"Sam Duch wspiera swym świadectwem naszego ducha,
że jesteśmy dziećmi Bożymi" [Rz 8,16]

Jak napisać plan wynikowy?

  • dodany: 04.01.2010 12:00
  • przez: WK
  • czytany: 1647
  • wydrukuj stronę
    •  
    •  
    •  

Plan wynikowy

Pojęcie planu wynikowego pojawiło się w publikacjach prof. Bolesława Niemierki.

Plan wynikowy jest dokumentem redagowanym przez nauczyciela podobnie jak kiedy? rozkłady materiału. Rozkład materiału był budowany w oparciu o zakres materiału przerabianego przez nauczyciela z uczniami a wynikającego z podstawy programowej. Plan wynikowy za swoją podstawę ma przewidywane wyniki nauczania i uczenia się ucznia. Zawiera opis i podporządkowany zakładanym efektom dydaktycznym ustalony zakres materiału.

Takie ujecie zagadnienia przesuwa ciężar z ilości na jakość nauczania. Nastawiony jest na zdobywanie ustalonych umiejętności nie zaś samej, często encyklopedycznej wiedzy.

W hierarchii dokumentów szkolnych plan wynikowy (PW) znajduje się najbliżej ucznia, dlatego też warto wskazać na jakich dokumentach szkolnych i oświatowych się wspiera i z których wynika. są to: prawo oświatowe, Szkolny Plan Dydaktyczny, Wewnątrzszkolny System Oceniania, Szkolny Plan Wychowawczy, Przedmiotowy System Oceniania, wybrany do realizacji program dydaktyczny.

Oczywiście to tylko dokumenty, ważną jeśli nie ważniejszą dla samego planu, jest sytuacja wyjściowa uczniów, dla których dany plan powstaje, z uwzglednieniem ich potrzeb jak również możliwości oraz oczekiwań środowiska.

Jak z tego wynika zadaniem planu wynikowego jest dostosowanie treści i form nauczania do potrzeb i możliwosci ucznia. Co za tym idzie, taki plan powinien obejmować indywidualnie każdą z objetych nauczaniem grup uczniów z osobna.

Plan wynikowy powinien zawierać przemyślany i uporządkowany wykaz zamierzonych przez nauczyciela efektów kształcenia, które są nadrzędne wobec środków realizacji, takich jak materiał nauczania, pomoce dydaktyczne czy metoda pracy.

Jak zaplanować swój PW

Można pokusić się o wskazanie kilku podstawowych etapów i elementów PW:

  • Refleksja nad celem zamierzanego działania dydaktycznego. Trzeba obrać pewien kierunek swoich działań, jak również wybrać pewien wzorzec jaki chce się osiągnąć.
  • Postawienie wymagań edukacyjnych jakie uczeń powinien spełniać po zakończeniu etapu pracy dydaktycznej. Idealnie, gdy wymagania (stawiany przez nauczyciela system zmian) i osiągnięcia (zmiany dokonujące się w uczniu) edukacyjne pokrywają się ze sobą. Wielką pomocą okazuje się tu Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 marca 2001 r., które ściąle precyzuje procedury związane z ustalaniem wymagań edukacyjnych.
    Stawiane wymagania wbrew pozorom nie powinny być zbyt szczegółowe, gdyż mają tylko wskazać kierunek pracy dydaktycznej na danym etapie edukacji.
    Dzięki tym wymaganiom dostarczamy uczniowi informacji o naszych oczekiwaniach wobec niego. Dlatego powinny być stawiane jasno, wyraźnie i jednoznacznie.
  • Wskazanie celów. Wytyczane cele powinny być jak najbardziej szczegółowe, i jak najbardziej dla ucznia, bez zbędnych naleciałości własnych oczekiwań. To w końcu uczniowie są tymi, którzy te cele mają osiągnąć. Wzięcie tego pod uwagę na początku planowania procesu edukacji zaoszczędzi nauczycielowi rozczarowania i frustracji.
  • Analiza treści kształcenia, czyli tego co powstaje z połączenia celów kształcenia, wymagań oraz materiału.
    • Cele kształcenia. są one zawarte w podstawie programowej. Mają postać bardzo ogólną a przez to uniwersalną. Nie znaczy to jednak, że trzeba unikać dostosowania ich do potrzeb powierzonych nam uczniów.
    • Materiał nauczania. Oparte na podstawie programowej i dobrane do zamierzonych celów treści, mające dopomóc w nabyciu przewidzianych umiejętności.
    • Wymagania programowe. Czyli zaplanowane i oczekiwane przez nauczyciela, osiągnięcia uczniów. Idąc za tropem postulatu i konieczności indywidualizacji podejścia do ucznia, wymagania powinny być dostosowane do jego możliwości. Co za tym idzie nie dla wszystkich są one jednakowe.
      Z pomocą przychodzą tu zasady formułowania wymagań programowych:
      • odróżnianie podstaw naukowych od podstawowej treści nauczania,
      • ograniczenie wymagań podstawowych,
      • rezygnacja z elementów poza strukturalnych,
      • elastyczne stosowanie wymagań.
  • Planowanie wynikowe. Opiera się ono na jasno i realistycznie określonych wymaganiach programowych, które są zróżnicowane, tak jak zróżnicowane są uzdolnienia, motywacje i potrzeby poznawcze uczniów.
    PW oparty o zakładane cele, które są podstawą wymagań edukacyjnych, dobiera odpowiednie metody i treści do ich osiągnięcia.

Jak to rozpisać?

No cóż, wiele wydawnictw zaopatruje "swoich" nauczycieli w gotowe wzorce, mimo to nie ma jakiegoś ogólnego "gotowca". Co za tym idzie czeka nas całkowicie twórcza praca. Można by się jednak pokusić o próbę stworzenia jakiejś "tabelki".

Próba 1

[NAZWA SZKOŁY]........................................
[NAUCZYCIEL]........................................
[ROK SZK.]........................................
[KLASA]........................................

Tematyka problematyka zajęć Wymagania edukacyjne Środki dydaktyczne Procedury sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów Liczba godzin
podstawowe(P) ponadpodstawowe(PP) Zadania sprawdzające Kryteria sukcesu
(wskaźniki)
             

Próba 2

lp. Temat zajęć Cele Wymagania Formy i metody pracy
Liczba godzin Uwagi
Wiadomości Umiejętności
               

Próba 3

Temat zajęć Cele Zadania Treści Osiągnięcia ucznia Realizowane ścieżki
międzyprzedmiotowe
Korelacja z innymi przedmiotami Procedury osiągania celów
               

Wszelkie prawa zastrzeżone :)  Odwiedza nas: 5 gości
© by Papierolot.Katecheza 2009 - 2014