logoRSS
 
 

Jak robić notatki?

Kategoria: Artykuły, dodał: WK, 24.01.2010, odsłon: 26263, druk

Nauka robienia notatek

  • mieć zawsze najmniej 2 długopisy lub ołówki,
  • na kartce papieru marginesy powinny nie zawsze być tylko z boków, ale i z góry i z dołu,
  • warto notować na oddzielnych kartkach,
  • trzeba koniecznie opracować słowniczek własnych skrótów wyrazów, zanotować je z boku, żeby dokładnie wiedzieć, co oznaczają, a nie domyślać się później,
  • pisać czytelnie, wyraźnie, nigdy tzw. maczkiem,
  • nie notować wszystkiego, tylko węzłowe zagadnienia,
  • próbować uchwycić sens i zapisywać ogólniej, własnymi słowami,
  • pytać nauczyciela, gdy coś jest niejasne, niezrozumiałe,
  • prosić o mówienie w wolniejszym tempie,
  • używać punktów, które następnie wypełnia się treścią,
  • nie wpadać w panikę, gdy umknie nam jakieś słowo, można je uzupełnić później,
  • można prowadzić dwa zbiory notatek : jeden robiony bezpośrednio w trakcie słuchania i drugi z już uporządkowanymi treściami,
  • być spokojnym, rozluźnionym i skoncentrowanym na zadaniu.

ĆWICZENIE POMOCNICZE : robienie planu.

Instrukcja: „Plan to, jak wiecie, streszczenie w punktach, zapisanych w formie bezosobowej. Najważniejsze szczegóły umieszczamy w nawiasach. W niewielkiej liczbie słów musi się zmieścić dużo treści. Na marginesie piszemy czerwonym ołówkiem daty, nazwy, liczby do dosłownego zapamiętania. Plan musi być napisany tak, żeby po rzuceniu nań okiem od razu było wiadomo, o co chodzi w rozdziale lub książce. Warto powtarzać materiał z planem o wiele lepiej się zapamiętuje. Zróbcie plan jednego rozdziału z dowolnej książki, aby się upewnić, że potraficie to zrobić ”. 

Jak powtarzać, żeby zapamiętać

  • żeby dobrze zapamiętać, trzeba najpierw dobrze zrozumieć, o co chodzi,
  • powtarzać należy głośno (w korze mózgowej dana informacja zapisuje się dwa razy- kanałem wzrokowym i słuchowym),
  • powtarzać należy często,
  • ostatnie powtórzenie powinno mieć miejsce nie tuż przed lekcją, a poprzedniego dnia wieczorem (bo organizm śpi, ale mózg w tym czasie pracuje i „ układa sobie ”, porządkuje materiał do zapamiętania),
  • warto rymować, co się da,
  • uczenie się musi polegać na logicznym, sensownym, rozumowaniem wyszukiwania zależności, mechaniczne „ kucie ” na pamięć jest mało efektywne,
  • zapamiętywanie musi przebiegać aktywnie ( notowanie, rysowanie, szkicowanie, malowanie, wycinanie, dotykanie, tłumaczenie komuś - im więcej kanałów informacji tym lepiej ),
  • warto stosować metody mnemotechniczne, ułatwiające zapamiętanie treści,
  • podczas nauki nie wolno być smutnym, poirytowanym, zestresowanym,  dobry nastrój sprzyja zapamiętywaniu.  

Metoda zapamiętywania dosłownego

Jest to metoda uczenia się na pamięć : zaczynamy trzy dni wcześniej, bo po dwóch trzech dniach powtórek pamięta się dalej (od czwartego dnia zaczynamy zapominać), staramy wzbudzić w sobie zainteresowanie.
Kolejność czynności :

  • przeczytać dwa razy po cichu,
  • po krótkiej przerwie przeczytać dwa razy głośno i jeśli to wiersz z odpowiednią melodią i rytmem słów; jeśli tekst jest długi, należy podzielić go na kilka części i z każdą postępować tak, żeby uchwycić sens i zrozumieć, o co w tekście chodzi,
  • po godzinie przerwy powtarzać głośno z zaglądaniem do tekstu,
  • po następnej godzinie powtórzyć tekst głośno bez zaglądania do tekstu.

