Księga życia - katecheza
- dodany: 19.09.2010 12:00
- przez: WK
- czytany: 1205
Temat: Księga życia - Biblia, historia i jej podział (lekcja powtórkowa, może być na 2 godz. lekcyjne)
Klasa: GP
Cele:
- Uczeń wie, że Biblia jest świętą księgą chrześcijan i żydów
- Uczeń zna podstawowe informacje o Biblii
- Uczeń potrafi wyszukiwać teksty w Biblii wg podanych parametrów (sigli)
Wstęp: Poznaliście już czym jest Biblia, którą chrześcijaństwo i judaizm czczą jako Słowo Boga. Pamiętacie zapewne, że Biblia – znaczy tyle co Księga, zwój. Na pewno także przypominacie sobie, że jest to zbiór ksiąg uznanych za natchnione, czyli spisane pod natchnieniem Ducha Świętego.
Rozwinięcie: Biblia nie odpowiada na pytania o sposób powstania świata, ale o przyczynę jego powstania, dlatego nie można w niej doszukiwać się odpowiedzi na pytania, które zadają nauki przyrodnicze. Na pewno jest ona swoistym listem Boga do człowieka, którego przewodnią myślą jest – „BóG JEST MIŁOŚCIĄ”.
Przypomnijmy sobie parę faktów związanych z Pismem Świętym.Nauczyciel ma do dyspozycji Załącznik nr 1 - Biblia - geneza, budowa, podział. W zależności od stopnia zaangażowania klasy oraz ich wiedzy o Biblii można wykorzystać całość treści załącznika lub tylko jego fragmenty.
W ramach części praktycznej nauczyciel może wykorzystać Załącznik nr 2 – ćwiczenia z wyszukiwania fragmentów w Biblii. Można posłużyć się gotowymi siglami lub też dopisać własne. Praca polega na:
- Odszyfrowaniu danych fragmentu zapisanego w formie sigli
- Zakodowaniu fragmentu przy pomocy sigli
- Odnalezienie fragmentów w Biblii i spisanie ich tytułów
Zakończenie: Pismo Święte, Słowo Boże to tylko niektóre z nazw jakimi określa się Biblię. Jest ona dziełem Boga i człowieka. Odpowiada na pytania o sens naszego istnienia, o przyczynę, o powód stworzenia świata i nas. Aby sprawnie poruszać się po Biblii konieczna jest znajomość swoistego kodu – sigli biblijnych, które są skróconym zapisem nazwy księgi, numerów rozdziału oraz wierszy.
Notatka:
Biblia jest świętą księgą, w której zawarte są słowa świętego Boga. Nie jest ona wyjaśnieniem wszystkich praw fizyki czy zjawisk przyrodniczych, ale listem Boga do człowieka, który odpowiada na pytanie o sens naszego istnienia. Została spisana pod natchnieniem Boga, dlatego za autorów uważa się Boga i ludzi spisujących Jego słowo.
Najogólniej podzielona jest na dwie części ST(46) i NT(27). Każda z tych części składa się z ksiąg, one zaś z rozdziałów, a rozdziały z wersów. Aby odszukać wybrany fragment używa się tzw. Sigli – specjalnego kodu oznaczenia księgi, rozdziału oraz wierszy, np.: J 3,16
J 3 16 Ewangelia wg św. Jana Rozdział 3 Wiersz 16 Pojęcia: Natchnienie: To bezpośredni, pozytywny i nadprzyrodzony wpływ Boga na umysł i wolę piszącego, dzięki czemu księga, która powstaje jest dziełem dwóch autorów: Boga i człowieka. Natchniona jest cała Biblia.
Kanon biblijny: to ustalony zbiór ksiąg uznanych za natchnione. Kryterium ustalenia tego zbioru jest Tradycja Apostolska.
Załącznik 1 - Biblia - geneza, budowa, podział
Biblia – to zbiór ksiąg uważany przez Żydów i chrześcijan za księgi natchnione i święte
Pochodzenie nazwy
- język grecki – biblos – łodyga papirusu, później zwój papirusu
- język grecki – ta biblia – książki
- język łaciński – biblia – książka
Czas powstania
- poszczególne księgi powstawały w bardzo długim okresie czasu;
- najstarsze teksty zrodziły się w XIII w. p.n.e. ;
- proces kształtowania się pism Starego Testamentu ukończony został w I w. p.n.e.;
- powstawanie Nowego Testamentu datuje się na lata 51–96 n.e.
