logoRSS
 
 

Ból rozłamu.

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: admin, 27.03.2017, odsłon: 1293, druk

Temat: Ból rozłamu - Schizma Wschodnia

Klasa: 1GP

Cele:

  • Dowiesz się jak doszło do pierwszego wielkiego podziału w Kościele.
  • Dowiesz się, co to jest schizma.

Wstęp

Jest Jeden Chrystus! Jeden jest Kościół, ale wiele jest jego odłamów. W trakcie rozwoju Kościoła zdarzały się herezje, które prowadziły do rozłamów. Zdarzały się także same rozłamy (schizmy). Pierwsza wielka schizma nastąpiła w 1054 roku, gdy Kościół podzielony został na dwie części: zachodnią ze stolicą w Rzymie i wschodnią z Konstantynopolem. Podział ten nie nastąpił od razu, ale narastał przez wieki utrwalanych różnic. Jakie były te różnice i dlaczego stały się one podstawą podziału?

Rozwinięcie

Cesarstwo rzymskie po 313 roku uznało chrześcijaństwo za religię państwową. Ówczesne cesarstwo obejmowało całe północne wybrzeże morza Śródziemnego, część Europy oraz północną część Afryki i Zachodnią część Azji mniejszej. Był to ogromny obszar. Ze względów administracyjnych i politycznych ustanowiono dwa główne ośrodki władzy: Rzym i Konstantynopol, dzisiaj zwany Stambułem.  W tych dwóch miastach rozwijało się chrześcijaństwo pod różnymi wpływami.

Poniższa tabela zwraca uwagę na podstawowe róznice.

Zachód

Wschód

Przewaga elementów kultury rzymskiej, łacińskiej

Przewaga elementów kultury greckiej, hellenistycznej

Skoncentrowanie się na sprawach organizacyjnych i dyscyplinarnych Kościoła, co miało związek z prawni­czym charakterem kultury łacińskiej

Pasjonowanie się problemami ściśle teologicznymi, co miało związek z filozofia grecką

Ujmowanie Kościoła w kategoriach uniwersalistycznych, ponadnarodo­wych i ponadpaństwowych, co było wynikiem przemyślenia roli Kościoła na Zachodzie po szoku, jaki spowodował upadek Rzymu

Ścisły związek Kościoła i państwa

Pewna niezależność papiestwa od władzy państwowej

Całkowite uzależnienie patriarchy Konstantynopola od cesarza

Powstałe różnice pogłębiały się z czasem i doprowadziły do rozłamu. Ten proces i fakt rozłamu określa się mianem SCHIZMY. Obok różnic w dyscyplinie kościelnej, pojawiały się problemy natury teologicznej i zwykłej ludzkiej jak zazdrość czy próżność.

I tak na zachodzie rozwinął się zwyczaj CELIBATU wśród księży i biskupów, który był podważany przez dostojników kościoła na wschodzie. Powstałe różnice w liturgii, w języku i podejściu do teologii spowodowały m.in. spór o tzw. FILIOQUE zawarte w zdaniu: „Ducha Świętego, który od Ojca i Syna pochodzi”. To stwierdzenie o pochodzeniu Ducha Świętego od Ojca i Syna równocześnie nie stanowiło wielkiej trudności teologicznej, raczej był to problem prestiżu i uznania, że zachód nie może decydować o zmianach w teologii bez udziału wschodniego Kościoła.

W tym czasie miały miejsce także personalne rozgrywki pomiędzy dostojnikami kościelnymi po obu stronach. Wynikiem tych konfliktów było obrzucenie siebie ekskomunikami wyłączającymi ze wspólnoty Kościoła powszechnego.

Ostatecznie w 1054 roku doszło do rozłamu Kościoła na obrządek wschodni ze stolicą w Konstantynopolu i obrządek zachodni ze stolicą w Rzymie. Wydarzenie to nosi nazwę SCHIZMY WSCHODNIEJ.

Od tego momentu, co jakiś czas, dochodzi do prób zjednoczenia Kościoła, próby te i sam proces określa się mianem EKUMENIZMU. Do dzisiaj odwołano już ekskomuniki i klątwy kościelne. Podczas spotkań między kościelnych podejmuje się próby ujednolicenia teologii oraz uporządkowania spraw liturgii.

Ogromną rolę odegrali w dziele ekumenicznym papieże: Leon XII, Jan XXIII, Paweł VI oraz Jan Paweł II. Podczas ostatniego Soboru Powszechnego w Rzymie – tzw. Soboru Watykańskiego II wielu dostojników Kościoła Wschodniego brało czynny udział w jego obradach. W ramach swoich pielgrzymek Jan Paweł II odwiedzał ośrodki Kościoła Wschodniego. Gościł on także w Watykanie różnych odstojników tego kościoła.

Pewne ustalenia, co do wspólnego rozumienia i przeżywania sakramentów już są poczynione i tak, np. katolik może przyjąć komunię w Kościele Wschodnim a także w razie potrzeby się wyspowiadać(!).

Wiele wspólnot lokalnych żyje obok siebie bez większych problemów i w zgodzie wprowadzając w ten sposób ekumenizm w życie codzienne. Kiedy jednak dojdzie do przywrócenia jedności „na górze” Kościoła? Nie wiadomo.

 

Zakończenie

To, co się rozbiło trudno posklejać. W trakcie ostatniej wieczerzy Jezus modlił się za swoich uczniów „by byli jedno”. To była Jego największa troska, bo wtedy wszyscy poznają, że są dziećmi Boga. Historia Kościoła obfituje w wydarzenia zrywające tę jedność. Problem schizm i rozłamów jest wciąż aktualny, bo przecież Schizma Wschodnia nie była jedyną chwilą rozbijającą jedność Kościoła.

Wciąż jak wyrzut brzmią słowa Chrystusa: „Aby byli jedno… aby byli”.

Pytania kontrolne:

  1. Co to jest schizma?
  2. Z jakich powodów doszło do rozłamu Kościoła na wschodnie i zachodnie chrześcijaństwo?
  3. Co oznacza łacińskie słowo filioque?
  4. Co ot jest celibat?
  5. Co to jest ekumenizm?
 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up