Metoda zapamiętywania nie dosłownego - tzw. całościowo - częściowa

Należy :

  • przeczytać całość bez podkreślania czegokolwiek,
  • przeczytać całość z podkreślaniem ołówkiem najważniejszych rzeczy,
  • podzielić tekst na kilka sensownych części,
  • powtarzać każdą część osobno, aż do zapamiętania; po opanowaniu pierwszej części przechodzimy do drugiej itd.,
  • przy powtarzaniu każdej następnej partii powinno się zawsze zaczynać od końca części poprzedniej tworząc tzw. pomost pamięciowy,
  • po dniu przerwy (mózg przez cały czas pracuje i porządkuje materiał) należy zebrać wszystkie części w całości i powtórzyć łącznie wszystko od razu.

Wszystkie przerwy w powtarzaniu mają jeszcze jeden ważny cel : nie wolno dopuścić do przemęczenia, znużenia, zniechęcenia i złości; przypomnijmy, że zły nastrój obniża efektywność nauki.

NIGDY NIE MóW: MUSZĘ SIĘ NAUCZYĆ TYCH NUDNYCH BZDUR. POWIEDZ: CHCĘ TO POZNAĆ, TO INTERESUJĄCE - oczywiście, jeśli chcesz się czegoś nauczyć i zapamiętać.

Pisanie wypracowań

Najpierw uczniowie mówią, jak to robią, następnie wychowawca proponuje :

  • zacznij pisać co najmniej 2-3 dni przed oddaniem,
  • zapisz tytuł, a pod spodem wszystkie nasuwające Ci się na gorąco skojarzenia,
  • napisz plan wypracowania z uwzględnieniem zasad konstrukcyjnych, a więc zaplanuj początek, rozwinięcie i zakończenie,
  • porozmawiaj z kimś, kogo lubisz i cenisz, o tym, co chcesz napisać i dlaczego,
  • nie obrażaj się, jeśli twoje pomysły nie spotkają się natychmiast z aprobatą i uznaniem,
  • korzystaj ze słownika ortograficznego, encyklopedii, leksykonów i dodatkowych materiałów mogących wzbogacić Twój tekst,
  • nie idź na „łatwiznę”, szanuj swoją pracę i czas nauczyciela,
  • pisz swoimi słowami, najpierw na brudno,
  • nie nudź, pisz tak, żeby Ciebie samego „wyciągnął” temat,
  • pamiętaj, że każde następne zadanie musi logicznie wynikać z poprzedniego : sprawdź cały Twój tekst pod tym kątem,
  • nigdy nie zakładaj, że nauczyciel wie z góry, co chcesz powiedzieć, pisz tak zrozumiale, jakby odbiorcą tekstu miała być osoba, ,która nigdy w życiu niebyła na lekcji polskiego,
  • stosuj akapity, gdy wyczerpałeś już jakąś myśl i zaczynasz pisać o czymś innym,
  • nie używaj słów, których nie rozumiesz,
  • nie „ściągaj” cytatów bez podania źródła,
  • myśl samodzielnie, nie powtarzaj obiegowych opinii i bądź gotów do obrony swojego stanowiska przy pomocy rzeczowych argumentów (pamiętaj, że zwroty : „bo tak uważam” czy : „mój ojciec jest tego samego zdania, co ja”, to nie są rzeczowe argumenty),
  • po napisaniu wypracowania sprawdź je dokładnie i popraw błędy,
  • pamiętaj, że „bazgranie” utrudnia nauczycielowi i robi ogólne złe wrażenie.

Uczenie się języków obcych

Podstawowe zasady, które podaje wychowawca do zapisania i dyskusji :