Języki Biblii
- język hebrajski (Stary Testament)
- język aramejski (fragment Starego Testamentu – Ewangelia według św. Mateusza)
- język grecki (fragment Starego Testamentu i Nowy Testament)
Podział i klasyfikacja ksiąg
Wykaz ksiąg pisma świętego ustalony został ostatecznie podczas obrad soboru trydenckiego (1564) obejmuje:
46 ksiąg Starego Testamentu i 27 ksiąg Nowego Testamentu
Stary Testament zawiera dzieje przymierza boga z ludem i dzieli się na:
- Księgi Mojżeszowe (Pięcioksiąg – Tora)
- Księga Rodzaju (Genesis)
- Księga Wyjścia (Exodus)
- Księga Kapłańska
- Księga Liczb
- Księga Powtórzonego Prawa
- księgi historyczne
- księgi mądrościowe
- księgi prorockie
Nowy Testament opisuje działalność Jezusa Chrystusa oraz wypełnienie się Starego Przymierza w jego Osobie; zawiera:
- księgi historyczne (Ewangelie i Dzieje Apostolskie)
- dydaktyczne (Listy św. Pawła)
- prorockie (Apokalipsa – Objawienie św. Jana)
Najważniejsze księgi Starego Testamentu
- Pięcioksiąg (Tora)
- Księga Judyty
- Księga Hioba
- Księga Psalmów
- Księga Koheleta (Eklezjastesa)
- Pieśń nad Pieśniami
- Księga Izajasza
- Księga Ezechiela
- Księga Jonasza
- Księga Zachariasza
Układ gatunków literackich w Biblii
Księgi historyczne
- zbiór praw
- poemat epicki
- kronika
- nowela dydaktyczna
- opowiadanie historyczne
- saga rodowa
Księgi mądrościowe
- aforyzm
- przypowieść
- monolog filozoficzny
- psalm (hymn, pieśń)
- dialog filozoficzny
- przysłowie
- pieśń miłosna
Księgi prorockie
- apokalipsa
- kazanie
- lamentacja
- list
- wyrocznia
- przekleństwo
- mowa religijna
Etapy powstawania
- przez pół tysiąclecia istniała w formule ustnego przekazu
- tabliczki gliniane
- wyprawione skóry zwierzęce
- papirus
- do czasów współczesnych przerwały najstarsze zapisy z IX w. p.n.e.
- w Jerozolimie przechowuje się zwoje papirusów z czasów Chrystusa, które zostały znalezione w grocie Qumran nad Morzem Martwym; skarb z Qumran zawiera zapis wszystkich ksiąg (za wyjątkiem jednej); współcześnie trwają badania, po których oczekuje się rewelacji historycznych i biblistycznych
Przekłady Biblii (translacje)
- Septuaginta – pierwsze tłumaczenie na język grecki dokonane w Aleksandrii (III w. p.n.e.) przez żydowskich uczonych
- Wulgata (IV w. n.e.) – przekład z hebrajskiego i greckiego na język łaciński – przypisywany św. Hieronimowi
- tekst powszechny na użytek chrześcijan
- z niego dokonano później tłumaczeń na języki narodowe
- Marcin Luter z języka greckiego na niemiecki (pełne wydanie w 1534 r.)
- ks. Jakub Wujek (1599)
- Biblia Tysiąclecia (1965)
Biblijny mit kosmogoniczny
- Bóg stworzył świat w ciągu sześciu dni; sześć dni jest symbolem wielkiej twórczej pracy, a siódmy dzień –odpoczynku
- stworzenie jest czynem istoty boskiej, wszechwładnej; efekt pracy Boga jest wspaniały, dobry
- stworzenie świata stało się aktem, który zapoczątkował ład; wszystko otrzymuje swoją nazwę
- czyn ten dokonał się określonej kolejności; człowiek staje się tworem boskim
Biblia a judaizm i chrześcijaństwo
Żydzi uważali się za naród wybrany przez Boga, bo zawarli z nim przymierze otrzymali od Stwórcy dekalog – dziesięć praw wiary oraz życia istotą tej religii jest monoteizm, czyli wiara w istnienie jedynego Boga Biblia zainspirowała kulturę i sztukę, gdyż wpłynęła ona na:
- poczucie czasu i historii
- moralność (dekalog – fundament etyczny)
- wzorce osobowe
- pojęcie godności człowieka
- uważa się, że chrześcijaństwo dało podstawy tworzenia się wspólnoty europejskiej
Natchnienie biblijne
To bezpośredni, pozytywny i nadprzyrodzony wpływ Boga na umysł i wolę piszącego, dzięki czemu księga, która powstaje jest dziełem dwóch autorów: Boga i człowieka. Natchniona jest cała Biblia.
Załącznik nr 2 – ćwiczenia z wyszukiwania fragmentów w Biblii
Ćw. 1
Odkoduj fragmenty zapisane w formie sigli
- J 3,16 ………………………………………………………………………………………………………………….
