logoRSS
 
 

Niewola i nowy powrót - scenariusz katechezy

Kategoria: Konspekty i scenariusze, dodał: WK, 24.01.2010, odsłon: 39585, druk

Temat: Niewola i nowy powrót.
Klasa: 1 gimnazjum
Cele:
  • Ukazanie zbieżności historii Izraela oraz naszej liturgii.
  • Ukazanie kształtowania się pojęcia Boga Jedynego w historii zbawienia.
Wstęp:

Jak pamiętacie z poprzednich lekcji Historia Izraela obfitowała w różne wydarzenia potwierdzające w szczególny sposób obecność Boga.
Zazwyczaj uwidaczniał się taki schemat wydarzeń: jeżeli Żydzi łamali przymierze z Bogiem, dopuszczał On na nich nieszczęścia i niewolę. Gdy Żydzi nawracali sie do Boga, pozwalał On na ich powrót do Ziemi Obiecanej oraz odnawiał z nimi przymierze.
Podobnie działo się w VI wieku przed Chrystusem. Państwo żydowskie zostało podbite przez króla Nabuchodonozora II, powstanie Żydów stłumiono a świątynia i miasto zostały zniszczone. Sporą grupę Żydów przesiedlono przymusowo na ziemie Babilonu. Tam mieszkając pośród pogan wołali oni do Pana i zostali wysłuchani. Kolejny król, tym razem Persów, Cyrus II Wielki podbił Babilonię i uwolnił Żydów, część z nich w roku 537 powróciła do Palestyny.

Rozwinięcie:

Odszukajcie w Biblii następujący fragment: Ne 8,1-4a.5-6.8-10 i przeczytajcie go.
"Gdy Izraelici mieszkali już w swoich miastach, wtedy zgromadził się cały lud, jak jeden mąż, na placu przed Bramą Wodną. I domagali się od pisarza Ezdrasza, by przyniósł księgę Prawa Mojżeszowego, które Pan nadał Izraelowi. Pierwszego dnia miesiąca siódmego przyniósł kapłan Ezdrasz Prawo przed zgromadzenie, w którym uczestniczyli przede wszystkim mężczyźni, lecz także kobiety oraz wszyscy inni, którzy byli zdolni słuchać. I czytał z tej księgi, zwrócony do placu znajdującego się przed Bramą Wodną, od rana aż do południa przed mężczyznami, kobietami i tymi, którzy rozumieli; a uszy całego ludu były zwrócone ku księdze Prawa. Pisarz Ezdrasz stanął na drewnianym podwyższeniu, które zrobiono w tym celu. Ezdrasz otworzył księgę na oczach całego ludu - znajdował się, bowiem wyżej niż cały lud; a gdy ją otworzył, cały lud się podniósł. I Ezdrasz błogosławił Pana, wielkiego Boga, a cały lud z podniesieniem rąk swoich odpowiedział: Amen! Amen! Potem oddali pokłon i padli przed Panem na kolana, twarzą ku ziemi. Czytano, więc z tej księgi, księgi Prawa Bożego, dobitnie, z dodaniem objaśnienia, tak, że lud rozumiał czytanie. Wtedy, Nehemiasz, to jest namiestnik, oraz kapłan-pisarz Ezdrasz, jak i lewici, którzy pouczali lud, rzekli do całego ludu: Ten dzień jest poświęcony Panu, Bogu waszemu. Nie bądźcie smutni i nie płaczcie! Cały lud, bowiem płakał, gdy usłyszał te słowa Prawa. I rzekł im Nehemiasz: Idźcie, spożywajcie potrawy świąteczne i pijcie napoje słodkie - poślijcie też porcje temu, który nic gotowego nie ma: albowiem poświęcony jest ten dzień Panu naszemu. A nie bądźcie przygnębieni, gdyż radość w Panu jest waszą ostoją."

Tekst ten ukazuje Izraela zgromadzonego u stóp czytającego Prawo kapłana. Zasłuchanego w Słowo Boże, na którym Żydzi chcą zbudować ponownie swoje państwo i życie. Kapłan Ezdrasz czyta wobec ludu i wraz z lewitami i uczonymi w Prawie wyjaśnia wszystko, tak, by nie było pośród słuchaczy nikogo, kto by nie rozumiał czytania. Czas ten kapłani i lewici oraz uczeni w Prawie nazywają "dniem poświeconym Panu" - dniem świątecznym.  Wtedy to narodziła się prawdziwa wspólnota religijna i świecka Izraela zgromadzona wokół: Prawa Mojżesza (Tory), Świątyni jerozolimskiej, oczekiwania na Mesjasza.
Podobnie i dzisiaj w dniu poświęconym Panu, w niedzielę, podczas eucharystycznego zgromadzenia ludu w świątyniach czytane i wyjaśniane jest Słowo Boże. Dla nas także jest to dzień świąteczny i pełen radości.

Zastosowanie:

W następną niedzielę pójdź na Eucharystię słuchać Słowa Bożego jak Izraelici. Pamiętaj, że jest to dzień poświęcony Panu. Znajdź chodź kilka chwil na osobista modlitwę. Podziękuj Bogu za dobro, które cię spotyka lub powiedz Jemu, że nie rozumiesz, dlaczego spotykają cię przykrości. Bądź szczery. Bądź sobą. Bądź pewny, że On ciebie słucha!