  • ucz się systematycznie, codziennie przynajmniej 15 minut - jest to znaczenie efektywniejsze niż co drugi dzień po pół godziny czy raz w tygodniu po 3 godziny,
  • oprócz korzystania z różnych słowników, w tym obrazkowych ( lepiej się, utrwala znaczenie wyrazów ! ) załóż własny słowniczek i pisz w nim słowo w danym języku, wymowę, znaczenie polskie oraz przedstawiaj w nim obrazowo znaczenie wyrazu rysując to wszystko, co się da narysować,
  • w słowniczku możesz zamieszać dodatkowo dany wyraz w kontekście, czyli w zadaniu lub zdaniach, gdzie najczęściej występuje,
  • pisz słówka na oddzielnych kartkach i przylepiaj w domu, gdzie się da: na szafie, ławce, drzwiach itp., ale tak, żeby nie zniszczyć mebli; gdy będziesz pewny, że już pamiętasz dane słowo, zastąp wyraz innym: im częściej w ciągu dnia Twój wzrok padnie na słówka, tym szybciej i niemal bez wysiłku je zapamiętasz,
  • pisz bardzo wyraźnie WIELKIMI LITERAMI,
  • mów w obcym języku głośno i często,
  • nie pomijaj żadnej okazji, żeby rozmawiać w danym języku, nie przejmuj się błędami, chodzi o pokonanie bariery lęku przed swobodnym wypowiadaniem się,
  • powtarzaj lekcje ze szkoły tego samego dnia,
  • układaj słówka z anagramów, baw się nimi,
  • rozwiązuj i układaj krzyżówki,
  • zapisuj teksty piosenek i śpiewaj je na głos,
  • czytaj łatwe książki dla młodych dzieci, także te z polskim tekstem obok; pamiętaj, że łatwe książki to takie, w których występują znane Ci czasy; same słówka są mniej ważne, często z kontekstu możesz się domyślić, o co chodzi,
  • ucząc się dialogów rób to w parach, po opanowaniu swojej partii zamieniając się rolami,
  • korzystaj z pomocy audiowizualnych : kaset magnetofonowych i magnetowidowych, płyt, audycji w telewizji, edukacyjnych gier komputerowych,
  • bądź aktywny; nie nauczysz się obcego języka czekając, aż ktoś Cię do tego zmusi,
  • ucząc się koncentruj uwagę na przedmiocie nauki,
  • ucząc się języka staraj się bawić, dbaj o swój dobry humor, to sprzyja zapamiętywaniu.

HIGIENA PRACY UMYSŁOWEJ

Warunki zewnętrzne :

  • świeże powietrze,
  • właściwa temperatura (nie za zimno i nie za gorąco),
  • właściwa wilgotność powietrza (nawilżacze na kaloryferach),
  • wygodne krzesło, o odpowiednim kształcie i wysokości (nie wolno leżeć),
  • biurko lub stół o właściwej wysokości,
  • oświetlenie o właściwej intensywności (nie za jasne i nie za ciemne, wzrok nie może się męczyć), zawsze z lewej strony,
  • odpowiednie dla ucznia natężenie dźwięków (cisza lub cicha muzyka, nie nazbyt absorbująca uwagę),
  • brak towarzystwa osób, które przeszkadzają i męczą,
  • porządek lub przynajmniej taki bałagan, który umożliwia dotarcie do potrzebnych rzeczy.

Optymalne warunki wewnętrzne

Dla prawidłowej pracy umysłu bardzo ważne są :

  • właściwości wzroku, słuchu i tych zmysłów, które biorą udział w poznawaniu świata (np. jeśli często boli Cię głowa, przebadaj swój wzrok, jeśli niezbyt wyraźnie słyszysz, nie każ ludziom mówić głośnie, tylko zgłoś się na badania audiometryczne),
  • pewien podstawowy poziom inteligencji (to można ćwiczyć i rozwijać ;pracuj nad sobą),
  • uzdolnienia takie jak :spostrzegawczość, zdolność do koncentracji uwagi, wyobraźnia (wszystkie można wyćwiczyć),
  • średnie natężenie motywacji (przy za niskim nić się nie chce, przy za wysokim czujemy się jak sparaliżowani),
  • właściwy poziom aspiracji, czyli cel, wymagania jakie sami sobie stawiamy (aspiracje nie mogą być zbyt niskie, bo się rozleniwimy, nie mogą też być za wysokie w stosunku do możliwości, bo się szybko zniechęcimy),
  • wiara w siebie i poczucie własnej wartości ( sprzyja temu znajomość własnych mocnych stron czyli tego co się w sobie lubi, ceni i podziwia, a nie koncentrowanie uwagi na tym, co nam się ciągle nie udaje

Sposób uczenia się

Efektywnej nauce sprzyja:

