Cel, cele? Prosto do celu!
Cel: to ostateczny wzór zachowań, postaw, umiejętności i wiadomości, jaki uczeń powinien prezentować po zakończeniu działań dydaktyczno-wychowawczych.
Motywacja
to układ motywów ludzkiego postępowania - przedmiot badań wielu nauk (psychologii, socjologii, nauki o moralności i ogólnie biorąc nauk zajmujących się interpretacją ludzkich zachowań). Odróżnia się trwałą strukturą motywacyjną, która nadaje ogólny kierunek ludzkiemu postępowaniu, od aktualnej motywacji, wywołującej określone zachowanie w danym kontekście sytuacyjnym. Motywacja rozumiana jest jako wewnętrzny mechanizm, który uruchamia i organizuje ludzkie zachowanie oraz kieruje na osiągnięcie celu. Rodzaje motywacji są klasyfikowane wg potrzeb i pragnień ludzkich.
Podział celów
Całkiem jeszcze niedawno uznawany był podział na:Potem zrezygnowano z kształcącego i pozostały:
- cele wychowawcze
- cele dydaktyczne
- cele kształcące
- cele wychowawcze
- cele dydaktyczne
W dobie reformy i przemian zobaczymy jak będą się kształtować poszczególne cele. Dzią coraz większy nacisk próbuje się kłaść na cele wychowawcze kształtujące postawy i zachowania, w skrócie odpowiadające za kulturę osobistą.
- cele wychowawcze
- cele dydaktyczne
- cele szczegółowe/operacyjne
Budzenie motywacji
Motywacja do nauki wiąże się z przekazaniem uczniom informacji o celach lekcji i uświadomieniem sobie przez uczniów jej spodziewanych rezultatów.
Można zaznajomić uczniów z celami:
- podczas wprowadzenia w nowy temat,
- w czasie prowadzenia zajęć,
- uzyskać wyniknięcie celów podczas rozmowy z uczniami
Inne czynniki motywujące
Innymi czynnikami motywującymi są:
- umożliwienie przeżywania sukcesów,
- pozytywne opiniowanie postępów i działań ucznia,
- wzbudzenie zainteresowania tematem, osobą nauczyciela oraz przedmiotem.
Cele kształcenia
Podział:
- Cele ogólne - wyrażają to, co ma być produktem końcowym szkoły, stąd określenie celów instytucjonalnych
- Cele pośrednie - otrzymuje się w rezultacie podziału ogólnych celów wyrażonych w kategoriach funkcji na składniki w postaci czynności
- Cele szczegółowe - charakteryzuje większa precyzja i konkretność. Celom tym nadaje się postać operacyjną - cel operacyjny opisuje pożądany rezultat wyrażony w konkretnym zachowaniu końcowym, w sposób, który umożliwia nauczycielowi ocenienie, czy jego cele zostały osiągnięte. Cele operacyjne wyróżniają się takimi cechami jak:
- odpowiedzialność
- jednoznaczność
- wykonalność
- logiczność
- obserwowalność
- mierzalność
Formułując cel musimy mieć jasność tego, co ma robić uczeń oraz kiedy jego działanie uznamy za osiągnięcie celu.
Do formułowania celów w postaci operacyjnej służą taksonomie (od takis - układ, porządek) W dydaktyce pod pojęciem taksonomii celów operacyjnych rozumie się ich hierarchiczne uporządkowanie, charakteryzujące się:
- poprawnością terminologii
- zwięzłością i jasnością haseł
- jednoznacznym powiązaniem poszczególnych kategorii z czynnościami uczenia się
Beniamin Bloom - autor taksonomii, jako pierwszy zaproponował podział kształcenia na:
- dziedzinę poznawczą
- dziedzinę emocjonalną
- dziedzinę psychomotoryczną
Wszystkie wykorzystane tu materiały w tekstach Dydaktyka cz.1-cz.9 zostały zaczerpnięte ze strony: http://www.e-pedagogika.info/dydaktyka.html