Narodziny Kościoła - katecheza
Temat:
Narodziny Kościoła
Klasa:
1 GP
Cele:
- Uczeń zna model życia pierwotnej wspólnoty chrześcijańskiej
- Uczeń zna treść kerygmatu i rozumie potrzebę jego głoszenia
- Uczeń zna i rozumie pojęcie „łamanie chleba” jako określenie Eucharystii
Wstęp:
Dzisiaj słowo kościół znaczy nie koniecznie to samo co w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Pierwotnie Kościół – Ecclesia, oznaczał zwołanie ludu, wiernych, w celu ogłoszenia ważnych wieści, nowin. Pierwotny Kościół – wspólnota wyglądała inaczej niż dzisiaj, były to mniejsze lub większe grupy wyznawców Chrystusa ukrywające się przed prześladowaniami. Często grupy te spotykały się potajemnie w domach prywatnych lub jak np. w Rzymie, w katakumbach (sieć podziemnych grobowców lub cmentarzy). Tam spotykali się by słuchać świadectwa o Jezusie Chrystusie oraz uczestniczyć w „łamaniu chleba”. Te dwa filary łączyły owo zwołanie w jedną całość. Jedność nauki o Jezusie Chrystusie oraz wspólna eucharystia umacniały ówczesnych chrześcijan do dawania świadectwa życia swojej wierze. Ich wzajemna miłość i poświęcenie przyciągały wielu do wiary w Chrystusa.
Rozwiniecie:
Jednak jak to się zaczęło i kiedy? W historii Kościoła wskazuje się dwa momenty powstania zwołania, wspólnoty, która później została nazwana Mistycznym Ciałem Chrystusa. Oba momenty opisane są w NT:
„Testament z krzyża
A obok krzyża Jezusowego stały: Matka Jego i siostra Matki Jego, Maria, żona Kleofasa, i Maria Magdalena. Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: «Niewiasto, oto syn Twój». Następnie rzekł do ucznia: «Oto Matka twoja». I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie. Śmierć Potem Jezus świadom, że już wszystko się dokonało, aby się wypełniło Pismo, rzekł: «Pragnę». Stało tam naczynie pełne octu. Nałożono więc na hizop gąbkę pełną octu i do ust Mu podano. A gdy Jezus skosztował octu, rzekł: «Wykonało się!» I skłoniwszy głowę oddał ducha. Ponieważ był to dzień Przygotowania, aby zatem ciała nie pozostawały na krzyżu w szabat - ów bowiem dzień szabatu był wielkim świętem - Żydzi prosili Piłata, aby ukrzyżowanym połamano golenie i usunięto ich ciała. Przyszli więc żołnierze i połamali golenie tak pierwszemu, jak i drugiemu, którzy z Nim byli ukrzyżowani. Lecz gdy podeszli do Jezusa i zobaczyli, że już umarł, nie łamali Mu goleni, tylko jeden z żołnierzy włócznią przebił Mu bok i natychmiast wypłynęła krew i woda. Zaświadczył to ten, który widział, a świadectwo jego jest prawdziwe. On wie, że mówi prawdę, abyście i wy wierzyli. Stało się to bowiem, aby się wypełniło Pismo: Kość jego nie będzie złamana. I znowu na innym miejscu mówi Pismo: Będą patrzeć na Tego, którego przebili.” J 19,25-37
„Zesłanie Ducha Świętego
Kiedy nadszedł wreszcie dzień Pięćdziesiątnicy, znajdowali się wszyscy razem na tym samym miejscu. Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wiatru, i napełnił cały dom, w którym przebywali. Ukazały się im też języki jakby z ognia, które się rozdzieliły, i na każdym z nich spoczął jeden. I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić. Przebywali wtedy w Jerozolimie pobożni Żydzi ze wszystkich narodów pod słońcem. Kiedy więc powstał ów szum, zbiegli się tłumnie i zdumieli, bo każdy słyszał, jak przemawiali w jego własnym języku. «Czyż ci wszyscy, którzy przemawiają, nie są Galilejczykami?» - mówili pełni zdumienia i podziwu. «Jakżeż więc każdy z nas słyszy swój własny język ojczysty? - Partowie i Medowie, i Elamici, i mieszkańcy Mezopotamii, Judei oraz Kapadocji, Pontu i Azji, Frygii oraz Pamfilii, Egiptu i tych części Libii, które leżą blisko Cyreny, i przybysze z Rzymu, Żydzi oraz prozelici, Kreteńczycy i Arabowie - słyszymy ich głoszących w naszych językach wielkie dzieła Boże». Zdumiewali się wszyscy i nie wiedzieli, co myśleć: «Co ma znaczyć?» - mówili jeden do drugiego. «Upili się młodym winem» - drwili inni.” Dz 2, 1-13
W pierwszym fragmencie oddanie Matki swemu uczniowi i ucznia swojej Matce, a także moment śmierci z przebiciem boku i serca uważa się za moment ustanowienia Kościoła (podobnie jak i sakramentów), jako wyniku, skutku Ofiary jaką złożył Jezus na krzyżu. Drugi fragment znacznie częściej przywoływany jest jako chwila powstania Kościoła - wspólnoty wierzących w Chrystusa a poruszanej obecnością Ducha Świętego.
