Osoba Ducha Świętego
Duch Święty pojawia się w Starym Testamencie już w drugim wersecie Księgi Rodzaju "(...) a Duch Boży unosił się nad wodami". Później jednak pojawia się bardzo rzadko (por. PS 104,30), , choć chrześcijanie wierzą, że prorocy mówili za sprawą właśnie Ducha Św., co znalazło swój wyraz w powszechnym Wyznaniu wiary "(...) i mówił przez proroków (...)".
Duch Święty w Nowym Testamencie
Pierwsze objawienie Ducha Św. ma miejsce podczas chrztu Jezusa. Wówczas Duch Św. objawił się pod postacią białej gołębicy i zwyczajowo tak się go przedstawia na wszelkich obrazach.
Jezus nazywa Go "Duchem-Pocieszycielem", "Duchem Prawdy" (por. J 15, 26-27).
"Duch Święty" jest imieniem własnym Tego, którego wielbimy i któremu oddajemy chwałę wraz z Ojcem i Synem. Kościół otrzymał Go od Pana i wyznaje Go w czasie chrztu swoich nowych dzieci (Por. Mt 28, 19).
Pojęcie "Duch" jest tłumaczeniem hebrajskiego słowa Ruah, które przede wszystkim oznacza tchnienie, powietrze, wiatr. Jezus posługuje się obrazem wiatru, aby zasugerować Nikodemowi transcendentną nowość Tego, który jest w sposób osobowy Tchnieniem Boga, Duchem Bożym (Por. J 3, 5-8). Z drugiej strony, Duch i Święty to przymioty Boże wspólne Trzem Osobom Boskim. Łącząc jednak te dwa pojęcia, Pismo święte, liturgia i język teologiczny określają niewymowną Osobę Ducha Świętego, unikając możliwej dwuznaczności z innym sposobem posługiwania się pojęciami "duch" i "święty" KKK 691
W Nowym Testamencie oraz w późniejszej Tradycji (por. 1 Kor 12) wyróżniono następujące dary Ducha Św. (tzw. charyzmaty):
- mądrości słowa (np. dla przekazywania Ewangelii),
- poznania (np. przyczyny choroby, grzechu),
- wiary (szczególny rodzaj wiary np. pozwalający na wskrzeszanie umarłych),
- prorokowania (czyli przekazywania słów od Boga),
- języków (dar mówienia obcymi językami - tzw. Glosolalia),
- tłumaczenia języków,
- uzdrawiania fizycznego i psychicznego,
- czynienia cudów,
- rozpoznawania duchów.
Dary Ducha Świętego, zwane również darami łaski (nie można na nie zasłużyć uczynkami) są nadprzyrodzonym wyposażeniem Kościoła jako zgromadzenia wiernych w celu jego uświęcania i podniesienia jakości życia chrześcijan poprzez wzajemną posługę.
Jezus przed swoim Wniebowstąpieniem obiecał zesłać na Apostołów Ducha Świętego. Miało to miejsce 50 dni po Jego śmierci. Wówczas Duch objawił się poprzez języki ognia nad głowami apostołów oraz przez podmuch silnego wiatru.Duch Święty - Dar Boży
KKK 733
"Bóg jest miłością" (1 J 4, 8. 16) i miłość jest pierwszym darem, zawierającym wszystkie inne. Ta miłość "rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który został nam dany" (Rz 5, 5).
KKK 734
Ponieważ umarliśmy lub przynajmniej zostaliśmy zranieni z powodu grzechu, dlatego pierwszym skutkiem daru miłości jest odpuszczenie naszych grzechów. Jedność w Duchu Świętym (2 Kor 13, 13) przywraca ochrzczonym w Kościele utracone przez grzech podobieństwo Boże.
KKK 735
Duch Święty udziela wówczas "zadatku", czyli "pierwocin" naszego dziedzictwa (Por. Rz 8, 23; 2 Kor 1, 21); jest nim samo życie Trójcy Świętej, zdolność miłowania, jak On nas umiłował" (Por. 1 J 4, 11-12). Ta miłość (opisana w 1 Kor 13) jest zasadą nowego życia w Chrystusie, które stało się możliwe, ponieważ otrzymaliśmy "Jego moc" (Dz 1, 8), moc Ducha Świętego.
