logoRSS
 
 

Moralność - konspekt 2015

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: admin, 28.09.2015, odsłon: 6058, druk

Temat: Moralność

Klasa: 3GP

Cele:

  • Ukazanie moralności jako cechy wyróżniającej człowieka
  • Definiuje pojęcia „moralność”, „prawo naturalne”, „prawo objawione”.

Plan

  1. Definicja moralności
  2. Czym jest prawo naturalne?
  3. Co to jest prawo stanowione i jak je dzielimy?
  4. Sumienie jako „narząd” moralności
  5. Prawo a sumienie

Wstęp

Mimo, że naukowcy umieszczają nas na równi z innymi zwierzętami zaliczając nas do ssaków, różnimy się od nich wieloma cechami. Jedną z tych cech jest poczucie dobra i zła. Jak wspomina Księga Rodzaju po zerwaniu owocu z drzewa pośrodku ogrodu ludziom otworzyły się oczy i poznali dobro i zło. To rozpoznawanie dokonuje się na podstawie sumienia w odniesieniu do jakiegoś prawa i można je nazwać moralnością. Czym jednak jest moralność, do jakich praw się odwołuje i co to jest sumienie?

Rozwinięcie

Definicja moralności

Moralność to zbiór zasad , norm, które określają co jest dobre, a co złe.  Moralność to umiejętność rozsądzania o wartości czynu w odniesieniu do jakiegoś prawa.

Zasady moralne przyjmują najczęściej formę zdań rozkazujących lub zakazujących, rzadziej oznajmujących. Przykładem zasady moralnej jest np. Dekalog. Naruszenie tych zasad powoduje zwykle wewnętrzny konflikt psychiczny, zwany poczuciem winy lub wyrzutami sumienia.

Podstawą moralnego, dobrego postępowania jest zgodność z prawem. Prawo te możemy podzielić na:

  • Prawo naturalne
  • Prawo stanowione Boskie (objawione)
  • Prawo stanowione ludzkie
  • Prawo zwyczajowe

Prawo naturalne

Prawo naturalne to prawo wynikające z samej natury człowieka, jest ono ukryte w sumieniach wszystkich ludzi. Jest najbardziej elementarne i wspólne wszystkim niezależnie do kręgu kulturowego. Prawami uniwersalnymi są np.: prawo do życia, do własności, do godności osobistej itd. Po II Wojnie Światowej wg tego prawa osądzano zbrodniarzy hitlerowskich. Na jego podstawie stworzono także Kartę Praw Człowieka.

Prawo stanowione

Prawo stanowione za swoje źródło przyjmuje Boga lub człowieka. W przypadku gdy ustawodawcą jest Bóg mówimy o prawie stanowionym Boskim lub objawionym, gdzie przykładem może być Dekalog. W przypadku ustawodawstwa ludzkiego  jest to prawo ludzkie stanowione.

Prawa te w miarę szczegółowo opisują zasady życia lub funkcjonowania społeczności w różnych dziedzinach życia. I tak np. mamy: Dekalog, Prawo Kanoniczne, Prawo Karne, Prawo Handlowe, Prawo Administracyjne, Kodeks Ruchu Drogowego, itd.

Prawa ludzkie stanowione są właściwe dla danej społeczności i przez nią i dla niej ustanawiane.

Prawo ludzkie reguluje życie społeczności w celu zachowania porządku na ziemi. Prawo Boże jest ustanowione w celu doprowadzenia człowieka do wiecznego szczęścia przebywania z Bogiem i wyraża się w złotej zasadzie „Rób wobec każdego to, czego sam od innych oczekujesz” .

Sumienie

Sumienie to ukryta w sercu człowieka zdolność osądzania czynów. To jak określa KKK „głos Boga w człowieku, który mówi: czyń dobro a zła unikaj” (KKK 1713).

KKK 1776 "W głębi sumienia człowiek odkrywa prawo, którego sam sobie nie nakłada, lecz któremu winien być posłuszny i którego głos wzywający go zawsze tam, gdzie potrzeba, do miłowania i czynienia dobra a unikania zła, rozbrzmiewa w sercu nakazem... Człowiek bowiem ma w swym sercu wypisane przez Boga prawo... Sumienie jest najtajniejszym ośrodkiem i sanktuarium człowieka, gdzie przebywa on sam z Bogiem, którego głos w jego wnętrzu rozbrzmiewa" (Sobór Watykański II, konst. Gaudium et spes, 16. 49 por. Rz 2, 14-16).

Sumienie jest darem, który człowiek otrzymał od Boga, nie jest czymś co sobie sam wykształcił, choć trzeba je formować i wychowywać(!). każdy jest zobowiązany do formowania swego sumienia, tak by mogło w sposób prawdziwy i adekwatny dokonywać osądów moralnych.

Typy sumienia:

  • Szerokie – skrupulanckie (wąskie)
  • Prawidłowe – błędne (prawidłowo lub błędnie ocenia czyn)
  • Przeduczynkowe – pouczynkowe (przed lub po uczynku dokonuje jego oceny)
  • Towarzyszące (w trakcie wykonywania czynności już ją osądza)

Prawo a sumienie

Obowiązująca chrześcijan hierarchia tych praw jest następująca: Prawo Boskie, prawo naturalne, prawo ludzkie. Gdy któreś z nich sprzeciwia się prawu Bożemu, nie obowiązuje nas ono w sumieniu, przez co nawet go niedopełniając nie zaciągamy winy; mimo, że mogą spotkać nas represje (konsekwencje) nieuznawanego prawa.

Zakończenie

Żyjemy w obecności różnych praw, ich znajomość lub nieznajomość może doprowadzić do ładu lub nieładu w naszym sumieniu. Jak powiadali Rzymianie: „nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności”. Odpowiedzialność za złamanie prawa najpierw odczuwa nasze sumienie, które osądza wykonany przez nas czyn. Życie zgodne z prawami i w zgodzie ze swoim sumieniem określamy – życiem moralnym (moralnie dobrym). Takie życie świadczy o naszej dojrzałości, ale to już inny temat :).

 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up