  • planowanie nauki własnej uwzględniając porę dnia, w której pracuje się nam najlepiej,        nie mogą to być zbyt późne godziny nocne (niezbędny jest co najmniej siedmiogodzinny sen),
  • zaczynanie zawsze od najtrudniejszych lub najnudniejszych lekcji (zaczynanie od łatwych sprawia, że wisi nad głową „miecz” tych trudnych, czy nudnych),
  • robienie krótkich przerw, po każdej przyswojonej części materiału,
  • przeplatanie przedmiotów ścisłych humanistycznymi, np. po historii matematyka, a po polskim fizyka...,
  • reagowanie na objawy przemęczenia umysłowego, takie jak zwiększenie pobudliwości ruchowej, trudności w skupieniu uwagi, apatia, częste zmiany nastroju, nadwrażliwość na hałas, infantylne zachowanie ; pojedyncze objawy nie są groźne, 3-4 z nich wymagają  już natychmiastowego, dłuższego wypoczynku i zwolnienia tempa nauki ;kłopoty z zasypianiem sygnalizują narzucenie sobie zbyt ostrego reżimu lub poważne problemy osobiste, których nie rozwiązanie utrudni naukę (roztargnienie, zbyt łatwe męczenie się, niemożność skupienia uwagi).

Przeszkody w efektywnej nauce

  • odwrotność tego wszystkiego, co zostało wymienione wcześniej,
  • brak ciekawości, zainteresowań, nastawienia poznawczego,
  • tzw. „ślepota umysłowa ”, czyli widzenie i słyszenie tylko tego, co chcemy,
  • brak tolerancji ; warto pamiętać, że ktoś myślący inaczej nie jest wrogiem.

Przykładowe techniki i metody zapamiętywania

Łańcuchowa metoda skojarzeń.

Łańcuchowa metoda skojarzeń polega na szybkim i skutecznym zapamiętywaniu informacji poprzez zaangażowanie obydwu półkul mózgowych. Opiera się na formule pamięci: PAMIĘĆ = OBRAZ + AKCJA. Można ją wykorzystywać do zapamiętywania ciągu wyrazów lub opracowywania kilkustronicowych tekstów. Podstawę stanowi przedstawienie nauczanej treści w formie obrazów, w sposób jak najbardziej niezwykły. Obrazy powinny angażować wszystkie zmysły tak, jakby to działo się faktycznie. Powinny być kolorowe, dynamiczne, śmieszne, przyjemne i absurdalne. W taki sposób zapamiętujemy treść interesującego nas filmu czy książki i potrafimy odtworzyć ją po jednorazowym obejrzeniu czy przeczytaniu. W przypadku konieczności zapamiętania ciągu słów (np. z określoną trudnością ortograficzną) wymyślamy historyjkę, która połączy nam te wyrazy w łańcuch skojarzeń. Łączymy na raz nie więcej niż dwa kolejne obrazy  pierwszy z drugim, drugi z trzecim itd. Ponieważ zależy nam na zapamiętaniu jak największej ilości wyrazów, a nie ich kolejności, dobrze jest wybrać 1 wyraz, który będzie pełnił rolę haka pamięciowego i dopiero do niego dołączać pozostałe wyrazy. (np. Jako wyraz  hak wybieramy wyraz góra. Do tego wyrazu dołączamy pozostałe wyrazy tworząc odpowiednią historyjkę. Załącznik nr 3) Powtarzając wiadomości wystarczy przypomnieć sobie tylko wyraz  hak, a pozostałe skojarzenia pojawią się automatycznie. Ucząc się większych partii materiału staramy się sprowadzać informacje do ciągu 5-15 słów  kluczy  haseł. Każde hasło to pewna porcja materiału. Starając się znaleźć i określić hasła w tekście pracujemy bardziej aktywnie. Następuje automatyczna koncentracja uwagi oraz niemal samoistne zapamiętywanie. Powstały łańcuch haseł zapamiętujemy przy pomocy ŁMS, co ułatwi prawidłowe odtworzenie wszystkich kolejnych haseł i powiązanego z nimi materiału.

Technika historyjek.

