katechein
 

Po co komu ten post? - konspekt 2018

Home Konspekty i scenariusze 11.02.2018 780 drukuj
 

Temat: Po co komu ten post?

Cele:

  • Ukazanie postu jako odpowiedzi – gotowości na spotkanie się z Bogiem
  • Uczeń rozumie sens postu jako czasu pokuty, nawrócenia i zmiany życia

Klasa: 7-8 (2-3GP)

Wstęp

Co roku ten post i do tego Wielki(!) Po co to komu tylko się ciągle ogranicza i zabrania. Bez sensu! Jednak czy na pewno?

Czym jest post? Czy jest zwykłą głodówką? Przecież i dziś stosuje się różne diety w zależności od choroby. Czy jeżeli Kościół proponuje nam post – dietę dla duszy to znaczy, że jest ona chora? Dlaczego trwa tak długo? Czy trzeba się ograniczać i robić jakieś postanowienia?

Rozwinięcie

W wielu religiach pojawia się pojęcie postu. Jest on często traktowany jako forma oczyszczenia i przygotowania do czegoś. W ten sam sposób możemy spojrzeć na nasz "wielki post"- jako na przygotowanie do Wielkanocy. Jednak czy ten post to tylko tyle?

Post w Biblii

W Biblii pojawia się motyw postu dość często, jest on zazwyczaj powiązany z obrzędami religijnymi, pokutą i zadośćuczynieniem. Przymusowy głód za czasów proroka Eliasza był także "postem" jako kara za grzechy bałwochwalstwa Izraela.

W innym miejscu kiedy Jonasz przechodził przez Niniwę reakcją mieszkańców na jego wezwanie do rezygnacji ze złego postępowania był post i pokuta. Efektem tych praktyk było przebaczenie Boga i odstąpienie od zniszczenia miasta. Krótko – post to wyraz poświecenia czegoś dla Boga, chęć odwrócenia się od złego postępowania, forma przebłagania.

Innym wydarzeniem opisanym w ewangeliach jest 40 dniowy pobyt Jezusa na pustyni, gdzie był kuszony przez diabła. Nawet Syn Boży nie był wolny od kuszenia, w tym czasie nie jadł ani nie pił – zachowywał post. Jak stwierdził w trakcie kuszenia, nie samym chlebem przecież żyje człowiek, ale Słowem pochodzącym od Boga.

Ta pustynia nie była tylko miejscem odosobnienia, odcięciem się od świata, okazją do głodówki ale także miejscem przeżyć duchowych wspieranych Słowem Bożym, któremu towarzyszyła gwałtowna reakcja złego ducha. Była też przygotowaniem do publicznej działalności Jezusa.

Sami pewnie doświadczyliście na własnej skórze, że gdy w Wielkim Poście chcecie coś zmienić to jest to o wiele trudniejsze niż w innym czasie – nasza historia powtarza doświadczenie Jezusa z pustyni. Jednak dokonane wtedy zmiany są o wiele trwalsze w naszym życiu, więc chyba warto się postarać.

Czterdzieści lat zamiast dwóch tygodni

Nasz Wieki Post trwa 40 dni (bez niedziel, z nimi 46 dni) – liczba 40 w Biblii oznacza czas próby, zmiany, wyciszenia i odnowy. Figury Wielkiego Postu można  doszukiwać się w 40 letniej podróży Izraelitów uciekających z Egiptu przez pustynię.

Tę drogę w takiej masie ludzi można było przejść w niecałe dwa tygodnie – a oni szli 40 lat! Zły kompas? Raczej nie. Bardziej chyba to plan Boga by ten czas posłużył jako okres zmiany serc i umysłów Jego narodu wybranego.

Może to także wskazówka dla nas? Trudności na pustyni, brak pożywienia, wody i doświadczenie zależności od Boga budowały podwaliny pod wiarę Izraela, uczyły go słuchać Boga i Jego prawa. Może i nasz post powinien być taki?

Prawdziwy post proroka Izajasza

Na czym ma polegać ów post? Czy to tylko zwykła głodówka? A może jakaś specjalna dieta? Wskazówkę prawidłowego przeżywania postu podaje nam prorok Izajasz w 58 rozdziale:

"Krzycz na całe gardło, nie przestawaj! Podnoś głos twój jak trąba! Wytknij mojemu ludowi jego przestępstwa i domowi Jakuba jego grzechy! (…) Czyż nie jest raczej ten post, który wybieram:  rozerwać kajdany zła, rozwiązać więzy niewoli, wypuścić wolno uciśnionych i wszelkie jarzmo połamać; dzielić swój chleb z głodnym, wprowadzić w dom biednych tułaczy, nagiego, którego ujrzysz, przyodziać i nie odwrócić się od współziomków."