Jak owa wspólnota żyła? Jak funkcjonowała? Odpowiedź znajdujemy także w Dziejach Apostolskich, a oto i ona:
„Życie pierwotnego Kościoła.Trwali oni w nauce Apostołów i we wspólnocie, w łamaniu chleba i w modlitwach. Bojaźń ogarniała każdego, gdyż Apostołowie czynili wiele znaków i cudów. Ci wszyscy, co uwierzyli, przebywali razem i wszystko mieli wspólne. Sprzedawali majątki i dobra i rozdzielali je każdemu według potrzeby. Codziennie trwali jednomyślnie w świątyni, a łamiąc chleb po domach, przyjmowali posiłek z radością i prostotą serca. Wielbili Boga, a cały lud odnosił się do nich życzliwie. Pan zaś przymnażał im codziennie tych, którzy dostępowali zbawienia.” Dz 2,42-47
Pierwsi chrześcijanie doświadczali działania Ducha Świętego poprzez wspólnotę, naukę Apostołów, wielkie znaki i cuda. Łączyła ich więź wspólnej modlitwy i „łamania chleba”. To właśnie są źródła powstającego Kościoła. Duch Święty poprzez modlitwę Eucharystię budował wspólnotę miłości zgromadzoną wokół Chrystusa Zmartwychwstałego. Taką właśnie Dobrą Nowinę przedstawiali Apostołowie wszystkim ludziom, a tę naukę Bóg poświadczał znakami i cudami. przeczytajmy:
„Pierwsze wystąpienie Głowy Kościoła
Wtedy stanął Piotr razem z Jedenastoma i przemówił do nich donośnym głosem: «Mężowie Judejczycy i wszyscy mieszkańcy Jerozolimy, przyjmijcie do wiadomości i posłuchajcie uważnie mych słów! Ci ludzie nie są pijani, jak przypuszczacie, bo jest dopiero trzecia godzina dnia, ale spełnia się przepowiednia proroka Joela: W ostatnich dniach - mówi Bóg - wyleję Ducha mojego na wszelkie ciało, i będą prorokowali synowie wasi i córki wasze, młodzieńcy wasi widzenia mieć będą, a starcy - sny. (…) Mężowie izraelscy, słuchajcie tego, co mówię: Jezusa Nazarejczyka, Męża, którego posłannictwo Bóg potwierdził wam niezwykłymi czynami, cudami i znakami, jakich Bóg przez Niego dokonał wśród was, o czym sami wiecie, tego Męża, który z woli postanowienia i przewidzenia Bożego został wydany, przybiliście rękami bezbożnych do krzyża i zabiliście. Lecz Bóg wskrzesił Go, zerwawszy więzy śmierci, gdyż niemożliwe było, aby ona panowała nad Nim (…) Bracia, wolno powiedzieć do was otwarcie, że patriarcha Dawid umarł i został pochowany w grobie, który znajduje się u nas aż po dzień dzisiejszy. Więc jako prorok, który wiedział, że Bóg przysiągł mu uroczyście, iż jego Potomek zasiądzie na jego tronie, widział przyszłość i przepowiedział zmartwychwstanie Mesjasza, że ani nie pozostanie w Otchłani, ani ciało Jego nie ulegnie rozkładowi. Tego właśnie Jezusa wskrzesił Bóg, a my wszyscy jesteśmy tego świadkami. Wyniesiony na prawicę Boga, otrzymał od Ojca obietnicę Ducha Świętego i zesłał Go, jak to sami widzicie i słyszycie (…) Niech więc cały dom Izraela wie z niewzruszoną pewnością, że tego Jezusa, którego wyście ukrzyżowali, uczynił Bóg i Panem, i Mesjaszem». Pierwsze nawrócenie Żydów Gdy to usłyszeli, przejęli się do głębi serca: «Cóż mamy czynić, bracia?» - zapytali Piotra i pozostałych Apostołów. «Nawróćcie się - powiedział do nich Piotr - i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów waszych, a weźmiecie w darze Ducha Świętego. Bo dla was jest obietnica i dla dzieci waszych, i dla wszystkich, którzy są daleko, a których powoła Pan Bóg nasz». W wielu też innych słowach dawał świadectwo i napominał: «Ratujcie się spośród tego przewrotnego pokolenia!». Ci więc, którzy przyjęli jego naukę, zostali ochrzczeni. I przyłączyło się owego dnia około trzech tysięcy dusz.” Dz 2,13-41
To jest KERYGMAT. Kerygmat (z gr. κηρύσσω "głoszę, krzyczę") to pierwsze, podstawowe głoszenie Ewangelii, wspólne dla wszystkich wyznań i nurtów chrześcijaństwa. Można je podzielić na sześć części (czasami łączy się punkty trzeci i czwarty oraz piąty i szósty):
- miłość Boga,
- rzeczywistość grzechu,
- odkupienie w Chrystusie,
- konieczność przyjęcia przez wiarę Chrystusa jako osobistego Pana i Zbawiciela,
- posłannictwo Ducha Świętego,
- tajemnica Kościoła – wspólnoty zbawionych.
Kerygmat jest istotnym elementem ewangelizacji, dlatego też powinien poprzedzać katechezę, która jest rozwinięciem chrześcijańskich prawd wiary, nauką życia wiarą.
Zakończenie:
Odpowiedz na poniższe pytania, zrób to szczerze, nie żałuj sobie :)
- Co było źródłem tak intensywnego rozwoju pierwszej wspólnoty?
- Co sprawiało, że ludzie przychodzili do apostołów dzieląc się wszelkimi posiadanymi dobrami?
- Co było powodem takiej skuteczności przepowiadania Apostołów?
- Czego brakuje nam dzisiaj, by było tak jak za tamtych dni?
- Co mogę zrobić ja lub ty by zmienić nasz Kościół wokół siebie?