Technika historyjek świetnie nadaje się do zapamiętywania ciągu wyrazów, które muszą być odtworzone w ściśle określonej kolejności. Układamy zdanie do pierwszych liter tych wyrazów. Jeśli występują dwa lub więcej wyrazy rozpoczynające się tą samą literą tworzymy z nich sylabę i dopiero wówczas dopasowujemy skojarzenie.
Przykład: Nazwy planet.
Merkury M moja
Wenus W wiecznie
Ziemia Z zapracowana
Mars Ma mama
Jowisz J jutro
Saturn S sama
Uran U usmaży
Neptun N nam
Pluton P placki

Technika literowo  kształtowa.

Technika literowo  kształtowa bardzo dobrze sprawdza się w nauczaniu przedmiotów, w których operuje się cyframi np. chemii, historii. Polega na podstawianiu liter zamiast cyfr oraz tworzeniu historyjek do powstałych wyrazów. Podane poniżej litery są literami głównymi. Aby mogły powstać sensowne wyrazy uzupełniamy je pozostałymi literami alfabetu. Litery zastępujące cyfry piszemy w tworzonych wyrazach wielkie, natomiast litery uzupełniające małe. Istnieje stały wykaz liter zastępujących cyfry, który obowiązuje wszędzie. Litery główne zostały wybrana na zasadzie pewnych podobieństw do określonych cyfr lub skojarzeń. Dopisano także ich odpowiedniki dźwięczne lub bezdźwięczne.
1  t, d (t posiada 1 punkt podparcia)
2  n (2 punkty podparcia )
3  m ( 3 punkty podparcia )
4  r ( cztery, four )
5  l ( znak L  50 )
6  j ( podobne kształtem )
7  k, g ( K  2 złączone siódemki )
8  f, w ( 8 podobne kształtem do f )
9  p, b ( podobne kształtem )
0  s, z ( zero )
W celu zapamiętania miesięcy w datach wymyślamy własne stałe haki pamięciowe np.
styczeń  styki lipiec  lipy
luty  buty sierpień  sierp
marzec  koty wrzesień  szkoła
kwiecień  warkocz październik  liście
maj  matura listopad  świeczki
czerwiec  wakacje grudzień  choinka
Podobnie postępujemy ucząc się wzorów chemicznych. Zamieniamy cały alfabet na haki pamięciowe. Powstające wyrazy  haki muszą rozpoczynać się zgodnie z brzmieniem nazw liter.
Np. A  agrafka
B  beton
C  cebula
D  deska itp.
Przykładowy sposób postępowania z zastosowaniem techniki literowo  kształtowej zawiera załącznik nr 4.

Mapy umysłowe.

Tworzenie map umysłowych jest doskonałym sposobem przyspieszającym uczenie się i powtarzanie przerobionego materiału. Ich skuteczność wiąże się z harmonijnym wykorzystaniem obydwu półkul mózgowych. Mapy umysłowe w sposób obrazowy przedstawiają to, czego się uczymy. Ułatwiają koncentrację, rozumienie, zapamiętywanie i powtórzenie. Opierają się na słowach  kluczach. Poprzez obrazowe przedstawienie treści umożliwiają wychwytywanie powiązań i zależności. Rysując mapę musimy pamiętać, że zaczynamy od głównego zagadnienia i stopniowo dodajemy szczegóły. Stosujemy rysunki, symbole, znaki graficzne, napisy używając wielu kolorów. Mapa może zawierać dowolną ilość odgałęzień i kolejnych rozwidleń. Temat opracowywanego zagadnienia zapisujemy u góry kartki, a następnie przetwarzamy go na symbol  obraz i umieszczamy na środku. Używając różnych symboli możemy dla ich zapamiętania tworzyć legendę. Zaznaczamy ją w lewym dolnym rogu. Ustalając symbol dla jakiegoś pojęcia czy zagadnienia stosujemy go konsekwentnie w niezmienionej formie również na innych mapach umysłowych. Rysowanie gałązek rozpoczynamy od strony prawej zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Napisy robimy nad gałązkami. Gałązki najważniejsze pogrubiamy , napisy znajdujące się na nich piszemy większymi literami. Powstała mapa przypomina kształtem komórkę nerwową. Pierwotną mapę umysłową tworzymy tak, jak w danym momencie podpowiada nam intuicja. Następnie analizujemy ją, szukamy powiązań i zależności, dokonujemy ewentualnych zmian. Teraz wykonujemy kolejną mapę, którą zachowujemy jako matrycę do powtórzeń. Powtarzając wiadomości staramy się najpierw wykonać mapę z pamięci, a dopiero później porównujemy z matrycą. Przykładową mapę umysłową wykonaną przez uczniów klasy III zawiera załącznik nr 5.