Temu Bożemu życzeniu towarzyszy obietnica: "Wtedy twoje światło wzejdzie jak zorza i szybko rozkwitnie twe zdrowie. Sprawiedliwość twoja poprzedzać cię będzie, chwała Pańska iść będzie za tobą. Wtedy zawołasz, a Pan odpowie, wezwiesz pomocy, a On [rzeknie]: "Oto jestem!" Jeśli u siebie usuniesz jarzmo, przestaniesz grozić palcem i mówić przewrotnie,  jeśli podasz twój chleb zgłodniałemu i nakarmisz duszę przygnębioną, wówczas twe światło zabłyśnie w ciemnościach, a twoja ciemność stanie się południem. Pan cię zawsze prowadzić będzie, nasyci duszę twoją na pustkowiach."

Kiedy Jezus opowiada o prawdziwej modlitwie i czynach pobożnych nawiązuje do naszych motywów, jakimi się kierujemy w naszej wierze. Mówi: jeżeli chcesz się modlić, pościć lub dawać jałmużnę pokaż przede wszystkim Bogu motyw swojego serca, a nie rób tego tylko dla ludzi, na pokaz. Przecież łatwo jest się "pokazać" z takim serduszkiem na ulicy i każdy widzi, że jesteś dobry i hojny. A o ile trudniej docenić pracę tego, kto z racji zawodu zmywa podłogi w szpitalach.

Pokuta, modlitwa i jałmużna, czyli postne ćwiczenia

Tej przemianie serca mają służyć czyny pokutne, są nimi: post, jałmużna i modlitwa. Ktoś powie: cóż w tym dziwnego, że trzeba się modlić? Przecież modlić się trzeba codziennie, bo modlitwa to jak oddech dla duszy. To prawda – trzeba się modlić nieustannie.

W okresie pokuty trzeba przede wszystkim jednak Bogu dziękować i przepraszać, a nieco mniej prosić, no chyba, że dla kogoś! Wielki Post to okres kiedy stajemy się bardziej wrażliwi na własne grzechy i słabości. To czas, gdy chcemy się ich pozbyć, podjąć z nimi walkę i się nawrócić – zmienić swoje życie. Wtedy częściej rezygnujemy z siebie dla innych.

Wyrazem tej rezygnacji jest jałmużna – udzielenie innym z tego co się zaoszczędziło na sobie. Piękny przykład jałmużny podaje Pan Jezus, gdy opowiada o wdowie, która wchodząc do świątyni wrzuciła do skarbony aż dwa grosze. Wielu wchodziło przed nią i po niej i każdy wrzucił więcej niż ona, a jednak jak mówi Jezus to ona wrzuciła najwięcej – bo dała wszystko co miała! Nie chodzi o to by się doprowadzić do biedy i bankructwa, chodzi o to by się nie przywiązywać do rzeczy, które posiadamy i by nie przysłaniały nam one drugiego człowieka – stąd jałmużna. Biblia wspomina, że jałmużna łagodzi grzechy.

Osobnym zagadnieniem jest wstrzemięźliwość od pokarmów. Może być ilościowa lub jakościowa. Co to znaczy? Znaczy to tyle, że możemy jeść tylko trzy posiłki w ciągu dnia, w tym tylko jeden do syta, lub jeść ich więcej, ale bez mięsa. Oczywiście nie każdy i nie zawsze, są ograniczenia wiekowe (od 14 r.ż. – post jakościowy, od 18 r.ż. ilościowy) i zdrowotne.

Są dwa wyjątkowe dni w roku gdy obowiązuje nas post ścisły (ilościowy i jakościowy razem) to Środa Popielcowa i Wielki Piątek. Pierwszy dzień – rozpoczyna Wielki Post, a drugi jest zaraz po jego zakończeniu. Oba te dni są wyjątkowe i szczególne.

Kogo obowiązuje post jakościowy – teoretycznie każdego ochrzczonego od 14 roku życia, w praktyce powinno się wdrażać już młodsze dzieci w miarę ich rozumienia i możliwości zdrowotnych. To troszkę jak z obowiązkami, zaczynamy od małych rzeczy i przechodzimy do większych.