Notatka:

Doświadczenie zniszczenia świątyni, utrata Arki Przymierza oraz fakt zniszczenia Jerozolimy i wygnania z ziemi obiecanej, były dla Żydów powodem zadawania sobie pytań o ich Boga - Jahwe. Pytali oni: Kim On jest? Czy jest Jedyny? Jaka jest Jego moc, potęga i chwała? W końcu: Dlaczego to ich spotkało?

Efektem pobytu Żydów w niewoli babilońskiej był 100 % monoteizm. Od tej pory już nie uważają Jahwe za jednego z największych bogów, ale za jedynego Boga(!) poza, którym nie ma innego.

Żydzi będąc świadomi, że od ich wierności zależy Boże błogosławieństwo, po powrocie z Babilonu chcą służyć Bogu i zachować z Nim przymierze. Opierają tę decyzję na Bożym prawie i Jego obietnicach dla nich. Niebagatelna rolę odgrywają tu tzw. uczeni w Prawie, czyli ludzie, którzy posługując się językiem aramejskim potrafili "wytłumaczyć" słowo boże tak, iż Żydzie potrafili je zrozumieć i na nowo przyjąć.

Pomoce dla nauczyciela:

Kluczowe wydarzenia tego czasu:
721 - Zdobycie Samarii przez Asyryjczyków i koniec istnienia Królestwa Izraelskiego. Sprowadzenie osadników asyryjskich na ziemie okupowane. Początek Samarytan - tu leży przyczyna antagonizmu żydowsko samarytańskiego (synkretyzm religijny).
586 - Król babiloński, Nabuchodonozor II (605-562) zdobywa po 2,5 roku Jerozolimę i niszczy miasto wraz ze świątynią Salomona. Pierwszy raz zajął miasto w 597r. deportując króla Jojakina wraz ze szlachtą żydowską do Babilonii (2Krn 36,5nn).
538 - Cyrus Wielki (558-529), król perski, pokonuje Babilonię i pozwala Izraelitom na powrót do ojczyzny oraz odbudowę świątyni (Ezd 1,1-8 - tzw. edykt Cyrusa {w j.aramejskim}). Jest to początek zależności od imperium perskiego.
515 - poświęcenie odbudowanej świątyni (tzw. Druga Świątynia).

Prorocy tego okresu:

  • VII / VI - Abdiasz, Jeremiasz, Habakuk, Ezechiel, Daniel
  • VI / V - Aggeusz, Zachariasz, Malachiasz, Joel
  • ? - Jonasz

Odnowa Izraela
Działalność Nehemiasza (reforma społeczna) i Ezdrasza (reforma religijna).
Czas niewoli i bezpośrednio po niej określamy mianem złotego wieku kultury izraelskiej. Wtedy to, między innymi, ostatecznie zredagowano większość ksiąg Starego Testamentu.

Narodziny judaizmu, wspólnoty religijnej i świeckiej równocześnie, zjednoczonej wokół:

  • Prawa Mojżesza (Tory),
  • Świątyni jerozolimskiej,
  • Oczekiwania na Mesjasza.

Niewola babilońska - zwyczajowe określenie wygnania[1] Żydów z Judy, trwającego od 587 do 539 roku p.n.e.
29 lipca 587 p.n.e. wojska babilońskie króla Nabokadnezara II (Nabuchodonozora II) zdobyły Jerozolimę, tłumiąc tym samym powstanie Żydów z Judy przeciwko państwu nowobabilońskiemu. Około 5 tys. Żydów zostało wysiedlonych przez nowobabilońskiego władcę do Babilonii (taką metodę ujarzmiania buntowniczych ludów stosowali wcześniej na masową skalę Asyryjczycy, m.in. w stosunku do Babilończyków i Żydów z Izraela).
Niewola Żydów skończyła się w 539/538 roku p.n.e., gdy Cyrus II Wielki, król Persów, podbił Babilonię i zgodził się na powrót Żydów do Judy, która stała się autonomiczną prowincją perską - Jehud. Żydzi powrócili do ojczyzny w 537 p.n.e. (część z nich jednak pozostała w Babilonie).
Wyprowadzenie Żydów z Jerozolimy opisane jest między innymi w biblijnej 2 Księdze Królewskiej 25,1-21.
Starożytny Izrael pod panowaniem Babilonii przebywał w okresie od 586 p.n.e. do 332 p.n.e.

Historia
Po upadku Asyrii w 609 p.n.e. na kilka lat Królestwo Judy zostało opanowane przez wojska egipskie faraona Necho II, a następnie w 586 p.n.e. zajęte przez króla Babilonu, Nabuchodonozora II. Za opór stawiany przez stolicę Judy, Jerozolimę, miasto to zostało w 586 p.n.e. złupione, Świątynia została zburzona, a ludność uprowadzona w niewolę do Babilonii.
Powrót Izraelitów do swojej ojczyzny był możliwy dopiero po 538 p.n.e., za zgodą perskiego króla Cyrusa, który podbił Babilon. Król Cyrus w następnych latach zorganizował wyprawę ku Morzu Śródziemnemu i uzależnił od siebie prawie całą Azję Mniejszą. Był to początek dominacji perskiej.
Juda jako prowincja Jehud uzyskała częściową autonomię. Na czele wracających z niewoli Żydów stanęli dwaj mężowie: Jozua (arcykapłan) i Zorobabel (z królewskiego rodu Dawida, mający sprawować władzę świecką). Jednak faktyczną władzę świecką sprawował zawsze namiestnik reprezentujący króla Persji.

Mapy obszaru królestw Babilonii i Persji

Mapa obszaru Babilonii

mapa babilonii

Mapa obszaru Persji

mapa persji
 
Autor wyłączył komentowanie tego wpisu
up