Technika szybkiego czytania.

Skuteczność naszego uczenia się zależy także od tempa czytania. Średnia szybkość czytania większości Polaków wynosi 200250 słów na minutę (rekord to 7000 słów / min.). Naukę czytania, w naszym systemie szkolnictwa, dziecko kończy na etapie czytania głośnego. Nie uczy się dzieci cichego i szybkiego czytania. Czytając w normalnym tempie zapamiętujemy 30% przeczytanego tekstu. Przy bardzo szybkim czytaniu ilość zapamiętanych wiadomości wzrasta do 90%. Lepiej jest przeczytać tekst 2 razy w szybkim tempie niż 1 raz ze zrozumieniem. Taki sposób postępowania sprawia, że powtarzając pewne elementy już przeczytane wychwytujemy to, czego jeszcze nie wiemy.

Tempo naszego czytania ograniczane jest przez tzw. opóźniacze czyli: skoki oczu, regresje i wokalizacje. Skoki oczu są czynnością , której sobie nie uświadamiamy, niezależną od naszej woli. Stosując odpowiednie ćwiczenia możemy jednak przyzwyczaić oczy do miarowego, płynnego ruchu. Regresje to świadome powroty do już przeczytanego wyrazy, zdania, które znacznie hamują czytanie, ale nie powodują lepszego zrozumienia treści. Wokalizacja jest nawykiem polegającym na cichym wymawianiu przeczytanych słów, mruczeniu czy poruszaniu ustami w czasie czytania. Podobnie jak regresje zwalnia tempo czytania.
Aby zwiększyć tempo czytania należy wyeliminować opóźniacze i systematycznie wykonywać określone ćwiczenia 15 min. dziennie. Po 3 miesiącach ćwiczeń tempo czytania wzrasta dwukrotnie. Jednak, aby je utrzymać na tym samym poziomie, należy nadal czytać wyuczonym sposobem, gdyż inaczej powraca do stanu wyjściowego. Wzrost tempa czytania następuje skokowo. Mogą też zdarzać się momenty spowolnienia, ale są one spowodowane koniecznością przyzwyczajenia się do nowego sposobu postępowania.

Przyrost umiejętności czytania.

Codzienne 15 minutowe ćwiczenia składają się z następujących elementów:

  • kartkowanie  1 min,
  • gimnastyka oczu  1 min,
  • ćwiczenia indywidualne np. na poszerzanie pola widzenia, zaburzania wewnętrznego narratora ( wokalizacji ), ćwiczenia koncentracji  7 min,
  • szybkie czytanie  7 min.

Kartkowanie polega na przerzucaniu kolejnych kartek książki z jednoczesnym zatrzymywaniem wzroku na środku strony na 1 sekundę, w czasie której staramy się przeczytać 1, a później coraz więcej wyrazów. Stopniowo skracamy też czas ekspozycji. (1 minuta kartkowania wystarcza na 1 godzinę szybkiego czytania.) Wzory ćwiczeń dotyczących gimnastyki oczu, poszerzania pola widzenia, zaburzania wewnętrznego narratora itp. zawierają załączniki: nr 6, nr 7, nr 8, nr 9.
Początkowo każde nowo wprowadzane ćwiczenie może powodować brak zrozumienia i zapamiętania treści. Umiejętności te pojawiają się stopniowo, w zależności od tempa opanowania i automatyzacji danego ćwiczenia. Do nauki szybkiego czytania używamy wskaźnika ( ołówek, długopis itp.). Najpierw przesuwamy wskaźnikiem wzdłuż czytanego wersu. Stopniowo pokazujemy określone punkty w wersie, a potem na stronie. Wskaźnik pokazuje miejsca, na których ma się zatrzymać wzrok. Zmusza nas do całościowego czytania jednego, a później całych grup wyrazów. Każdy kolejny sposób czytania ze wskaźnikiem ćwiczymy tak długo, aż czytamy szybciej niż wskazuje wskaźnik.

