O Biblii
- dodany: 15.01.2010 12:00
- przez: WK
- czytany: 406
To bardziej luźne informacje niż spójne opracowanie, ale może się komuś przyda :)
1. Geneza
- zbiór ksiąg uważany przez Żydów i chrześcijan za księgi święte
- pochodzenie nazwy:
- język grecki - biblos - łodyga papirusu, później zwój papirusu
- język grecki - ta biblia - książki
- język łaciński - biblia - książka
Czas powstania
- poszczególne księgi powstawały w bardzo długim okresie czasu
- najstarsze teksty zrodziły się w XIII w. p.n.e.
- proces kształtowania się pism Starego Testamentu ukończony został w I w. p.n.e.
- powstawanie Nowego Testamentu datuje się na lata 51-96 n.e.
Języki Biblii
- język hebrajski (Stary Testament)
- język aramejski (fragment Starego Testamentu - Ewangelia według św. Mateusza)
- język grecki (fragment Starego Testamentu i Nowy Testament)
2. Podział i klasyfikacja ksiąg
Kanon, czyli wykaz ksiąg Pisma Świętego ustalony został ostatecznie podczas obrad Soboru Trydenckiego (1564) obejmuje:
- 46 ksiąg Starego Testamentu
- 27 ksiąg Nowego Testamentu
Stary Testament zawiera Dzieje Przymierza Boga z ludem i dzieli się na:
- Księgi Mojżeszowe (Pięcioksiąg - Tora)
- Księga Rodzaju (Genesis)
- Księga Wyjścia (Exodus)
- Księga Kapłańska
- Księga Liczb
- Księga Powtórzonego Prawa
- księgi historyczne
- księgi mądrościowe
- księgi prorockie
Nowy Testament
- opisuje działalność Jezusa Chrystusa oraz wypełnienie się Starego Przymierza w jego Osobie
- zawiera
- księgi historyczne (Ewangelie i Dzieje Apostolskie)
- dydaktyczne (Listy św. Pawła)
- prorockie (Apokalipsa - Objawienie św. Jana)
3. Najważniejsze księgi Starego Testamentu
- Pięcioksiąg (Tora)
- Księga Judyty
- Księga Hioba
- Księga Psalmów
- Księga Koheleta (Eklezjastesa)
- Pieśń nad Pieśniami
- Księga Izajasza
- Księga Ezechiela
- Księga Jonasza
- Księga Zachariasza
4. Układ gatunków literackich w Biblii
Księgi historyczne
- zbiór praw
- poemat epicki
- kronika
- nowela dydaktyczna
- opowiadanie historyczne
- saga rodowa
Księgi mądrościowe
- aforyzm
- przypowieść
- monolog filozoficzny
- psalm (hymn, pieśń)
- dialog filozoficzny
- przysłowie
- pieśń miłosna
Księgi prorockie
- apokalipsa
- kazanie
- lamentacja
- list
- wyrocznia
- przekleństwo
- mowa religijna
5. Formy zapisów Biblii
ETAPY POWSTAWANIA
- przez pół tysiąclecia istniała w formule ustnego przekazu
- tabliczki gliniane
- wyprawione skóry zwierzęce
- papirus
- do czasów współczesnych przerwały najstarsze zapisy z IX w. p.n.e.
- w Jerozolimie przechowuje się zwoje papirusów z czasów Chrystusa, które zostały znalezione w grocie Qumran nad Morzem Martwym, skarb z Qumran zawiera zapis wszystkich ksiąg (za wyjątkiem jednej)
- współcześnie trwają badania, po których oczekuje się rewelacji historycznych i biblistycznych
Przekłady Biblii (translacje)
- Septuaginta - pierwsze tłumaczenie na język grecki dokonane w Aleksandrii (III w. p.n.e.) przez żydowskich uczonych
- Wulgata (IV w. n.e.) - przekład z hebrajskiego i greckiego na język łaciński - przypisywany św. Hieronimowi tekst powszechny na użytek chrześcijan z niego dokonano później tłumaczeń na języki narodowe
- Marcin Luter z języka greckiego na niemiecki (pełne wydanie w 1534 r.)
- ks. Jakub Wujek (1599)
- Biblia Tysiąclecia (1965)
6. Biblijny mit kosmogoniczny
- Bóg stworzył świat w ciągu sześciu dni
- stworzenie jest czynem istoty boskiej, wszechwładnej
- stworzenie świata stało się aktem, który zapoczątkował ład
- czyn ten dokonał się określonej kolejności
- sześć dni jest symbolem wielkiej twórczej pracy, a siódmy dzień - odpoczynku
- efekt pracy Boga jest wspaniały, dobry
- wszystko otrzymuje swoją nazwę
- człowiek staje się tworem boskim
7. Biblia a judaizm i chrześcijaństwo
Żydzi uważali się za naród wybrany przez Boga, bo zawarli z nim przymierze otrzymali od Stwórcy dekalog - dziesięć praw wiary oraz życia istotą tej religii jest monoteizm, czyli wiara w istnienie jedynego Boga Biblia zainspirowała kulturę i sztukę, gdyż wpłynęła ona na:
- poczucie czasu i historii
- moralność (dekalog - fundament etyczny)
- wzorce osobowe
- pojęcie godności człowieka
uważa się, że chrześcijaństwo dało podstawy tworzenia się wspólnoty europejskiej.
8. Natchnienie biblijne
To bezpośredni, pozytywny i nadprzyrodzony wpływ Boga na umysł i wolę piszącego, dzięki czemu księga, która powstaje jest dziełem dwóch autorów: Boga i człowieka. Natchniona jest cała Biblia.