- 1Kor 13,1-13 …………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Ps 21 …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
- Pwt 7,1-6 ………………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Sm 18,19-32 …………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Hi 3,1-5 …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Tm 2,22-26 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Flm 8-22 ………………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Dz 12,1-4 …………………………………………………………………………………………………………………………………………….
- Iz 58,1-14 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ćw2.
Zakoduj adresy fragmentów w formie sigli
- ……………………… - Księga Rodzaju, rozdział 3, wiersze 1 do 24
- ……………………… - List do Rzymian, rozdział 8, wiersze od 1 do 12
- ……………………… - List do Filemona, wiersze od 8 do 22
- ……………………… - Ewangelia wg. Św. Mateusza, rozdział 1, wiersze od 1 do 17
- ……………………… - Ewangelia w. Św. Marka, rozdział 16, wiersze od 15 do 18
- ……………………… - Pierwszy list do Tesaloniczan, rozdział 1, wiersze od 2 do 5
- ……………………… - Ewangelia wg. Św. Jana, rozdział 3, wiersz 16
- ……………………… - Pierwszy list do Koryntian, rozdział 13, wiersze od 1 do 13
- ……………………… - Pierwszy list św. Jana, rozdział 4, wiersze od 7 do 18
- ……………………… - Księga proroka Nehemiasza, rozdział 1, wiersze od 1 do 11
Ćw. 3
Odszukaj w Biblii dane fragmenty i zapisz ich tytuły przy ich siglach, wg wzoru: J 3,16 – Rozmowa Jezusa z Nikodemem
- Ne 1,1-11 - ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
- 1 Kor 13,1-13 - ………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Rdz 3,1-24 - ………………………………………………………………………………………………………………………………………….
- Łk 20,1-8 - …………………………………………………………………………………………………………………………………………….
- Dz 2,1-36 - ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
- 1 Krl 1,1-4 - ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Rz 8,1-12 - ………………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Koh 6,1-12 - ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Pwt 2,9-24 - ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Pwt 5,1-22 - ……………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ściągawka :)
ST - Stary Testament:
Rdz - Ks. Rodzaju; Wj - Ks. Wyjścia; Kpł - Ks. Kapłańska; Lb - Ks. Liczb; Pwt - Ks. Powtórzonego Prawa; Joz - Ks. Jozuego; Sdz - Ks. Sędziów; Rt - Ks. Rut; 1 Sm - 1 Ks. Samuela; 2 Sm - 2 Ks. Samuela; 1 Krl - 1 Ks. Królewska; 2 Krl - 2 Ks. Królewska; 1 Krn - 1 Ks. Kronik; 2 Krn - 2 Ks. Kronik; Ezd - Ks. Ezdrasza; Ne - Ks. Nehemiasza; Tb - Ks. Tobiasza; Jdt - Ks. Judyty; Est - Ks. Estery; 1 Mch - 1 Ks. Machabejska; 2 Mch - 2 Ks. Machabejska; Hi - Ks. Hioba; Ps - Ks. Psalmów; Prz - Ks. Przysłów; Koh - Ks. Koheleta; Pnp - Pieśń nad Pieśniami; Mdr - Ks. Mądrości; Syr - Mądrość Syracha; Iz - Ks. Izajasza; Jr - Ks. Jeremiasza; Lm - Lamentacje; Ba - Ks. Barucha; Ez - Ks. Ezechiela; Dn - Ks. Daniela; Oz - Ks. Ozeasza; Jl - Ks. Joela; Am - Ks. Amosa; Ab - Ks. Abdiasza; Jon - Ks. Jonasza; Mi - Ks. Micheasza; Na - Ks. Nahuma; Ha - Ks. Habakuka; So - Ks. Sofoniasza; Ag - Ks. Aggeusza; Za - Ks. Zachariasza; Ml - Ks. Malachiasza;
NT - Nowy Testament:
Mt - Ew. wg św. Mateusza; Mk - Ew. wg św. Marka; Łk - Ew. wg św. Łukasza; J - Ew. wg św. Jana; Dz - Dzieje Apostolskie; Rz - List do Rzymian; 1 Kor - 1 List do Koryntian; 2 Kor - 2 List do Koryntian; Ga - List do Galatów; Ef - List do Efezjan; Flp - List do Filipian; Kol - List do Kolosan; 1 Tes - 1 List do Tesaloniczan; 2 Tes - 2 List do Tesaloniczan; 1 Tm - 1 List do Tymoteusza; 2 Tm - 2 List do Tymoteusza; Tt - List do Tytusa; Flm - List do Filemona; Hbr - List do Hebrajczyków; Jk - List św. Jakuba; 1 P - 1 List św. Piotra; 2 P - 2 List św. Piotra; 1 J - 1 List św. Jana; 2 J - 2 List św. Jana; 3 J - 3 List św. Jana; Jud - List św. Judy; Ap - Apokalipsa św. Jana;