Omówione przeze mnie przykładowe techniki uczenia się są możliwe do stosowania przez wszystkich uczniów. Wymagają jedynie odrzucenia pewnych nawyków i schematów postępowania. Stosowane konsekwentnie gwarantują szybsze i skuteczniejsze uczenie się, osiąganie lepszych wyników oraz wzrost własnej samooceny. Można zaznajamiać z nimi uczniów od najmłodszych klas szkoły podstawowej. Nie istnieje granica wieku dla rozwijania własnych możliwości umysłowych ( dolna ani górna ). Sądzę, że nowoczesne nauczanie powinno oprócz przekazywania uczniom niezbędnej wiedzy wyposażyć ich w umiejętności samodzielnego rozwoju. Może wówczas okazać się, że nauka jest łatwa dla wszystkich, a w naszych szkołach są niezwykle uzdolnieni uczniowie. Trzeba im tylko wskazać sposoby jak najpełniejszego wykorzystania własnego potencjału umysłowego. Wykaz książek dotyczących technik uczenia się zawiera załącznik nr 10.

Załącznik nr 3

Sposób wykorzystania łańcuchowej metody skojarzeń.
Proponowany ciąg wyrazów do zapamiętania przez dzieci: góra, wróbel, żółty, późno, mrówka, róża. Możemy sami opowiedzieć dzieciom historyjkę z tymi wyrazami lub układamy ją wspólnie z nimi. Dzieci starsze robią to samodzielnie.
Np. Pewnego dnia przed twoim domem pojawiła się ogromna pomarańczowa góra. Wyglądała groźnie i potężnie. Ostre krawędzie skał uwierały cię w stopy, gdy wchodziłeś na jej szczyt. Tam zauważyłeś maleńkiego wróbla, który grał na gitarze i tańczył rock and roll 'a. Grał tak wesoło, że kamienie leżące wokoło zrobiły się żółte. Żółte jak cytryny, żółte jak gorące słońce, Zaczęły podskakiwać i uderzać o siebie. Nagle jeden z kamieni podskoczył wysoko w górę i pękł z wielkim hukiem. Na ziemię zaczęły spadać różnokolorowe cukierki. Wszystkie głośno wołały  Późno! Późno! Późno! Najgłośniej jednak wołała mrówka lecąca na dużym budziku. Ubrana była w kombinezon płetwonurka i w każdej łapce trzymała ogromną pachnącą różę. Jedna z róż spadła na ziemię. Podniosłeś ją i ukłułeś się w palec

Załącznik nr 4

Sposób wykorzystania metody literowo  kształtowej.

Przykład 1

Zapamiętanie określonego numeru (telefonu, samochodu). Zamieniamy cyfry na litery główne i uzupełniamy innymi tak, aby powstały konkretne wyrazy.
Z liter podstawowych NM K/G T/D mogły powstać np wyrazy  znam kota. Jeżeli byłoby to niewystarczające skojarzenie można dodatkowo wymyślić historię na zasadzie LMS.

Przykład 2

Zapamiętując daty np. 1410r. dzielimy powstałą liczbę na dwie mniejsze, albo odrzucamy cyfrę 1 ( jako oczywiste oznaczenie roku 1000) i skupiamy się na liczbie 410.
Po utworzeniu wyrazów do dat wymyślamy śmieszną, absurdalną historyjkę, która jednak wiązać się będzie z wydarzeniem określonym datą.
Np. Po torze biegnie na wzgórze Atos, by zobaczyć dwa wbite w ziemię miecze.

Przykład 3

Do zapamiętania pełnych dat np. 1.09.1939r. wykorzystujemy ponadto wymyślone przez siebie haki oznaczające nazwy miesięcy.
Zapamiętujemy: Dół, do którego wpadła szkoła, ponieważ spadła bomba.

Załącznik 5

Załącznik nr 6

Gimnastyka oczu (przykład).
Wodzenie wzrokiem od liczby do litery ( nie można poruszać głową ani kartką).

Załącznik nr 7

Przykład ćwiczeń na koncentrację.

Policz liczby parzyste.