KKK 736
Dzięki tej mocy Ducha dzieci Boże mogą przynosić owoc. Ten, który zaszczepił nas na prawdziwym Krzewie winnym, sprawi, że będziemy przynosić owoc Ducha, którym jest: "miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność, opanowanie" (Ga 5, 22-23). "Duch jest naszym życiem"; im bardziej wyrzekamy się siebie (Por. Mt 16, 24-26), tym bardziej "stosujemy się do Ducha" (Ga 5, 25):
Jeśli jesteśmy w komunii z Duchem Świętym, to On daje nam powrót do raju, otwiera nam bramy nieba i czyni nas przybranymi dziećmi Bożymi. Dzięki Niemu możemy z ufnością nazywać Boga naszym Ojcem. On daje nam uczestnictwo w łasce Chrystusa i sprawia, że stajemy się synami światłości. On również jest zadatkiem przyszłej chwały (Św. Bazyli Wielki, Liber de Spiritu Sancto, 15, 36: PG 32,132).Duch Święty i Kościół
KKK 737
Posłanie Chrystusa i Ducha Świętego wypełnia się w Kościele, Ciele Chrystusa i Świątyni Ducha Świętego. To wspólne posłanie włącza już idących za Chrystusem do Jego komunii z Ojcem w Duchu Świętym: Duch przygotowuje ludzi, uprzedza ich swoją łaską, aby pociągnąć ich do Chrystusa. On ukazuje im zmartwychwstałego Pana, przypomina im Jego słowa i otwiera ich umysły na zrozumienie Jego Śmierci i Jego Zmartwychwstania. Uobecnia im misterium Chrystusa, szczególnie w Eucharystii, aby pojednać ich z Bogiem i doprowadzić do komunii z Nim, aby przynosili "obfity owoc" (J 15, 5. 8. 16).
KKK 738
W ten sposób posłanie Kościoła nie dodaje niczego do posłania Chrystusa i Ducha Świętego, ale jest jego sakramentem. Całą swoją istotą i we wszystkich swoich członkach Kościół jest posłany, aby głosić i świadczyć, aktualizować i upowszechniać misterium komunii Trójcy Świętej (będzie to treścią następnego artykułu):
Wszyscy, którzy otrzymaliśmy jednego i tego samego Ducha, to znaczy Ducha Świętego, jesteśmy zespoleni między sobą i z Bogiem. Chociaż brani pojedynczo jesteśmy liczni, a Chrystus sprawia, że Duch Ojca i Jego Duch zamieszkuje w każdym z nas, to jednak ten jedyny i niepodzielny Duch prowadzi do jedności tych, którzy różnią się między sobą... i sprawia że wszyscy okazują się jedno w Nim. Jak moc świętego człowieczeństwa Chrystusa sprawia, że wszyscy, w których jest ona obecna, tworzą jedno ciało, myślę, że w ten sam sposób Duch Boży, który mieszka we wszystkich, jeden i niepodzielny, prowadzi wszystkich do duchowej jedności (Św. Cyryl Aleksandryjski, Commentarius in Joannem, 12: PG 74, 560-561).
KKK 739
Ponieważ Duch Święty jest namaszczeniem Chrystusa, Chrystus - Głowa Ciała - rozlewa Go na swoje członki, aby je karmić, uzdrawiać, ustalać ich wzajemne funkcje, ożywiać, posyłać, by dawały świadectwo, włączać je do swojej ofiary składanej Ojcu i do swojego wstawiennictwa za cały świat. Przez sakramenty Kościoła Chrystus udziela członkom swego Ciała Ducha Świętego i Uświęciciela (to będzie przedmiotem części drugiej Katechizmu).
KKK 740
"Wielkie dzieła Boże", ofiarowane wierzącym w sakramentach Kościoła, przynoszą swoje owoce w nowym życiu, w Chrystusie, według Ducha (to będzie przedmiotem części trzeciej Katechizmu).
KKK 741
"Duch przychodzi z pomocą naszej słabości. Gdy bowiem nie umiemy się modlić tak, jak trzeba, sam Duch przyczynia się za nami w błaganiach, których nie można wyrazić słowami" (Rz 8, 26). Duch Święty, Sprawca dzieł Bożych, jest Nauczycielem modlitwy (to będzie przedmiotem części czwartej Katechizmu).Dary i owoce Ducha Świętego
- dar męstwa
- dar rady
- dar mądrości
- dar bojaźni Bożej
- dar umiejętności
- dar pobożności
- dar rozumu
Owoce Ducha Świętego
- Miłość
- Radość
- Pokój
- Cierpliwość
- Uprzejmość
- Dobroć
- Wierność
- Łagodność
- Opanowanie