A co z postem ilościowym – ścisłym? Ten post obowiązuje wg prawa od 18 roku życia, jednak nic nie stoi na przeszkodzie by zacząć nieco wcześniej. Kończy się on 60 rokiem życia. Zawsze jednak trzeba pamiętać, że ważny jest stan zdrowia. Nie umartwia się chorego – on już swoją pokutę ma!

Pomoc Kościoła

Ogromną pomocą w przeżywaniu Wielkiego Postu jako czasu nawrócenia i pokuty są nabożeństwa okresowe i rekolekcje. Nabożeństwa drogi krzyżowej i Gorzkie Żale pozwalają na stanięcie wobec tajemnicy cierpiącego Chrystusa i Jego Matki. Możemy sobie wyobrazić oczami wiary, że jesteśmy blisko i rozważać to dla nas to znaczy. Takie "bycie" w trakcie tych nabożeństw pozwala nam na budzenie naszej wiary, zrozumienie jej głębi czy doświadczenie obecności Boga.

Inną formą pomocy w tym okresie jakiej możemy szukać w Kościele są rekolekcje. To czas przeznaczony na rozważanie Słowa Bożego, "dobijanie się" do swego serca zadając u pytania o swoje życie w kontekście Bożego zbawienia. To także czas na spowiedź – wiecie taką prawdziwą z rachunkiem sumienia, żalem za popełnione zło, takim szczególnie mocnym postanowieniem poprawy, bardzo szczerym wyznaniem naszych grzechów i podjęciem walki z jego skutkami.

Twój post

Jaki będzie twój post? Co zrobisz ze swoim życiem? Będziesz widzem, czy może uczestnikiem wydarzeń, które doprowadziły do zbawienia ludzi? Jak dobrze przeżyć post?

Przede wszystkim nie szukać wyjątkowości, ale skupić się na swojej codzienności i obowiązkach. Może warto się częściej uśmiechać, cierpliwiej znosić czyjeś fochy, być bardziej życzliwym dla bliskich, odwiedzić tych, których dawno nie widzieliśmy. Jak mówił Pan Jezus "dosyć ma dzień swojej biedy" – po co więc szukać nowej? Każdego dnia mamy tysiące małych krzyży, przykrości, małych lub większych cierpień, nie trzeba szukać nowych.

Co więc robić? Nie siedź do późna, wyśpij się! Nie jedz za dużo, będzie ci lżej na ciele i duszy. Znajdź chwilę ciszy – pomyśl. Bądź iły dla innych – uśmiechaj się do nich. Nie pouczaj innych – posłuchaj ich. Zobaczysz jak Wielki Post zmieni ciebie i twoje życie na lepsze. Będziesz bardziej szczęśliwy!

Zakończenie

W życiu trzeba się zatrzymać, znaleźć czas dla swej duszy. Kościół daje nam taki czas w Wielkim Poście, który jest przygotowaniem do przeżywania szczęścia zmartwychwstania. Wprawdzie każde zmartwychwstanie jest poprzedzone śmiercią, ale radość z niego jest ogromna.

Wielki Post to taki czas obumierania w nas grzechu, rodzenia się nowych i dobrych nawyków. Nie przegap go! On zawsze prowadzi do zmian, oczyszcza, przemienia, nawraca na dobrą drogę. Przeżyj te 40 dni najlepiej jak potrafisz.

Skorzystaj z oferty jaką ma dla ciebie Kościół: weź udział w rekolekcjach, przyjdź na nabożeństwo Drogi Krzyżowej lub Gorzkich Żalów, wyspowiadaj się. Pogódź się z Bogiem, innymi ludźmi i sobą. Zrób to a będziesz szczęśliwszy!

Ćwiczenia z Biblią.

Wyszukaj fragmenty w Biblii i odpowiedz na pytania:

Jak powinien wyglądać prawdziwy post, który podoba sie Bogu?

  • Iz 58, 1-12
  • Jl 2,12-17
  • Mt 5, 16-17
  • Jk 4,8-10

Jak powinna wyglądać postna jałmużna?

  • MT 6,2-3
  • 1J 3,17-20
  • Łk 21, 1-4
  • Syr 3,30

Jak powinniśmy się modlić w Wielkim Poście (i nie tylko)?

  • Mt 6,5-15
  • Jk 4, 3
  • Rz 8, 26n
  • Mt 26,36-44