się uczniom i nakazuje im świadczyć o tym, co widzieli.

Ewangelia św. Jana: Jezus — Słowo Ojca Przedwiecznego

Ewangelia św. Jana powstała najpóźniej, prawdopodobnie pod koniec I wieku. Jest ona medytacją nad dziełem zbawczym Jezusa. Ewangelista, świadom zapewne istnienia innych Ewangelii, jeszcze bardziej niż Mateusz, Marek i Łukasz może odstąpić od ram chronologicznych swojego opowiadania o czynach i słowach Jezusa. Kieruje swoje pouczenie do wszystkich ochrzczonych i świadomie przeżywających swoją wiarę w Chrystusa.

Ewangelia św. Jana rozpoczyna się od prologu — Hymnu o Słowie. Prolog ten ukazuje Jezusa jako Życie i Światłość świata. Warto zwrócić uwagę, że rozpoczyna się od słów podobnych do prologu Księgi Rodzaju: Na początku. Później ewangelista ukazuje Jezusa, który czyni znaki potwierdzające Jego misję. Należy do nich cud w Kanie Galilejskiej, rozmowa z Samarytanką o wodzie żywej, rozmnożenie chleba, uzdrowienie niewidomego od urodzenia i wskrzeszenie Łazarza.

Wyjątkowo wiele słów i gestów Jezusa jest przez św. Jana, umiłowanego ucznia Pana, związanych z Ostatnią Wieczerzą: Jezus umywa uczniom nogi, proklamuje Nowe Przykazanie, ukazuje siebie jako prawdziwy szczep winny, zapowiada swe powtórne przyjście i modlitwy się za uczniów i o jedność swojego Kościoła. Idzie na śmierć jako król, którego Królestwo nie jest z tego świata. Zmartwychwstały spotyka się z uczniami i rozmawia o miłości z Piotrem, na którym zbudował swój Kościół.

Zakończenie

Wprawdzie jest Jeden Chrystus i przez to jedna Dobra Nowina o Nim (Ewangelia), ale w NT zachowały się cztery świadectwa zapisane przez autorów zwanych ewangelistami: Mateusza, Łukasza, Marka i Jana. Podobnie jak ST pisma NT kształtowały się w trzech etapach: tradycja ustna (bezpośredni świadkowie wydarzeń), formowanie się źródeł (tzw. perykopy – przypowieści lub zapiski mów czy wydarzeń z życia Jezusa) oraz ostateczna redakcja tekstu.

Ewangelia to rodzaj pisma katechetycznego, które jest zapisem wiary pierwszych chrześcijan. Powstały one pod koniec I wieku po Chrystusie.

* Wykorzystane zostały fragmenty podręcznika P. Tomasika

 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up