321 434 728 543 327 432 522 211 474 882
473 524 382 438 222 943 924 712 392 142
881 373 465 541 613 742 835 947 749 538
121 452 687 531 726 827 751 123 272 458
771 324 763 426 927 243 623 824 479 235
728 451 922 872 625 591 122 333 475 429

Policz liczby z cyfrą 2.

321 434 728 543 327 432 522 211 474 882
473 524 382 438 222 943 924 712 392 142
881 373 465 541 613 742 835 947 749 538
121 452 687 531 726 827 751 123 272 458
771 324 763 426 927 243 623 824 479 235
728 451 922 872 625 591 122 333 475 429

Policz liczby z cyfrą 5.

321 434 728 543 327 432 522 211 474 882
473 524 382 438 222 943 924 712 392 142
881 373 465 541 613 742 835 947 749 538
121 452 687 531 726 827 751 123 272 458
771 324 763 426 927 243 623 824 479 235
728 451 922 872 625 591 122 333 475 429

Policz liczby z cyfrą 7.

321 434 728 543 327 432 522 211 474 882
473 524 382 438 222 943 924 712 392 142
881 373 465 541 613 742 835 947 749 538
121 452 687 531 726 827 751 123 272 458
771 324 763 426 927 243 623 824 479 235
728 451 922 872 625 591 122 333 475 429                

Załącznik nr 8

Ćwiczenia na poszerzenie pola widzenia.

Przykład 1

Na małej kartce rysujemy różne figury geometryczne. Dzieci przez chwilę przyglądają się rysunkom ( wzrok skierowany na środek kartki) i rysują te, które zapamiętały. Stopniowo wykonujemy rysunki na coraz większej kartce.

Przykład 2

Dzieci odczytują wyrazy ustawione piramidalnie. Patrzą na wyrazy z odległości, z jakiej widzą najlepiej. Kierują wzrok na czarny punkt znajdujący się pod tekstem. Zamykają oczy na kilka sekund. Po otworzeniu starają się zobaczyć możliwie jak najwięcej z jednej i drugiej strony punktu. Ćwiczenie powtarzają kilka razy, starając się za każdym spojrzeniem uchwycić więcej szczegółów znajdujących się po obydwu stronach punktu. Patrząc na czarny punkt starają się odczytać jednym rzutem oka wszystko, co jest napisane nad nim. Każdą z tych piramid dobrze jest mieć napisaną na oddzielnej kartce.

Załącznik nr 9

Przykładowe ćwiczenia stosowane w celu usunięcia wewnętrznego narratora (wokalizacji).

Ćwiczenia mechaniczne.

  • Przyciskanie czubka języka do zębów i przytrzymywanie go przez cały czas czytania tekstu.
  • Trzymanie w zębach ołówka bez dotykania go wargami i językiem (język przesuwa się do tyłu).
  • Mocne zaciskanie warg na cały czas czytania.
  • Szerokie otworzenie ust z jednoczesnym biernym ułożeniem języka i wiązadeł głosowych.
  • Żucie gumy.

Ćwiczenia zakłócające.

  • Ciche czytanie tekstu przy jednoczesnym głośnym mówieniu alfabetu, kolejnych liczb, gwizdaniu.
  • Wystukiwanie określonych rytmów w czasie czytania tekstu. Łokieć opieramy o stół, poruszamy przedramieniem i stukamy wskaźnikiem. Wybrany rytm ćwiczymy początkowo bez czytania tak długo, aż stanie się czynnością automatyczną. Dopiero wtedy włączamy czytanie. Początkowo następuje całkowite zaburzenie rozumienia tekstu, ale stopniowo w wyniku ćwiczeń powraca zarówno rozumienie jak i zapamiętanie.

Załącznik nr 10

Wykaz książek dotyczących technik uczenia się.
Brześkiewicz Z.: "Superumysł"
Brześkiewicz Z.: "Superczytanie"
Brześkiewicz Z.: "Superpamięć"
Buzan T.: "Rusz głową"
Buzan T.: Pamięć na zawołanie"
Dudley GA.: "Jak podwoić skuteczność uczenia się"
Gozdek  Michaelis K.: "Supermożliwości twojego umysłu"
Lang G.: "Jak być lepszym w szkole"
Lorayne H.: "Sekrety pamięci"
Lorayne H.: "Superpamięć dla uczących się"
Łukasiewicz M.: "Sukces w szkole"

 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up